Το σύστημα που δημιούργησε η Μεταπολίτευση, επιτέλους, τελείωσε. Δεκαπέντε χρόνια μετά τη χρεοκοπία, έκλεισε και τον ιστορικό του κύκλο. Αυτά είναι τα καλά νέα. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι το νέο δεν έχει ακόμα γεννηθεί. Οι 60 στους 100 πολίτες δεν ψήφισαν. Έκριναν ότι δεν είχαν τι να ψηφίσουν.
Μόνο οι 11 στους 100 υποστήριξαν το διακύβευμα της σταθερότητας που πρόταξε ο πρωθυπουργός. Οι επτά στους 100 έδειξαν την απόγνωσή τους, ψηφίζοντας τρία δεξιά κόμματα, μόνο έξι επέλεξαν ως εναλλακτική την αξιωματική αντιπολίτευση και μόνο πέντε εμπιστεύτηκαν το ΠΑΣΟΚ, το κόμμα που σφράγισε τα 50 χρόνια της Μεταπολίτευσης. Οι πολίτες δεν πιστεύουν πια ότι το παλιό πολιτικό σύστημα μπορεί να προσφέρει λύσεις.
Η κυβέρνηση δεν έχει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. Έχει την ανοχή της. Η ΝΔ έλαβε μόλις 1.125.602 ψήφους, τις λιγότερες σε όλη την ιστορία της. Λιγότερες και από τις 1.192.103 που πήρε στις εθνικές εκλογές το 2012 επί Σαμαρά, στην κορύφωση της οικονομικής κρίσης. Λιγότερες ακόμα και από τις 1.343.595 που έλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές του 2019, όταν ο Αλέξης Τσίπρας παραιτήθηκε από πρωθυπουργός και προκήρυξε εθνικές εκλογές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχασε χωρίς αντίπαλο! Σε αυτές τις εκλογές κέρδισε ο “κανένας”, με τεράστια πλειοψηφία. Εάν είχε ονοματεπώνυμο, θα είχε ήδη ζητήσει την παραίτηση της κυβέρνησης και την προκήρυξη εκλογών (εάν δεν το είχε ήδη κάνει ο πρωθυπουργός). Το πρόβλημα, όμως, είναι το πρόσωπο. Απέναντι στον Μητσοτάκη δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή. Ούτε στον ΣΥΡΙΖΑ, ούτε στο ΠΑΣΟΚ, ούτε στην Ακροδεξιά, ούτε στη ΝΔ.
Το ανέκδοτο του Μεσαίου Χώρου
Όσοι δεν έχουν κάτι να πουν, παπαγαλίζουν εδώ και χρόνια, την καραμέλα του Μεσαίου Χώρου: ένα πουκάμισο αδειανό! Η έλλειψη ηγετών και η αδυναμία των κομμάτων να διαμορφώσουν ένα νέο πολιτικό λόγο για τις ανάγκες και τις προοπτικές του 21ου αιώνα, έχουν οδηγήσει την ιδεολογική και προγραμματική τους συγκρότηση στο αδιέξοδο των υποβοηθούμενων τεχνικών. Με την εφαρμογή αυτών των μικροπολιτικών τακτικών, η ΝΔ απώλεσε την ταυτότητά της, τον σκοπό της ύπαρξής της. Ό,τι απέμεινε από το ΠΑΣΟΚ έπαψε να είναι κόμμα εξουσίας. Έχει απωλέσει το ένστικτο της διακυβέρνησης, το DNA του. Χάνει τη μία ευκαιρία μετά την άλλη, υπάρχει για να υπάρχει. Η Αριστερά δεν υπάρχει.
Ο τεχνητός συνωστισμός των κομμάτων στον Μεσαίο Χώρο οδήγησε στην κατασκευασμένη ομοιομορφία του πολιτικού τους λόγου και στην αναγκαστική δημιουργία τεχνητών εντάσεων, ως μοναδική οδό για τη διαφοροποίησή τους, με αποτέλεσμα, η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών να θεωρεί ότι “όλοι ίδιοι είναι”. Η χώρα βαδίζει σε λάθος κατεύθυνση γιατί το κενό του Μεσαίου Χώρου δεν είναι κατεύθυνση. Η Ελλάδα δεν έχει όραμα για το μέλλον. Η τακτική του ώριμου φρούτου είναι ένα τίποτα. Αυτή τη φορά, οι ψηφοφόροι του Μεσαίου Χώρου δεν πήγαν καν να ψηφίσουν.
Το σύνθημα που επέλεξε η κυβέρνηση γι’ αυτή την προεκλογική εκστρατεία ήταν μια φούσκα. Η έλλειψη ανταγωνισμού, η αλαζονεία του 41% και η παντοκρατορία της στα ΜΜΕ, την οδήγησαν να επιλέξει το πιο εύκολο μήνυμα για να διαψευσθεί από την πλειοψηφία των πολιτών. Σαν να ζει σε άλλον πλανήτη! Παρότι ενταχθήκαμε ως 10ο μέλος στην ΕΟΚ, μετά από 45 χρόνια είμαστε ουραγοί στην ΕΕ των 27 χωρών-μελών.
Ενώ εξακολουθούμε να έχουμε το μεγαλύτερο χρέος από όλες τις άλλες, βρισκόμαστε στην 25η θέση στον δείκτη ατομικών ελευθεριών, στην 24η θέση στον δείκτη για την ισότητα των φύλων, στην 26η θέση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ και στην αγοραστική δύναμη των πολιτών. Με λίγα λόγια, είμαστε η δεύτερη φτωχότερη χώρα σε όλη την ΕΕ. Όλες οι χώρες, που εντάχθηκαν μετά από εμάς, μας έχουν ξεπεράσει. Το σύστημα της Μεταπολίτευσης απέτυχε σε όλους τους τομείς…
Η αποδοχή των θεσμών της Μεταπολίτευσης είναι, εδώ και χρόνια, μειοψηφική. Το 80% των πολιτών πιστεύει ότι το κράτος δεν λειτουργεί αποτελεσματικά στην Ελλάδα. Το ίδιο ποσοστό επιθυμεί την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας απευθείας από τους πολίτες και τη συνταγματική κατοχύρωση ενός σταθερού εκλογικού συστήματος. Το 70% δεν είναι ικανοποιημένο από τον τρόπο που λειτουργεί η Δημοκρατία και δεν εμπιστεύεται τη Δικαιοσύνη. Το 75% δεν εμπιστεύεται το Κοινοβούλιο, το 85% δεν εμπιστεύεται τα πολιτικά κόμματα και το 90% τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.
Αυτά τα δεδομένα αποτυπώθηκαν στις κάλπες. Τα θεμέλια του συστήματος της Μεταπολίτευσης είχαν ήδη σαπίσει πριν από τις εκλογές. Μετά από 50 χρόνια, το αξιακό τρίπτυχο Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια είναι περισσότερο αποδεκτό, όχι μόνο από το 20% των ψηφοφόρων που επέλεξαν ακροδεξιά κόμματα, αλλά από την πλειονότητα της κοινωνίας. Γυρίζουμε πίσω, γιατί δεν υπάρχει τίποτα μπροστά…
Η χώρα αντιμετωπίζει ένα τεράστιο έλλειμμα ηγεσίας, μια κρίση ηγεσίας. Τόσο ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, οφείλουν να συνειδητοποιήσουν αυτό που θεωρεί δεδομένο κάθε πολίτης. Δεν υπάρχει εναλλακτικός πρωθυπουργός. Οι ίδιοι ποτέ δεν θα γίνουν, όπως εκατομμύρια άλλοι Έλληνες. Αυτό δεν είναι κακό: Δεν είναι μομφή, ρεαλισμός λέγεται, αντίληψη της πραγματικότητας. Αρκεί να το καταλάβουν…
Είναι το λιγότερο που οφείλουν να κάνουν. Ζήτημα κοινής λογικής. Όσο είναι καιρός. Η χώρα δεν μπορεί να μην έχει εναλλακτική επιλογή. Εάν δεν μπορούν να κυβερνήσουν, τα πυρά τους είναι άσφαιρα. Ο “κανένας” δεν είναι λύση. Προφανώς, το πρόβλημα είναι πρωταρχικά θέμα προσώπου. Μετά τον “κανένα”, ποιος; Εάν παραμείνουν στην ηγεσία των κομμάτων τους έχουν την εντολή να συνεργαστούν και να υποδείξουν από κοινού αυτήν ή αυτόν που μπορεί να δώσει μια λύση.
Η μεγάλη συνωμοσία των Ελλήνων
Οι εκλογές πέρασαν. Αλλά κάποια στιγμή εμείς στα μέσα ενημερώσεως αλλά και στις εταιρίες δημοσκοπήσεων, όχι όλες, οφείλουμε να κάνουμε μια ανοικτή και ειλικρινή συζήτηση για την αξιοπιστία μας. Διότι δεν είναι δυνατόν μέχρι την περασμένη Παρασκευή το βράδυ τινές εξ ημών να ομιλούμε για «κυριαρχίες», για «36%», για «καταλληλότητες» και «θριάμβους», να μεσολαβεί η Κυριακή, να έρχεται ο κόσμος ανάποδα εν συγκρίσει τού πως τον περιγράφαμε την προηγουμένη μέρα κι εμείς να κάνουμε πως δεν τρέχει τίποτε! Εμείς να συμπεριφερόμαστε εντελώς φυσιολογικά. Είτε υποκρινόμενοι ότι δεν άλλαξε τίποτε είτε περιγράφοντας τη νέα κατάσταση ωσάν να την αναμέναμε. Ενώ όχι απλώς δεν την αναμέναμε, αλλά κάναμε και τα πάντα για να την αποκρύψουμε.
Με την άνεση κάποιων που όλο αυτόν τον καιρό περιγράφαμε με πληρότητα και λεπτομέρεια την κοινωνική μεταστροφή, με το θάρρος κάποιων που στο σημείωμα της παρελθούσης Κυριακής αποκαλύψαμε εκτιμήσεις συνεργατών του πρωθυπουργού ότι το ποσοστό της Ν.Δ. μπορεί να αρχίσει από «2», γι’ αυτό και ετοιμάζεται μεγάλος ανασχηματισμός (όταν ήταν ακόμη ανοικτές οι κάλπες τα γράφαμε αυτά και επιβεβαιωθήκαμε), με την τόλμη κάποιων που αποδεδειγμένα γράφουν την αλήθεια και δεν παραπλανούν (χωρίς να μετατρέπουν τις πολιτικές διαφωνίες σε προσωπικές βεντέτες), σήμερα λέμε ότι αυτό που έγινε και σε αυτές τις εκλογές από τινές εταιρίες δημοσκοπήσεων και ορισμένα ΜΜΕ δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Οι «αναξιόπιστοι» του κλάδου πριονίζουν το κλαδί πάνω στο οποίο καθόμαστε όλοι. Δεν κάνουν ζημιά μόνο στους εαυτούς τους. Η αποδοκιμασία διά της αποχής, η οποία πρώτη φορά από το 1974 ξεπέρασε σε ποσοστό τη συμμετοχή δεν αφορά μόνο τα κόμματα. Αφορά όλο το σύστημα μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα ΜΜΕ και οι εταιρίες δημοσκοπήσεων.
Σας καλώ να κάνουμε ως κλάδος μια απλή άσκηση μόνον: να διαβάσουμε τι γράφτηκε το τελευταίο πεντάμηνο στη χώρα, αρχής γενομένης από τη νομοθέτηση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών που υποτίθεται μετρήθηκε από τις εταιρίες και δεν «έβγαλε» πολιτική ζημιά για την κυβέρνηση. «Θα ξεχαστεί» ήταν το δόγμα, όταν εμείς επιμέναμε ότι δεν θα ξεχαστεί.
Σας καλώ να δούμε τι μεταδόθηκε στα δελτία ειδήσεων και στις πρωινές εκπομπές. Σας καλώ να ακούσουμε τι μεταδόθηκε από τα ραδιόφωνα. Αυτό που θα διαπιστώσουμε είναι οδυνηρό. Χάσαμε το αποκλειστικό! Την κατάρρευση της εμπιστοσύνης στην κοινοβουλευτική δημοκρατία και στους θεσμούς της, με πρώτες τις εκλογές και τα κόμματα.
Ό,τι μεταδίδαμε αυτό το πεντάμηνο, ό,τι λέγαμε, ό,τι γράφαμε (καταχρηστικός ο πληθυντικός χάριν της οικονομίας της συζήτησης) δεν έχει καμία απολύτως σχέση με αυτό που συμβαίνει στην πατρίδα μας σήμερα. Στην πραγματικότητα ΜΜΕ και εταιρίες μετρήσεων, πλην εξαιρέσεων, σταδιακά χρεοκοπούμε έναντι της κοινής γνώμης. Χρεοκοπούμε ηθικά. Ξυπνάμε σήμερα για να περιγράψουμε στους Έλληνες αυτό που τους κρύβαμε μέχρι χθες.
Με συνέπεια εκείνοι εδώ και πολύ καιρό με πρώτη τη νεολαία να έχουν υιοθετήσει ένα νέο σύστημα ενημέρωσης: από στόμα σε στόμα! Καθένας αλιεύει όποια είδηση θεωρεί ενδιαφέρουσα από κλασικές αλλά και μη κλασικές αντισυστημικές πηγές και τη στέλνει στον μόνο που εμπιστεύεται: στον διπλανό του.
Τη δε γνώμη του την αποκρύπτει συστηματικώς από τα παραδοσιακά ΜΜΕ και τις εταιρίες, μην τυχόν και τον πάρουν είδηση. Κάπως έτσι εξυφάνθηκε η μεγάλη συνωμοσία των Ελλήνων, ιδιαιτέρως των Ελλήνων συντηρητικών σε αυτές τις εκλογές. Έλαβαν μέσα στη σιωπή την απόφαση να εξευτελίσουν τα κόμματα και τον υπέρτατο θεσμό της δημοκρατίας τις εκλογές τις οποίες και υποβάθμισαν ως σημαντικές για τη ζωή τους από τις παραλίες.
Κάπως έτσι συνέβη ο μεγάλος αιφνιδιασμός. Οι συντηρητικοί που ακολουθούσαν το δρομολόγιο «εκκλησία – εκλογικό τμήμα – καφενείο» στις 9 Ιουνίου πήγαν από την εκκλησία απευθείας στο καφενείο! Μεγάλη επανάσταση γι’ αυτούς να απαρνηθούν το παραβάν και το ψηφοδέλτιο του αγαπημένου τους κόμματος. Και όμως το έκανε 1,3 εκατομμύρια κόσμος.
Άλλο μισό εκατομμύριο κόσμος έκανε κάτι αντίστοιχο στην Αριστερά. Σε μυθιστόρημα του Πορτογάλου νομπελίστα Σαραμάγκου ο λαός ψηφίζει 90% λευκό και αφήνει έκπληκτο το ανομιμοποίητο πολιτικό σύστημα. Στην Ελλάδα δεν πήγαμε καν στην κάλπη. Αυτό το μέγα αποκλειστικό το χάσαμε εμείς στα ελληνικά ΜΜΕ γιατί κρατούσαμε στο χέρι το λιβανιστήρι των εξουσιών.
Δεν ρωτούσαμε αυτά που έπρεπε, ρωτούσαμε αυτά που δεν έπρεπε, επιτρέψαμε να ρωτούν στη θέση μας άσχετοι σελέμπριτι και έκθαμβοι youtubers, και, βεβαίως, παρασιωπούσαμε ειδήσεις. Νομίζουμε, άραγε, ότι το θέμα κλείνει εδώ; Την Κυριακή; Λάθος. Μόλις τώρα αρχίζει! Στο μέτρο μάλιστα που προσαρμόζουμε την περιγραφή της ήττας στα «θέλω» των ηττημένων το πρόβλημα παροξύνεται.
Ας το συνειδητοποιήσουμε. Έχει πιάσει υγρασία το πολίτευμα. Έχουν διαβρωθεί από την υγρασία όλοι οι πυλώνες του. Η Προεδρία της Δημοκρατίας, η κυβέρνηση, το Κοινοβούλιο, τα κόμματα, τμήμα της Δικαιοσύνης, τμήμα της διανόησης, τα ΜΜΕ, οι συνδικαλιστές, η Αυτοδιοίκηση (που σε αυτές τις εκλογές έγινε η θεραπαινίδα της εξουσίας προλογίζοντας αρχηγούς σε κομματικές συγκεντρώσεις), η ηγεσία της Εκκλησίας (που ήταν η τσιρλίντερ ηγετών στην προεκλογική εκστρατεία τους) έχουν σε μεγάλο βαθμό απαξιωθεί στα μάτια των Ελλήνων.
Τα μόνα που μπορούν να μας σώσουν είναι η γενναία αυτοκριτική και η αλλαγή πλεύσης. Η νέα εκκίνηση όλων των θεσμών. Η εκπλήρωση της αποστολής μας. Η στεριά ξεμακραίνει. Ο λαός απομακρύνεται από την πολιτική.
Όσο είναι νωρίς μπορούμε να τα καταφέρουμε να επιστρέψουμε στο λιμάνι. Με αλλαγή πορείας. Αλλιώς μην απορούμε και λέμε ότι είναι στραβός ο γιαλός. Δεν είναι. Στραβά αρμενίζουμε εμείς. Αυτό είναι το αληθές. Είναι το επόμενο μεγάλο αποκλειστικό ρεπορτάζ και δεν πρέπει να το χάσουμε.
