Τέλος εποχής για τον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου

Μια ιστορική περίοδος για την ελληνική ενέργεια ολοκληρώνεται οριστικά, καθώς η ΔΕΗ προχωρά στον τερματισμό λειτουργίας του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού (ΑΗΣ) Αγίου Δημητρίου, του μεγαλύτερου και παλαιότερου λιγνιτικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα. Η απόφαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής απολιγνιτοποίησης, η οποία έχει τεθεί σε εφαρμογή τα τελευταία χρόνια, με στόχο τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί το τέλος μιας διαδρομής 42 ετών για τον σταθμό, ο οποίος υπήρξε επί δεκαετίες η ραχοκοκαλιά του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της επιχείρησης, οι μονάδες του σταθμού δεν θα αποξηλωθούν άμεσα, αλλά θα παραμείνουν σε καθεστώς ψυχρής εφεδρείας έως τον Μάρτιο του 2027. Αυτό σημαίνει ότι θα διατηρηθεί η δυνατότητα επανενεργοποίησής τους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Το αίτημα αυτό, σύμφωνα με τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΗ, κ. Στάση, προήλθε από τον ΑΔΜΗΕ και αφορά αποκλειστικά την προσωρινή διατήρηση των μονάδων και όχι την παράταση της λειτουργίας τους. Η απόφαση, ωστόσο, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Δυτική Μακεδονία, με εργαζόμενους, συνδικάτα και αυτοδιοικητικούς φορείς να εκφράζουν τη βαθιά ανησυχία τους για τις θέσεις εργασίας και το οικονομικό μέλλον της περιοχής στη μεταλιγνιτική εποχή. Το συνδικάτο «Σπάρτακος» ζητά επιτακτικά ένα σαφές και δεσμευτικό σχέδιο μετάβασης, που θα διασφαλίζει την απασχόληση και θα προβλέπει νέες επενδύσεις πριν από την οριστική απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων.

Προβληματισμός για το μέλλον της τηλεθέρμανσης

Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που προκύπτουν από το κλείσιμο του σταθμού είναι η λειτουργία της τηλεθέρμανσης στην Κοζάνη, η οποία για δεκαετίες βασιζόταν στην παραγωγή του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Η ΔΕΗ βρίσκεται ήδη σε διαδικασία αναζήτησης εναλλακτικών λύσεων για τη συνέχιση της τροφοδοσίας του συστήματος, εξετάζοντας νέες ενεργειακές υποδομές, όπως μονάδες φυσικού αερίου και έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Παρόλα αυτά, οι τοπικοί φορείς και η αυτοδιοίκηση εκφράζουν έντονο προβληματισμό και ζητούν σαφή χρονοδιαγράμματα και εγγυήσεις για την απρόσκοπτη θέρμανση χιλιάδων νοικοκυριών και επιχειρήσεων της περιοχής, ειδικά κατά τους χειμερινούς μήνες.

Η ιστορία της «ναυαρχίδας» της ΔΕΗ

Ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου αποτέλεσε για πολλά χρόνια τον πυλώνα του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος. Η πρώτη του μονάδα τέθηκε σε λειτουργία το 1984, ενώ ακολούθησαν νέες μονάδες τα έτη 1985, 1988, 1991 και 1997, με τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ να ξεπερνά τα 1.500 MW. Ο σταθμός κάλυπτε επί σειρά ετών ένα σημαντικό μέρος των ενεργειακών αναγκών της χώρας, ενώ από το 1993 συνδέθηκε άμεσα με την καθημερινότητα των κατοίκων της Κοζάνης, τροφοδοτώντας το σύστημα τηλεθέρμανσης της πόλης. Η λειτουργία του υπήρξε άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική ανάπτυξη της Δυτικής Μακεδονίας, προσφέροντας εργασία σε χιλιάδες ανθρώπους και στηρίζοντας την τοπική οικονομία. Παράλληλα, ο σταθμός βρέθηκε πολλές φορές στο επίκεντρο κινητοποιήσεων, είτε για εργασιακά ζητήματα είτε για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της λιγνιτικής δραστηριότητας.

Ένα συμβολικό τέλος εποχής

Η 15η Μαΐου 2026 αποτελεί πλέον ημερομηνία-ορόσημο, καθώς σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για τη λιγνιτική παραγωγή στην Ελλάδα και ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τη Δυτική Μακεδονία. Για τους κατοίκους της περιοχής, το εργοστάσιο δεν ήταν απλώς μια μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά ένα κομμάτι της οικονομικής, κοινωνικής και εργασιακής τους ταυτότητας. Η τελευταία ημέρα λειτουργίας του προκαλεί έντονα συναισθήματα και αντιδράσεις, με τα εργατικά κέντρα Κοζάνης και Πτολεμαΐδας να ενώνουν τις φωνές τους, εκφράζοντας την ανησυχία τους για το μέλλον της περιοχής. Η πρόκληση πλέον είναι η επιτυχής μετάβαση στο νέο ενεργειακό μοντέλο, με τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της οικονομικής βιωσιμότητας της Δυτικής Μακεδονίας να αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητα.