Θετικοί οι οικονομολόγοι για λογαριασμούς παιδιών

Η πλειονότητα των Ελλήνων οικονομολόγων που συμμετείχαν στο Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ αξιολογεί θετικά την εξαγγελία του Πρωθυπουργού από το βήμα της ΔΕΘ για τη δημιουργία αποταμιευτικών λογαριασμών για παιδιά, με ισόποση κρατική συνεισφορά στις καταθέσεις των γονέων. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το 75% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ της πρωτοβουλίας, ενώ το 25% εκφράζει διαφωνία, αναδεικνύοντας ένα κλίμα ευρείας αποδοχής αλλά και προβληματισμού.

Οι βασικοί άξονες της συζήτησης

Η δημιουργία ενός μακροχρόνιου αποταμιευτικού λογαριασμού, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην ενίσχυση της αποταμιευτικής και επενδυτικής κουλτούρας στη χώρα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο θα επενδύονται τα κεφάλαια, ώστε ο μακρύς χρονικός ορίζοντας να αξιοποιείται προς όφελος των δικαιούχων. Παράλληλα, στα σχόλια των οικονομολόγων τονίζεται η σημασία της χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης των νέων, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται υπεύθυνα τους πόρους που θα συσσωρεύονται.

Ωστόσο, διατυπώνεται έντονος προβληματισμός για το κατά πόσο οι οικογένειες με χαμηλότερα εισοδήματα θα μπορούν να επωφεληθούν εξίσου από το μέτρο. Δεδομένου ότι η κρατική συνεισφορά προϋποθέτει αντίστοιχη αποταμίευση από τους γονείς, τα νοικοκυριά με μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα ενδέχεται να αξιοποιήσουν πληρέστερα την ενίσχυση, αφήνοντας στο περιθώριο όσους δυσκολεύονται να αποταμιεύσουν.

Το σχέδιο της κυβέρνησης

Το μέτρο που εξαγγέλθηκε στη ΔΕΘ προβλέπει τη δημιουργία ειδικών λογαριασμών τους οποίους οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν κατά τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής των παιδιών τους. Για κάθε ευρώ που θα καταθέτουν, το κράτος θα προσθέτει ένα ακόμη, με ανώτατο αρχικό όριο κρατικής συνεισφοράς τα 1.200 ευρώ ετησίως, το οποίο θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία. Το συσσωρευμένο κεφάλαιο θα παραμένει δεσμευμένο μέχρι την ενηλικίωση, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα επιλογής μεταξύ εγκεκριμένων επενδυτικών προϊόντων.

Επενδυτική κουλτούρα και ορίζοντας

Στα επεξηγηματικά σχόλια των συμμετεχόντων αναδεικνύεται καταρχάς η ανάγκη ενίσχυσης της αποταμιευτικής και, ακόμη περισσότερο, της επενδυτικής κουλτούρας στην Ελλάδα. Η κρατική συμμετοχή μπορεί να δημιουργήσει ένα ισχυρότερο κίνητρο ώστε οι οικογένειες να ξεκινούν από νωρίς τη συγκέντρωση ενός κεφαλαίου για το μέλλον των παιδιών τους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον τρόπο αξιοποίησης των χρημάτων. Καθώς πρόκειται για κεφάλαια που θα παραμένουν δεσμευμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα, στα σχόλια επισημαίνεται η σημασία της δυνατότητας επενδυτικής αξιοποίησής τους, ώστε ο μακρύς χρονικός ορίζοντας να μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες αποδόσεις σε σχέση με μια απλή τραπεζική κατάθεση.

Χρηματοοικονομική εκπαίδευση και κοινωνικές προεκτάσεις

Παράλληλα, υπογραμμίζεται η σημασία της σύνδεσης του μέτρου με τη χρηματοοικονομική εκπαίδευση. Το ζητούμενο, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, δεν είναι μόνο οι νέοι να αποκτήσουν ένα κεφάλαιο στα 18 τους χρόνια, αλλά και τις γνώσεις που χρειάζονται για να το διαχειριστούν και να εξοικειωθούν με τις βασικές αρχές της αποταμίευσης και των επενδύσεων. Από την άλλη πλευρά, στα σχόλια εκφράζεται προβληματισμός για τις κοινωνικές και αναδιανεμητικές συνέπειες του μέτρου. Καθώς η κρατική συνεισφορά προϋποθέτει αντίστοιχη αποταμίευση από τους γονείς, οι οικογένειες με μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα μπορούν να αξιοποιήσουν πληρέστερα την ενίσχυση, ενώ τα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να αποταμιεύσουν μπορεί να ωφεληθούν λιγότερο.

Στο πλαίσιο αυτό, διατυπώθηκε και η πρόταση να προβλεφθεί μια αρχική κρατική κατάθεση για κάθε παιδί, ανεξάρτητα από την οικονομική δυνατότητα των γονέων του, ώστε να διασφαλίζεται ότι κανένα παιδί δεν θα μένει εκτός του οφέλους του μέτρου. Η πρόταση αυτή στοχεύει στην άμβλυνση των ανισοτήτων και στη διασφάλιση της καθολικής πρόσβασης στο πρόγραμμα.