Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι καταθέσεις εργαζομένων και τεχνικών για την πολύνεκρη έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα, καθώς συγκλίνουν σε κοινά σημεία και περιγράφουν με σαφήνεια συνθήκες που προϋπήρχαν επί μακρό χρονικό διάστημα. Από τις μαρτυρίες προκύπτει ότι η οσμή υγραερίου ήταν αισθητή σε συγκεκριμένους χώρους, επαναλαμβανόμενη και σε ορισμένες περιπτώσεις έντονη, χωρίς να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.
Εργαζόμενος που εκτελούσε καθήκοντα υδραυλικού, χωρίς να διαθέτει την απαιτούμενη επαγγελματική πιστοποίηση, κατέθεσε ότι είχε αντιληφθεί οσμή που παρέπεμπε σε υγραέριο στους χώρους υγιεινής και στη λάντζα του κτιρίου 2, τουλάχιστον δύο μήνες πριν από την έκρηξη. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, το ζήτημα είχε τεθεί υπόψη και άλλων εργαζομένων, οι οποίοι ανέφεραν την ίδια οσμή.
Ο ίδιος δήλωσε ότι ενημέρωσε προφορικά τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης και μαζί με τον διευθυντή παραγωγής μετέβησαν στους συγκεκριμένους χώρους, χωρίς να εντοπίσουν την αιτία. Στη συνέχεια, όπως ανέφερε, κλήθηκε άτομο με αντικείμενο τις εγκαταστάσεις αερίων, το οποίο πραγματοποίησε μετρήσεις περί τα μέσα Δεκεμβρίου, χωρίς να καταγραφεί διαρροή στους χώρους που ελέγχθηκαν εκείνη την ημέρα.
Σε ερωτήσεις των αρχών για το πώς απαντούσε στους εργαζόμενους που συνέχιζαν να διαμαρτύρονται, ο μάρτυρας ανέφερε ότι είχε λάβει οδηγία να αποδίδει την οσμή σε βόθρους. Παράλληλα, κατέθεσε ότι υπήρχε εμφανής απώλεια πίεσης στους φούρνους το τελευταίο διάστημα πριν το δυστύχημα, χωρίς να αποτελεί αντικείμενο δικής του αρμοδιότητας ο σχετικός έλεγχος.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δήλωσή του ότι, κατ’ εντολή του ιδιοκτήτη, είχε προχωρήσει πριν από οκτώ χρόνια στην εγκατάσταση νέας γραμμής προπανίου για τη γραμμή παραγωγής δημητριακών, βάσει σχεδίου που του παραδόθηκε, παρά το γεγονός ότι δεν διέθετε πτυχίο εγκαταστάτη αερίων καυσίμων. Ο ίδιος δήλωσε άγνοια ως προς το ποιος είχε συντάξει το τεχνικό σχέδιο.
Στις καταθέσεις εργαζομένων καταγράφεται με συνέπεια ότι η οσμή υγραερίου γινόταν αντιληπτή για μεγάλο χρονικό διάστημα, κυρίως στους χώρους υγιεινής του κτιρίου 2. Εργαζόμενη με πολυετή παρουσία στην επιχείρηση ανέφερε ότι η οσμή εντάθηκε τους τελευταίους δύο μήνες πριν από την έκρηξη, σε βαθμό που κάλυπτε τη μύτη της με την μπλούζα της για να μπορέσει να αναπνεύσει. Όπως κατέθεσε, είχε εκφράσει φόβους για ενδεχόμενο ατύχημα και είχε ενημερώσει τον προϊστάμενό της, ο οποίος την καθησύχασε.
Νεότερη εργαζόμενη περιέγραψε ότι είχε αντιληφθεί την ίδια οσμή περίπου τέσσερις μήνες πριν το δυστύχημα, την οποία προσδιόρισε ως υγραέριο και όχι ως αποχετευτική οσμή. Ανέφερε ότι είχε ενημερωθεί αρμόδιο στέλεχος της επιχείρησης, χωρίς ωστόσο να υπάρξει ουσιαστική τεχνική παρέμβαση, καθώς η κατάσταση παρέμεινε αμετάβλητη.
Άλλη υπάλληλος σημείωσε ότι η οσμή ήταν τόσο έντονη ώστε προκαλούσε ενόχληση στα μάτια. Σύμφωνα με την κατάθεσή της, είχε ενημερώσει την προϊσταμένη της βάρδιας, η οποία φέρεται να είχε μεταφέρει το ζήτημα στους υπευθύνους, λαμβάνοντας ως απάντηση ότι το πρόβλημα σχετιζόταν με τους βόθρους.
Παρόμοιες περιγραφές επαναλαμβάνονται σε σειρά μαρτυριών, με κοινά στοιχεία την παρουσία της οσμής στους ίδιους χώρους, τη γνώση του προσωπικού και την ενημέρωση ιεραρχικά ανώτερων στελεχών. Σε αρκετές περιπτώσεις καταγράφεται ότι το ζήτημα είχε συζητηθεί μεταξύ εργαζομένων επί εβδομάδες.
Αντίθετη εικόνα παρουσίασε στην κατάθεσή του ο προϊστάμενος παραγωγής, ο οποίος δήλωσε ότι δεν είχε αντιληφθεί οσμή προπανίου και ότι δεν είχε λάβει σχετική αναφορά από εργαζόμενους. Ανέφερε επίσης ότι κινούνταν συχνά σε όλους τους χώρους του εργοστασίου και ότι θα είχε ενημερώσει τους τεχνικούς αν είχε εντοπίσει κάτι σχετικό.
Ερωτηθείς για τη χρήση της υπόγειας αποθήκης κάτω από το κτίριο Β, όπου έχασαν τη ζωή τους πέντε εργαζόμενες, ανέφερε ότι πιθανόν περιείχε υλικά συσκευασίας ή μεταλλικά εξαρτήματα, διευκρινίζοντας ότι δεν ήταν προσβάσιμη σε όλους.
Καθοριστική κρίνεται η κατάθεση μηχανολόγου μηχανικού που πραγματοποίησε έλεγχο στεγανότητας του υπόγειου χαλύβδινου δικτύου προπανίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέγραψε, διαπιστώθηκε έντονη διαρροή τόσο στο υπέργειο όσο και στο υπόγειο δίκτυο. Μετρήσεις σε βάθος 60 εκατοστών κατέγραψαν συγκέντρωση 2.500 ppm προπανίου, ενώ στο υπόγειο η ένδειξη έφτασε τα 6.000 ppm.
Ο μηχανικός εκτίμησε ότι η διαρροή υφίστατο επί μακρό χρονικό διάστημα, με το προπάνιο να συσσωρεύεται στο υπέδαφος και στον υπόγειο χώρο, ως βαρύτερο του αέρα. Σύμφωνα με την τεχνική του εκτίμηση, η έκρηξη επήλθε όταν η συγκέντρωση έφτασε σε εκρηκτικά επίπεδα, πιθανότατα με την πρόκληση σπινθήρα από ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, γεγονός που εξηγεί το ισχυρό ωστικό κύμα.
Οι καταθέσεις αυτές περιλαμβάνονται στο υλικό που συγκεντρώθηκε από τις αρμόδιες αρχές στις αρχές Φεβρουαρίου και αποτυπώνουν μια συνολική εικόνα για τις συνθήκες λειτουργίας του εργοστασίου πριν από το δυστύχημα.
