Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου αμφισβήτησε τις αρνητικές εκτιμήσεις, παρουσιάζοντας την εκστρατεία ως στρατιωτική επιτυχία. Επικαλέστηκε την εξουδετέρωση ηγετικών στελεχών του ιρανικού καθεστώτος, τις βυθίσεις μεγάλου τμήματος του ιρανικού ναυτικού και την εκτεταμένη καταστροφή του οπλοστασίου βαλλιστικών πυραύλων της Τεχεράνης.
Τα όρια εξουσίας σε τρία μέτωπα
Η περασμένη εβδομάδα ανέδειξε με ιδιαίτερη σαφήνεια τα όρια που αντιμετωπίζει ο Αμερικανός πρόεδρος σε διπλωματικό, στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις εσωτερικές συζητήσεις της κυβέρνησης, ο Τραμπ αιφνιδιάστηκε όταν σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και άλλες χώρες-εταίροι αρνήθηκαν να αναπτύξουν ναυτικές δυνάμεις για την ασφάλεια των στενών του Ορμούζ.
Μέσα σε κλίμα ανησυχίας για την εικόνα απομόνωσης που προβάλλεται στο εσωτερικό, αρκετοί σύμβουλοι έχουν προτείνει στον πρόεδρο να αναζητήσει έξοδο και να θέσει σαφή όρια στο εύρος των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Κατά πόσο αυτή η εισήγηση θα ληφθεί υπόψη παραμένει αβέβαιο.
Για αρκετούς αναλυτές, η στάση των συμμάχων δεν αντικατοπτρίζει μόνο τη διστακτικότητά τους να εμπλακούν σε μια σύγκρουση για την οποία δεν διαβουλεύθηκαν. Αντικατοπτρίζει επίσης την αντίδρασή τους στην υποβάθμιση των παραδοσιακών αμερικανικών συμμαχιών από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, πριν από δεκατέσσερις μήνες.
Τριβές και με το Ισραήλ
Στο ίδιο διάστημα, εμφανίζονται και πρώτες διαφορές στις σχέσεις με το Ισραήλ. Ο Τραμπ διατείνεται ότι δεν είχε καμία πληροφόρηση για την ισραηλινή επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου Νότιο Παρς. Ισραηλινοί αξιωματούχοι, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι η επιχείρηση εκείνη συντονίστηκε με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κλιμάκωση ή αποχώρηση: το δίλημμα της επιχείρησης «Epic Fury»
Σύμφωνα με αναλυτές, ο Τραμπ βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι στην επιχείρηση «Epic Fury», χωρίς να είναι σαφές ποια κατεύθυνση θα ακολουθήσει. Μια επιλογή είναι η κλιμάκωση των επιχειρήσεων, που θα μπορούσε να φτάσει έως την κατάληψη του ιρανικού πετρελαϊκού κόμβου στο νησί Χαρκ ή την ανάπτυξη στρατευμάτων στις ακτές του Ιράν για τον εντοπισμό εκτοξευτών πυραύλων. Μια τέτοια κίνηση, όμως, φέρνει τον κίνδυνο παρατεταμένης εμπλοκής, που η αμερικανική κοινή γνώμη σε μεγάλο βαθμό απορρίπτει.
Εναλλακτικά, εφόσον καμία πλευρά δεν δείχνει διατεθειμένη για διάλογο, ο πρόεδρος θα μπορούσε να διακηρύξει τη νίκη και να επιχειρήσει αποχώρηση. Αυτό, όμως, ενδέχεται να αποξενώσει τους συμμάχους στον Κόλπο, οι οποίοι θα αντιμετωπίσουν ένα εξασθενημένο αλλά εχθρικό Ιράν — ικανό, σύμφωνα με εκτιμήσεις, να επιδιώξει την κατασκευή πρόχειρης πυρηνικής βόμβας (το Ιράν αρνείται κάθε τέτοια πρόθεση) και να διατηρήσει επιρροή στις ναυτιλιακές μεταφορές.
Νέες στρατιωτικές κινήσεις και εσωτερικές πιέσεις
Σύμφωνα με το Reuters, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ενισχύουν την παρουσία τους στη Μέση Ανατολή με χιλιάδες επιπλέον πεζοναύτες και ναύτες. Δεν έχει ληφθεί, ωστόσο, απόφαση για αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο έδαφος του Ιράν.
Παράλληλα, η σύγκρουση εκθέτει ρήγματα στην έως τώρα συμπαγή επιρροή του Τραμπ μέσα στο κίνημα MAGA. Σημαντικές φωνές από τον χώρο τάσσονται πλέον ανοιχτά εναντίον του πολέμου. Η εκλογική του βάση παραμένει ως επί το πλείστον σταθερή, όμως αναλυτές εκτιμούν ότι η επιρροή του μπορεί να αποδυναμωθεί τις επόμενες εβδομάδες, εφόσον οι τιμές των καυσίμων συνεχίσουν να ανεβαίνουν και προχωρήσει η ανάπτυξη στρατευμάτων.
«Όταν οι οικονομικές επιπτώσεις γίνουν αισθητές, οι πολίτες θα αρχίσουν να αναρωτιούνται γιατί πληρώνουν και πάλι ακριβή βενζίνη και γιατί τα στενά του Ορμούζ καθορίζουν αν θα κάνουν διακοπές τον επόμενο μήνα», επισήμανε ο Ρεπουμπλικάνος στρατηγικός σύμβουλος Ντέιβ Γουίλσον.
Η εκτίμηση για το Ιράν αποδείχθηκε λανθασμένη
Από την έναρξη των επιχειρήσεων στις 28 Φεβρουαρίου, μέσα στην κυβέρνηση διαμορφώνεται σταδιακά η άποψη ότι η σύγκρουση και οι συνέπειές της χρειάζονταν πολύ καλύτερη ανάλυση πριν ξεκινήσουν, σύμφωνα με δύο πηγές εξοικειωμένες με τον τρόπο σκέψης του Λευκού Οίκου. Αξιωματούχος της προεδρίας αντέκρουσε αυτή την εκτίμηση, επιμένοντας ότι η εκστρατεία σχεδιάστηκε με ενδελέχεια.
Κατά αναλυτές, το κρίσιμο λάθος υπολογισμού του Τραμπ αφορά την αντίδραση του Ιράν σε μια σύγκρουση που η Τεχεράνη αντιμετωπίζει ως υπαρξιακή απειλή. Το Ιράν αντεπιτέθηκε με πυραύλους και στόλους drones, πλήττοντας γειτονικά κράτη του Κόλπου και διακόπτοντας σε μεγάλο βαθμό τις διελεύσεις στα στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνά το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ανεξάρτητα από το αν οι κίνδυνοι είχαν εκτιμηθεί εκ των προτέρων, η αντιμετώπισή τους στην πράξη αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη.
«Δεν εξέτασαν το σενάριο να ξεφύγει η σύγκρουση από τον έλεγχο και να μην εξελιχθεί σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό», δήλωσε ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ Τζον Μπας, ο οποίος υπηρέτησε στο Αφγανιστάν και στην Τουρκία.
Η μάχη της αφήγησης
Καθώς η σύγκρουση παρατείνεται, πληθαίνουν τα σημάδια απογοήτευσης του Τραμπ από την αδυναμία του να καθορίσει τους όρους της δημόσιας συζήτησης. Τις τελευταίες ημέρες, ο πρόεδρος έχει στραφεί με σφοδρότητα εναντίον των μέσων ενημέρωσης, προωθώντας αβάσιμες κατηγορίες για «προδοσία» σε βάρος δημοσιογράφων που μεταδίδουν πληροφορίες τις οποίες θεωρεί επιζήμιες για την πολεμική προσπάθεια.
«Δεν μπορεί να διαμορφώσει την ατζέντα με τον τρόπο που συνήθιζε, γιατί δεν έχει ακόμα δώσει πειστικές απαντήσεις για το γιατί οδήγησε τη χώρα σε πόλεμο και πού οδηγεί αυτός. Η επικοινωνιακή του δύναμη φαίνεται να έχει κλονιστεί», εκτίμησε ο Μπρετ Μπρούεν, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής στην κυβέρνηση Ομπάμα.
