Το «Κόμμα των Κατσαρίδων» συγκλονίζει την Ινδία

Μια πρωτόγνωρη πολιτική κινητοποίηση βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ινδία, με επίκεντρο ένα κόμμα που δημιουργήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αντλεί την έμπνευσή του από τα χαρακτηριστικά ενός εντόμου. Ο λόγος για το Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων (Cockroach Janta Party), το οποίο ιδρύθηκε πριν από λίγες εβδομάδες και έχει ήδη προσελκύσει εκατομμύρια υποστηρικτές, κυρίως νέους, που εκφράζουν την έντονη δυσαρέσκειά τους προς την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι.

Ο 30χρονος ιδρυτής του κινήματος, Αμπιτζίτ Ντίπκε, φοιτητής Πολιτικής Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, έφτασε σήμερα στο Νέο Δελχί για να ηγηθεί μιας μαζικής διαδήλωσης. Ο Ντίπκε, ο οποίος διαμένει στις Ηνωμένες Πολιτείες τα τελευταία δύο χρόνια, εξέφρασε την ανησυχία του ότι η επιστροφή του στην πατρίδα μπορεί να οδηγήσει στη σύλληψή του, κάτι που προβληματίζει έντονα την οικογένεια και τους φίλους του. Η κίνησή του αυτή, ωστόσο, θεωρείται κομβικής σημασίας για την περαιτέρω εξέλιξη του κινήματος.

Η αφορμή και η εξάπλωση της οργής

Η δημιουργία του Cockroach Janta Party δεν ήταν τυχαία. Αποτέλεσε την άμεση αντίδραση σε μια σειρά από υποτιμητικά σχόλια του προέδρου του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, ο οποίος χαρακτήρισε τους νέους που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση ως «κατσαρίδες» και «παράσιτα». Η σφοδρή αντίδραση που ακολούθησε ανάγκασε τον ανώτατο δικαστικό να επιχειρήσει μια αμήχανη ανασκευή, ισχυριζόμενος ότι αναφερόταν σε όσους χρησιμοποιούν πλαστά πτυχία. Το γεγονός αυτό, όμως, είχε ήδη πυροδοτήσει μια τεράστια συζήτηση και λειτούργησε ως καταλύτης για την οργάνωση της νεανικής δυσαρέσκειας.

Το κίνημα απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη δυναμική μετά το σκάνδαλο διαρροής των θεμάτων των εισαγωγικών εξετάσεων για τις ιατρικές σχολές. Ο υπουργός Παιδείας Νταρμέντρα Πραντάν βρίσκεται στο επίκεντρο σφοδρών επικρίσεων, με αποτέλεσμα οι διαδηλωτές να ζητούν πλέον την άμεση παραίτησή του. Οι εξετάσεις της 3ης Μαΐου ακυρώθηκαν και έχουν προγραμματιστεί εκ νέου, προκαλώντας σοβαρή πολιτική αναταραχή και θέτοντας σε κίνδυνο τα σχέδια εκατομμυρίων νεαρών Ινδών που φιλοδοξούν να σπουδάσουν ιατρική.

Κλιμάκωση και κυβερνητικές αντιδράσεις

Η σημερινή συγκέντρωση στο ιστορικό αστρονομικό παρατηρητήριο Τζαντάρ Μαντάρ, στο κέντρο του Νέου Δελχί, πραγματοποιείται υπό το βλέμμα δεκάδων αστυνομικών. Οι αρχές έχουν αποκλείσει πολλούς από τους γύρω δρόμους, ενώ οι διαδηλωτές φωνάζουν συνθήματα κατά του υπουργού Παιδείας. Η κυβέρνηση Μόντι, από την πλευρά της, έχει ήδη προχωρήσει στον αποκλεισμό του λογαριασμού του κινήματος στην πλατφόρμα Χ, με το Cockroach Janta Party να προσφεύγει στη δικαιοσύνη ζητώντας την άρση του μέτρου.

Παράλληλα, ο υπουργός Κίρεν Ριτζίτζου επιχείρησε να συνδέσει το κίνημα με το Πακιστάν, τον παραδοσιακό εχθρό της Ινδίας, κατηγορώντας το ότι αναζητεί υποστηρικτές από εκεί και από μια «αντιινδική συμμορία». Οι κατηγορίες αυτές, ωστόσο, δεν φαίνεται να πτοούν τους υποστηρικτές του κόμματος, το οποίο έχει συγκεντρώσει σχεδόν 22 εκατομμύρια ακόλουθους στο Instagram από τα μέσα Μαΐου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ακρωνύμιο του νέου κόμματος (BJP) παραπέμπει ευθέως στο κόμμα του Μόντι, Bharatiya Janata Party, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2014. Πρόκειται για τη μεγαλύτερης κλίμακας έκφραση δυσαρέσκειας προς το ινδουιστικό εθνικιστικό κόμμα, η οποία τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από την επίμονη ανεργία μεταξύ των νέων.

Οικονομικές προκλήσεις και κοινωνικές ανισότητες

Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η δημοφιλία του κινήματος έχει ήδη αρχίσει να πλήττει την εικόνα του πρωθυπουργού Μόντι, παρά τις πρόσφατες εκλογικές νίκες του κόμματός του σε κρίσιμα κρατίδια. Η απογοήτευση των πολιτών εντείνεται λόγω των αυξανόμενων τιμών των καυσίμων και των ελλείψεων φυσικού αερίου, που αποδίδονται στις γεωπολιτικές αναταράξεις. Ο Ασουτός Ράνκα, εκπρόσωπος του Cockroach Janta Party, δήλωσε ότι πρόκειται για ένα ειρηνικό κίνημα για τους νέους της χώρας, προσθέτοντας ότι ο Ντίπκε είναι έτοιμος για μια μακρά και μεγάλη ημέρα στην πολιτική της Ινδίας.

Η Ινδία φιλοξενεί σχεδόν 400 εκατομμύρια ανθρώπους ηλικίας 15 έως 29 ετών, γεγονός που καθιστά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ιδιαίτερα σε τομείς εκτός της γεωργίας, μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την κυβέρνηση. Η ανεργία των νέων στα αστικά κέντρα άγγιξε σχεδόν το 14% τον Απρίλιο, ενώ πολλοί μορφωμένοι νέοι παραμένουν εγκλωβισμένοι σε θέσεις εργασίας με χαμηλούς μισθούς και επισφάλεια, κατώτερες των προσόντων τους, όπως επισημαίνουν οικονομολόγοι.