Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί μια σημαντική στροφή στην εξωτερική πολιτική της, η Τουρκία προχώρησε σήμερα στην άρση ορισμένων τελωνειακών περιορισμών που είχε επιβάλει εδώ και δεκαετίες στην Αρμενία. Η απόφαση αυτή ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη απευθείας εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών, αποτελώντας ένα ακόμη βήμα προς την εξομάλυνση των σχέσεών τους, οι οποίες παρέμεναν τεταμένες για περισσότερα από τριάντα χρόνια.
Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία υπήρξε μία από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν την ανεξαρτησία της Αρμενίας από τη Σοβιετική Ένωση το 1991. Ωστόσο, μόλις δύο χρόνια αργότερα, το 1993, προχώρησε στο κλείσιμο των κοινών συνόρων και στην αναστολή κάθε απευθείας εμπορικής δραστηριότητας. Η απόφαση αυτή ελήφθη ως ένδειξη υποστήριξης προς το στενό σύμμαχό της, το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο βρισκόταν σε σύγκρουση με την Αρμενία για την περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Από τότε, οι δύο χώρες δεν διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις, με το βάρος της ιστορικής εχθρότητας να παραμένει κυρίαρχο, ιδιαίτερα λόγω των μαζικών σφαγών Αρμενίων από τις οθωμανικές δυνάμεις κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, τις οποίες η Αρμενία και πολλά άλλα κράτη αναγνωρίζουν ως γενοκτονία.
Νέοι κανονισμοί και αντίκτυπος στο εμπόριο
Σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, οι νέοι κανονισμοί επιτρέπουν πλέον στα αγαθά που διακινούνται από την Τουρκία προς τρίτες χώρες και από εκεί στην Αρμενία, ή και αντιστρόφως, να αναγράφουν ως τελικό προορισμό ή χώρα προέλευσης είτε την "Αρμενία" είτε την "Τουρκία". Πρόκειται για μια τεχνικής φύσεως αλλαγή, η οποία όμως έχει ουσιαστικές συνέπειες, καθώς απλοποιεί σημαντικά τις εμπορικές ροές και μειώνει το διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις.
Η αρμενική πλευρά υποδέχθηκε θετικά την εξέλιξη. Η εκπρόσωπος του αρμενικού υπουργείου Εξωτερικών, Ανί Μπανταλιάν, σε δήλωσή της που μεταδόθηκε από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Armenpress, τόνισε ότι η απόφαση αυτή είναι σημαντική για την επέκταση των εμπορικών και επιχειρηματικών δεσμών, προωθώντας την οικονομική συνδεσιμότητα στην περιοχή και συμβάλλοντας στην ειρήνη και την ευημερία. Η αρμενική οικονομία, η οποία είναι σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με την τουρκική και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ενεργειακές προμήθειες από τη Ρωσία και το Ιράν, αναμένεται να επωφεληθεί από αυτό το νέο εμπορικό παράθυρο.
Το ζήτημα των συνόρων και η ειρηνευτική διαδικασία
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Γερεβάν και Άγκυρας για το άνοιγμα των χερσαίων συνόρων, μήκους 311 χιλιομέτρων, βρίσκονται σε εξέλιξη. Η Άγκυρα έχει καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί το άνοιγμα των ανατολικών της συνόρων, θέτοντας όμως ως προϋπόθεση την υπογραφή συνθήκης ειρήνης μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, με το οποίο η Τουρκία διατηρεί ισχυρούς πολιτιστικούς και γλωσσικούς δεσμούς. Από την πλευρά του, το Γερεβάν εκφράζει επίσης την επιθυμία του για το άνοιγμα των συνόρων.
Υπενθυμίζεται ότι η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν είχαν συνάψει τον περασμένο Αύγουστο, με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, μια ειρηνευτική συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσής τους, η οποία διήρκεσε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Ωστόσο, η επίσημη συνθήκη ειρήνης δεν έχει ακόμη υπογραφεί. Όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλυτές, μια τέτοια συνθήκη θα μπορούσε να μεταμορφώσει ριζικά τον Νότιο Καύκασο, μια περιοχή στρατηγικής σημασίας από την οποία διέρχονται σημαντικοί αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, επιβεβαίωσε σήμερα ότι συνεχίζονται οι εργασίες για το άνοιγμα των μεθοριακών διαβάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο χώρες υπέγραψαν νωρίτερα αυτό το μήνα ένα μνημόνιο συναντίληψης για την αποκατάσταση της Γέφυρας Άνι, μιας ιστορικής κατασκευής του 10ου αιώνα που βρίσκεται πάνω από τον ποταμό που αποτελεί το φυσικό σύνορο μεταξύ τους.
