Τουρκία: Ρητορική προληπτικής επίθεσης κατά Ελλάδας

Σε κλίμα έντονης εθνικιστικής έξαρσης κινούνται κύκλοι στην Τουρκία, με αφορμή την ελληνική αμυντική παρουσία στα νησιά του Αιγαίου. Χαρακτηριστική είναι η ανάρτηση του Τούρκου απόστρατου συνταγματάρχη Σινάν Κιοουτσούκ στην πλατφόρμα Χ, με την οποία φτάνει στο σημείο να εισηγείται ακόμη και απροειδοποίητη «προληπτική επίθεση» κατά ελληνικών αμυντικών συστημάτων.

Ο Κιοουτσούκ, ο οποίος εμφανίζεται ως πρώην σύμβουλος στρατηγικής και αμυντικών προμηθειών της Διοίκησης Χερσαίων Δυνάμεων της Τουρκίας, υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη ελληνικών στρατηγικών όπλων, μεταξύ των οποίων και συστημάτων Patriot, σε νησιά που η Άγκυρα χαρακτηρίζει ως περιοχές «μη στρατιωτικής κατάστασης», συνιστά παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης.

Στην ίδια τοποθέτηση, ο Τούρκος απόστρατος επιχειρεί να παρουσιάσει ως δήθεν νόμιμη, με βάση το διεθνές δίκαιο, μια προληπτική στρατιωτική ενέργεια της Τουρκίας, σε περίπτωση που οι διπλωματικές πιέσεις για απομάκρυνση των ελληνικών συστημάτων δεν αποδώσουν.

Η ρητορική αυτή εντάσσεται στο σταθερό μοτίβο αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας και των ελληνικών αμυντικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο. Η Τουρκία, εδώ και χρόνια, επιχειρεί να συνδέσει το καθεστώς ορισμένων νησιών με περιορισμούς στην ελληνική άμυνα, παραβλέποντας το δικαίωμα της Ελλάδας να προστατεύει εδάφη που βρίσκονται απέναντι σε μια χώρα η οποία διατηρεί στρατιά αποβατικού χαρακτήρα στα μικρασιατικά παράλια.

Ακραία ρητορική περί προληπτικού πλήγματος

Στην ανάρτησή του, ο Κιοουτσούκ ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα αναπτύσσει στρατηγικά συστήματα σε νησιά πολύ κοντά στην τουρκική ενδοχώρα και ότι αυτό δημιουργεί κατάσταση που, κατά την άποψή του, μπορεί να δικαιολογήσει «προληπτική παρέμβαση» από την Τουρκία.

Ο ίδιος αναφέρει ότι, εφόσον οι διπλωματικές πρωτοβουλίες δεν οδηγήσουν στην απόσυρση των συστημάτων, η Άγκυρα θα μπορούσε να ασκήσει το δικαίωμα «preemptive strike», δηλαδή προληπτικής επίθεσης, οποιαδήποτε στιγμή και χωρίς πρόσθετη προειδοποίηση.

Πρόκειται για διατύπωση που υπερβαίνει την τυπική τουρκική προπαγανδιστική γραμμή και εισέρχεται σε πεδίο ανοιχτής απειλής. Η επίκληση του διεθνούς δικαίου για να δικαιολογηθεί πιθανό πλήγμα εναντίον ελληνικών στόχων αντιστρέφει πλήρως την πραγματικότητα, καθώς η Ελλάδα δεν απειλεί τουρκικό έδαφος, ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί επίσημο casus belli σε βάρος της Ελλάδας για την άσκηση νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματος στο Αιγαίο.

Στο ίδιο κείμενο, ο Τούρκος απόστρατος χαρακτηρίζει τις ελληνικές κινήσεις ως ένδειξη «στρατηγικού αδιεξόδου» και «έλλειψης οράματος». Υποστηρίζει ότι η Ελλάδα, αντί να εφαρμόζει άμυνα σε βάθος, συγκεντρώνει πολύτιμα αμυντικά μέσα στην πρώτη γραμμή, μετατρέποντάς τα σε εύκολους στόχους για τα τουρκικά οπλισμένα drones.

Κατά τον ίδιο, τα ελληνικά συστήματα δεν ενισχύουν την αποτροπή, καθώς μπορούν να καταστραφούν από τις δυνατότητες των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων χωρίς κίνδυνο για το τουρκικό προσωπικό. Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνει την αυτοπεποίθηση που καλλιεργεί η Άγκυρα γύρω από τα μη επανδρωμένα συστήματα, τα οποία προβάλλονται συστηματικά ως εργαλείο αλλαγής των στρατιωτικών ισορροπιών.

Η τουρκική πίεση και η ελληνική αποτροπή

Το συμπέρασμα της ανάρτησης είναι ακόμη πιο προκλητικό. Ο Κιοουτσούκ υποστηρίζει ότι, αν οι διπλωματικές διαδικασίες για τον αφοπλισμό των νησιών φτάσουν σε αδιέξοδο, η πλέον κατάλληλη ενέργεια θα ήταν μια στοχευμένη επιχείρηση καταστροφής των ελληνικών συστημάτων από τουρκικές μονάδες μη επανδρωμένων αεροχημάτων.

Παράλληλα, σημειώνει ότι ακόμη και χωρίς άμεση στρατιωτική παρέμβαση, η κατάσταση δεν λειτουργεί εις βάρος της Τουρκίας. Κατά την εκτίμησή του, η Αθήνα εκθέτει σε κίνδυνο περιορισμένους και πολύτιμους πόρους της, εξαιτίας λανθασμένων υπολογισμών και στρατηγικής τύφλωσης.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση δείχνει ότι η τουρκική συζήτηση για τα ελληνικά νησιά δεν περιορίζεται σε διπλωματικό ή νομικό επίπεδο. Σε ορισμένους κύκλους, η αμφισβήτηση της ελληνικής άμυνας συνοδεύεται πλέον από ανοιχτές εισηγήσεις στρατιωτικής δράσης, με όχημα την επίκληση μιας διαστρεβλωμένης ερμηνείας των διεθνών συνθηκών.

Η Αθήνα οφείλει να αντιμετωπίζει τέτοιες δηλώσεις με σοβαρότητα, χωρίς υπερβολική δραματοποίηση και χωρίς υποτίμηση. Η τουρκική στρατηγική συχνά δοκιμάζει τα όρια του δημόσιου λόγου πριν περάσει σε πολιτικές ή επιχειρησιακές πιέσεις. Η εμφάνιση τέτοιων θέσεων από πρόσωπα που συνδέθηκαν με τον στρατιωτικό μηχανισμό της γειτονικής χώρας αποτελεί ένδειξη του κλίματος που καλλιεργείται.

Η Ελλάδα έχει κάθε δικαίωμα να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα άμυνας στα νησιά της, ιδίως όταν απέναντί της βρίσκεται μια χώρα που διατηρεί ισχυρή στρατιωτική παρουσία, αποβατικές δυνατότητες και σταθερή αναθεωρητική ρητορική.

Η επίκληση της Συνθήκης της Λωζάνης από την τουρκική πλευρά χρησιμοποιείται επιλεκτικά, ως εργαλείο πίεσης και όχι ως πραγματική προσήλωση στο διεθνές δίκαιο. Η ίδια Τουρκία που ζητά αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών, διατηρεί στρατιωτική απειλή, αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα και προβάλλει τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» ως πλαίσιο γεωπολιτικών διεκδικήσεων.

Η ανάρτηση Κιοουτσούκ δεν αποτελεί απλώς προσωπική άποψη ενός απόστρατου. Αντανακλά ένα επικίνδυνο ρεύμα σκέψης που αντιμετωπίζει την ελληνική αποτροπή ως πρόκληση και όχι ως νόμιμη άμυνα. Αυτό το ρεύμα τροφοδοτεί την ένταση στο Αιγαίο και επιχειρεί να εμφανίσει την Τουρκία ως πλευρά που αντιδρά, ενώ στην πράξη είναι εκείνη που διατηρεί το πλαίσιο της απειλής.

Σε αυτή τη συγκυρία, η ελληνική απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε φοβική ούτε επικοινωνιακή. Απαιτείται σταθερή στρατηγική αποτροπής, ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων, διπλωματική ανάδειξη της τουρκικής απειλής και καθαρή γραμμή προς κάθε κατεύθυνση ότι η άμυνα των ελληνικών νησιών δεν αποτελεί αντικείμενο τουρκικής έγκρισης.

Οι απειλές περί προληπτικών πληγμάτων δείχνουν το πραγματικό πρόβλημα ασφάλειας στο Αιγαίο. Δεν είναι η ελληνική αμυντική θωράκιση των νησιών. Είναι η τουρκική αντίληψη ότι μπορεί να απειλεί με στρατιωτική δράση μια κυρίαρχη ευρωπαϊκή χώρα, παρουσιάζοντας την επιθετικότητα ως δήθεν νόμιμη άμυνα.