Τραμπ βάζει χέρι στον πετρελαϊκό θησαυρό της Βενεζουέλας – Συμφωνία για 65 δισ. βαρέλια

Μια συμφωνία που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας ανακοίνωσαν Ηνωμένες Πολιτείες και Βενεζουέλα, με την Ουάσιγκτον να εξασφαλίζει πλειοψηφικό έλεγχο στην αξιοποίηση πετρελαϊκών κοιτασμάτων που υπολογίζεται ότι περιλαμβάνουν περισσότερα από 65 δισεκατομμύρια βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε τη συμφωνία με τους γνώριμους υπερθετικούς τόνους, χαρακτηρίζοντάς την μέσω Truth Social ως τη «μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην παγκόσμια ιστορία» και υποστηρίζοντας ότι δίνει στις ΗΠΑ πρόσβαση σε ποσότητα πετρελαίου που, κατά τον ίδιο, υπερδιπλασιάζει τα αμερικανικά αποθέματα.

Η διατύπωση αυτή χρειάζεται, ωστόσο, μια βασική διευκρίνιση: τα 65 δισ. βαρέλια αφορούν πετρέλαιο που βρίσκεται κάτω από το έδαφος της Βενεζουέλας και θα πρέπει να αναπτυχθεί και να παραχθεί σε βάθος χρόνου. Δεν πρόκειται για ποσότητα που μεταφέρεται άμεσα στα αμερικανικά Στρατηγικά Πετρελαϊκά Αποθέματα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η συμφωνία διαμορφώθηκε σε στενή συνεργασία με την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον Πιτ Χέγκσεθ και ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Το Καράκας επιβεβαίωσε επίσημα τη συμφωνία, με τη Ροδρίγκες να την χαρακτηρίζει «ιστορικό ορόσημο» στις σχέσεις των δύο χωρών και να ευχαριστεί δημόσια τον Ντόναλντ Τραμπ.

17 κοιτάσματα και επενδύσεις άνω των 100 δισ. δολαρίων

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η κυβέρνηση της Βενεζουέλας, το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη 17 στρατηγικών πετρελαϊκών κοιτασμάτων με αποδεδειγμένο δυναμικό περίπου 65 δισ. βαρελιών.

Το επενδυτικό σκέλος παρουσιάζεται ως τεράστιο. Το Καράκας αναμένει περισσότερα από 100 δισ. δολάρια ιδιωτικών επενδύσεων, ενώ εκτιμά ότι σε βάθος χρόνου τα φορολογικά έσοδα για το κράτος της Βενεζουέλας μπορούν να υπερβούν τα 209 δισ. δολάρια.

Ο Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε ότι το σχέδιο μπορεί να δημιουργήσει χιλιάδες καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και να συμβάλει στην ανοικοδόμηση της οικονομίας της Βενεζουέλας, η οποία διαθέτει τεράστιο ενεργειακό πλούτο αλλά για χρόνια αδυνατεί να τον μετατρέψει σε αντίστοιχη παραγωγική ισχύ.

Η χώρα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο, περίπου 303 δισ. βαρέλια. Μεγάλο μέρος τους βρίσκεται στη ζώνη του Ορινόκο και αποτελείται από βαρύ και υπέρβαρο αργό, η αξιοποίηση του οποίου απαιτεί σημαντικές επενδύσεις, σύγχρονη τεχνολογία και εκτεταμένες υποδομές.

Ακριβώς εκεί βρίσκεται και το μεγάλο στοίχημα της συμφωνίας. Τα τεράστια αποθέματα υπάρχουν, όμως η μετατροπή τους σε εκατομμύρια επιπλέον βαρέλια ημερήσιας παραγωγής δεν μπορεί να γίνει από τη μία ημέρα στην άλλη.

Δεκαετίες περιορισμένων επενδύσεων, κακοσυντηρημένες εγκαταστάσεις, απώλεια εξειδικευμένου προσωπικού, αμερικανικές κυρώσεις και πολιτική αστάθεια έχουν περιορίσει δραματικά τις δυνατότητες του πετρελαϊκού τομέα της Βενεζουέλας.

Η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να αντιστρέψει αυτή την εικόνα, ενθαρρύνοντας μεγάλους ενεργειακούς ομίλους να επιστρέψουν στη χώρα και να διαθέσουν τα κεφάλαια που απαιτούνται για γεωτρήσεις, αγωγούς, διυλιστήρια και εγκαταστάσεις μεταφοράς.

Το πρόβλημα είναι ότι οι εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τη Βενεζουέλα με μεγάλη επιφυλακτικότητα. Το ιστορικό εθνικοποιήσεων, οι παλαιότερες συγκρούσεις με αμερικανικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς και η αβεβαιότητα για το θεσμικό πλαίσιο αποτελούν σημαντικούς ανασταλτικούς παράγοντες.

Ο Τραμπ θέλει πετρέλαιο, χαμηλότερη βενζίνη και αναπλήρωση των αποθεμάτων

Για την Ουάσιγκτον η συμφωνία έχει και άμεση εσωτερική πολιτική διάσταση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένες τιμές πετρελαίου εξαιτίας της παρατεταμένης αναταραχής στη Μέση Ανατολή, ενώ τα Στρατηγικά Πετρελαϊκά Αποθέματα των ΗΠΑ έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1982.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη ενεργοποιήσει πρόγραμμα απελευθέρωσης συνολικά 172 εκατ. βαρελιών από το SPR στο πλαίσιο της διεθνούς προσπάθειας αντιμετώπισης των προβλημάτων εφοδιασμού που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Σε αυτό το περιβάλλον, η πρόσβαση στις τεράστιες πετρελαϊκές πηγές της Βενεζουέλας αποκτά τεράστια στρατηγική αξία. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία θα αυξήσει την προσφορά και θα οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών της βενζίνης για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Πρόκειται προς το παρόν για πολιτική πρόβλεψη και όχι για εγγυημένο αποτέλεσμα. Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου διαμορφώνονται από πολλούς παράγοντες, ενώ η αύξηση της παραγωγής στη Βενεζουέλα μπορεί να απαιτήσει χρόνια και επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει επίσης ότι η συμφωνία «δεν θα κοστίσει τίποτα στον Αμερικανό φορολογούμενο», καθώς ο βασικός όγκος των επενδύσεων προβλέπεται να προέλθει από ιδιωτικές εταιρείες. Οι πλήρεις χρηματοδοτικοί όροι, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί και παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με την ακριβή μορφή της αμερικανικής κρατικής εμπλοκής.

Η νέα εποχή στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Καράκας ακολουθεί τη δραματική ανατροπή των προηγούμενων μηνών. Στις αρχές του 2026, αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του και στη μεταφορά τους στις ΗΠΑ, όπου αντιμετωπίζουν ομοσπονδιακές κατηγορίες. Η Ντέλσι Ροδρίγκες ανέλαβε έκτοτε την προσωρινή προεδρία.

Η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει πλέον να μετατρέψει τη νέα πολιτική πραγματικότητα σε μια ριζική αναδιάρθρωση του ενεργειακού τομέα της χώρας, με πολύ μεγαλύτερη συμμετοχή αμερικανικών και ιδιωτικών εταιρειών.

Για την Ουάσιγκτον το διακύβευμα είναι τεράστιο: πρόσβαση σε έναν από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς θησαυρούς του πλανήτη, σταθερότερη προμήθεια βαρέος αργού για τα αμερικανικά διυλιστήρια και περιορισμός της εξάρτησης από περισσότερο ασταθείς ενεργειακές περιοχές.

Για τη Βενεζουέλα, από την άλλη πλευρά, η υπόσχεση αφορά επενδύσεις, θέσεις εργασίας και επανεκκίνηση μιας βιομηχανίας που κάποτε αποτελούσε την οικονομική μηχανή της χώρας.

Οι κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί. Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες χρειάζονται μακροχρόνιες εγγυήσεις πως μια μελλοντική κυβέρνηση δεν θα ανατρέψει τους όρους των συμφωνιών ή δεν θα προχωρήσει ξανά σε απαλλοτριώσεις.

Ο Τζον Κίλνταφ της Again Capital έθεσε ως βασικό πρόβλημα την ασφάλεια και τον πολιτικό κίνδυνο, ενώ ο Χόρχε Πινιόν του Πανεπιστημίου του Τέξας επισημαίνει ότι για επενδύσεις τέτοιας κλίμακας απαιτείται θεσμική και νομική σταθερότητα πολλών δεκαετιών.

Η συμφωνία είναι πράγματι τεράστια ως προς τους αριθμούς και τη γεωπολιτική της σημασία. Αυτό που ακόμη δεν έχει αποδειχθεί είναι εάν τα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια του υπεδάφους μπορούν να μετατραπούν στο ενεργειακό «χρυσωρυχείο» που περιγράφει ο Τραμπ. Αν το σχέδιο υλοποιηθεί, οι ΗΠΑ αποκτούν πρωτοφανή επιρροή πάνω σε ένα σημαντικό τμήμα των μεγαλύτερων πετρελαϊκών αποθεμάτων του κόσμου. Αν αποτύχει, θα προστεθεί στη μακρά ιστορία μεγάλων εξαγγελιών που συγκρούστηκαν με την πολιτική αστάθεια και τις διαλυμένες υποδομές της Βενεζουέλας.