Τζανάκης: Ο καπνός των πυρκαγιών και οι επιπτώσεις στην υγεία

Ο καθηγητής Πνευμονολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Νίκος Τζανάκης, παρείχε ανάλυση σχετικά με τις συνέπειες του καπνού από τις δασικές πυρκαγιές στο αναπνευστικό σύστημα, καθώς και τα ενδεδειγμένα μέτρα προστασίας για τους πολίτες που πλήττονται. Οι δηλώσεις του έγιναν στο πλαίσιο ενημέρωσης για την τρέχουσα επιχείρηση κατάσβεσης των πυρκαγιών που μαίνονται σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Ο κ. Τζανάκης επεσήμανε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος εντοπίζεται για όσους βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από τα ενεργά πύρινα μέτωπα. Ειδικότερα, οι πυροσβέστες, οι εθελοντές και οι κάτοικοι που διαμένουν σε περιοχές πλησίον της φωτιάς, έχουν άμεση και παρατεταμένη έκθεση στον καπνό, με αποτέλεσμα να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία τους, ιδιαίτερα στο αναπνευστικό τους σύστημα.

Η σημασία των επίσημων ανακοινώσεων και του 112

Ο καθηγητής υπογράμμισε την κρισιμότητα της τήρησης των οδηγιών των αρμόδιων αρχών, δίνοντας έμφαση στις ανακοινώσεις που εκδίδονται μέσω του 112. Τόνισε ότι οι πολίτες θα πρέπει να παρακολουθούν συστηματικά τις επίσημες μετρήσεις για τα αιωρούμενα σωματίδια, οι οποίες είναι διαθέσιμες σε διάφορους ιστότοπους, και να μην βασίζονται στην προσωπική τους αίσθηση της όσφρησης για να κρίνουν την επικινδυνότητα της ατμόσφαιρας.

Για όσους βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τα μέτωπα της φωτιάς, ο κ. Τζανάκης συνέστησε την παραμονή σε εσωτερικούς χώρους, με τα κλιματιστικά να λειτουργούν σε λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα. Παράλληλα, συμβούλευσε να αποφεύγονται δραστηριότητες που μπορούν να επιβαρύνουν την ποιότητα του αέρα μέσα στο σπίτι, όπως το κάπνισμα, το άναμμα κεριών ή το μαγείρεμα σε ανοιχτές εστίες.

Οδηγίες για όσους βρίσκονται σε μεγαλύτερη απόσταση

Αναφορικά με τους πολίτες που βρίσκονται σε απόσταση μερικών δεκάδων χιλιομέτρων από τις εστίες της φωτιάς, όπου οι επίσημες μετρήσεις καταγράφουν επανειλημμένα υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων PM 2.5, ο καθηγητής συνέστησε την αποφυγή της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους, καθώς και την αποχή από έντονη σωματική άσκηση ή άλλες δραστηριότητες που απαιτούν αυξημένη προσπάθεια.

Για τα άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, ο κ. Τζανάκης τόνισε ότι θα πρέπει να παραμένουν στο σπίτι. Σε περίπτωση που η έξοδος είναι απαραίτητη, συνέστησε τη χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, η οποία μπορεί να συγκρατήσει σημαντικό μέρος των επικίνδυνων σωματιδίων. Ο καθηγητής αναγνώρισε ότι είναι δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια η επίπτωση σε έναν πολίτη που εκτίθεται σποραδικά σε χαμηλές συγκεντρώσεις καπνού, καθώς αυτή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η διάρκεια της έκθεσης, η χημική σύσταση του καπνού και η ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων.

Σε μια ενδιαφέρουσα σύγκριση, ο κ. Τζανάκης ανέφερε ότι η έκθεση ενός κατοίκου που βρίσκεται σε απόσταση 20 έως 50 χιλιομέτρων από μια πυρκαγιά είναι 100 έως και 500 φορές μικρότερη σε τάξη μεγέθους σε σχέση με την έκθεση ενός καπνιστή που καταναλώνει ένα πακέτο τσιγάρα ημερησίως.

Συμπτώματα και ενέργειες για όσους εκτίθενται στον καπνό

Ο καθηγητής περιέγραψε τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν σε άτομα που βρίσκονται κοντά στα πύρινα μέτωπα. Για τις ευπαθείς ομάδες, η επιδείνωση μιας υποκείμενης νόσου μπορεί να συνδέεται με την έκθεση στον καπνό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, συνέστησε την αυστηρή τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής και την άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό σε περίπτωση επιδείνωσης συμπτωμάτων όπως δύσπνοια, βήχας ή αλλαγή στην ποιότητα των πτυέλων.

Για όσους βρίσκονται στο επίκεντρο της πυρκαγιάς και εκτίθενται σε υψηλές συγκεντρώσεις καπνού, ο κ. Τζανάκης ανέφερε ότι είναι πιθανό να εμφανίσουν συμπτώματα από το ανώτερο αναπνευστικό, όπως ρινική συμφόρηση, καταρροή, ξηρό λαιμό και ερεθιστικό βήχα. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να παρουσιαστεί δύσπνοια, ζάλη, ναυτία, πονοκέφαλος, έντονη κόπωση και τάση λιποθυμίας. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα, καθιστώντας επιτακτική την άμεση απομάκρυνση από την περιοχή και την αξιολόγηση της κατάστασης της υγείας τους σε νοσοκομειακό περιβάλλον.

Κλείνοντας, ο καθηγητής αναφέρθηκε στους πυροσβέστες, επισημαίνοντας ότι είναι εκπαιδευμένοι να διαχειρίζονται τέτοιες καταστάσεις, χρησιμοποιούν προστατευτικό εξοπλισμό και έχουν ιατρική υποστήριξη μέσω της δομής του Πυροσβεστικού Σώματος.