Χρέος ΗΠΑ: Πάνω από 40 τρισ. δολάρια για πρώτη φορά

Το ομοσπονδιακό χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών έφτασε σε ένα πρωτοφανές ορόσημο, ξεπερνώντας για πρώτη φορά στην ιστορία το επίπεδο των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η εξέλιξη αυτή καταγράφηκε την Τρίτη, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της τελευταίας έκδοσης κρατικών αξιόγραφων, εν μέσω ενός περιβάλλοντος όπου τα επιτόκια δανεισμού παρουσιάζουν ανοδική τάση.

Το συγκεκριμένο ποσό, το οποίο ανέρχεται πλέον σε 40,047 τρισεκατομμύρια δολάρια, αποτελεί απόρροια της σημαντικής αύξησης του δανεισμού, ο οποίος τροφοδοτείται κυρίως από τις διαρκώς αυξανόμενες δαπάνες στους τομείς της υγείας και της κοινωνικής ασφάλισης. Παράλληλα, το κόστος εξυπηρέτησης του υφιστάμενου δανεισμού επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τον κρατικό προϋπολογισμό, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο συνεχούς διόγκωσης του χρέους.

Ταχύτερη αύξηση από τις προβλέψεις και βαθύτερο έλλειμμα

Η πορεία του χρέους αποδεικνύεται ταχύτερη από ό,τι είχαν προβλέψει οι αναλυτές. Η Υπηρεσία Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) είχε εκτιμήσει ότι το αμερικανικό δημόσιο χρέος θα διαμορφωνόταν στα 39,4 τρισεκατομμύρια δολάρια έως τα τέλη του τρέχοντος έτους, ένα νούμερο που ήδη έχει ξεπεραστεί κατά πολύ. Η απόκλιση αυτή υποδηλώνει μια δυναμική που ξεπερνά κάθε αρχική εκτίμηση, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα της μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη.

Ένας επιπλέον παράγοντας που βάθυνε το έλλειμμα ήταν η υποχρέωση της κυβέρνησης να επιστρέψει χρήματα σε επιχειρήσεις, τα οποία είχαν εισπραχθεί από τελωνειακούς δασμούς. Η εξέλιξη αυτή προέκυψε μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, το οποίο τον περασμένο Φεβρουάριο ακύρωσε μεγάλο μέρος αυτών των δασμών, δημιουργώντας μια απρόβλεπτη δημοσιονομική τρύπα.

Ο λόγος του χρέους προς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) έχει ήδη αγγίξει το 125%, ένα ποσοστό που συνεχίζει να αυξάνεται ακόμη και εν μέσω της οικονομικής ανάπτυξης που καταγράφεται στη χώρα. Η κατάσταση αυτή υπογραμμίζει τη διαρθρωτική φύση του προβλήματος, το οποίο δεν φαίνεται να αντιμετωπίζεται από τη συνολική οικονομική δραστηριότητα.

Το κόστος δανεισμού και η διαχρονική έλλειψη ισοσκελισμένων προϋπολογισμών

Η συνεχιζόμενη διόγκωση του δημοσίου χρέους των ΗΠΑ λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο όπου το κόστος δανεισμού έχει ανέλθει στα υψηλότερα επίπεδα από την εποχή της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αυτό καθιστά ακόμη πιο δαπανηρή την εξυπηρέτηση του χρέους, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον προϋπολογισμό και περιορίζοντας τα περιθώρια για άλλες δημόσιες επενδύσεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να παρουσιάσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό από τις αρχές της χιλιετίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed), το έλλειμμα κυμάνθηκε μεταξύ 5,2% και 6,2% του ΑΕΠ τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Το ποσοστό αυτό ήταν ακόμη μεγαλύτερο το 2020, τη χρονιά της πανδημίας του κορονοϊού, όταν και εκτοξεύτηκε στο 15%, λόγω των τεράστιων δημοσιονομικών παρεμβάσεων για τη στήριξη της οικονομίας.

Οι αναλυτές εκφράζουν ολοένα και πιο έντονες ανησυχίες για τη βιωσιμότητα αυτής της πορείας. Η Τζέσικα Ριντλ, ειδική σε θέματα προϋπολογισμού στο Brookings Institution, χαρακτηρίζει τον ρυθμό αύξησης του ελλείμματος ως μη βιώσιμο, επισημαίνοντας ότι το ετήσιο έλλειμμα ανέρχεται στα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια τα τελευταία χρόνια. Η διαπίστωση αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της αμερικανικής οικονομίας και τις επιλογές που θα κληθούν να κάνουν οι επόμενες κυβερνήσεις.