Αντιδράσεις για δήλωση Μιχαηλίδου περί οικογένειας

Ισχυρές αντιδράσεις έχει προκαλέσει στην ελληνική κοινωνία η δήλωση της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνας Μιχαηλίδου, ότι στο μέλλον δεν υπάρχει ελληνική οικογένεια. Παρά τις μεταγενέστερες προσπάθειές της να ανασκευάσει υπό το βάρος της κατακραυγής, η τοποθέτηση αυτή έχει πυροδοτήσει ένα ευρύ κύμα αντιδράσεων.

Η δήλωση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο που το δημογραφικό ζήτημα λαμβάνει διαστάσεις εθνικής κρίσης, με τα νέα ζευγάρια να πιέζονται από την οικονομική δυσπραγία. Η αρμόδια υπουργός, αντί να αναζητά τρόπους στήριξης, φάνηκε να σχολιάζει από απόσταση, προκαλώντας ένα κύμα αντιδράσεων που ξεκίνησε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εξαπλώθηκε παντού.

Ανάμεσα σε αυτούς που αντέδρασαν ήταν ο σύλλογος των Ενεργών Μπαμπάδων, ο οποίος εξέδωσε μια ανακοίνωση-καταπέλτη με τίτλο ««Δεν υπάρχει η ελληνική οικογένεια του μέλλοντος»: Η πολιτική παραίτηση πίσω από τη συμπερίληψη». Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι η Μιχαηλίδου δήλωσε πως «δεν υπάρχει η ελληνική οικογένεια του μέλλοντος» και οι Ενεργοί Μπαμπάδες απαντούν στην πολιτική αποδόμηση της οικογένειας και στον αποκλεισμό των πατεράδων.

Η πολιτική διάσταση της δήλωσης

Η Δόμνα Μιχαηλίδου δεν είναι μια τυχαία σχολιάστρια, αλλά η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Από αυτή τη θεσμική θέση δήλωσε: «Δεν υπάρχει η ελληνική οικογένεια του μέλλοντος και γι’ αυτό ακριβώς είμαστε και εδώ σήμερα για να μιλήσουμε για inclusion και διαφορετικότητα». Πρόσθεσε ακόμη: «Δεν μπορείς να πεις ότι η τυπική οικογένεια του μέλλοντος είναι μια οικογένεια με δύο γονείς και τρία παιδιά».

Η δήλωση δεν είναι προϊόν παραποίησης ή αποσπασματική κατασκευή κάποιου πολιτικού αντιπάλου, αλλά η πραγματική τοποθέτηση της αρμόδιας υπουργού. Είναι βαθιά πολιτικά αποκαλυπτική, όχι επειδή αναγνωρίζει ότι υπάρχουν διαφορετικές οικογενειακές καταστάσεις, αλλά επειδή, αντί να μιλήσει για τη στήριξη της οικογένειας, τη γέννηση παιδιών, την οικονομική ασφάλεια των νέων, την ισότιμη γονεϊκότητα και τη δημογραφική επιβίωση της χώρας, επέλεξε να ανακοινώσει ότι «δεν υπάρχει η ελληνική οικογένεια του μέλλοντος».

Από υπουργό Οικογένειας σε σεμινάριο συμπερίληψης

Από υπουργό Οικογένειας, αυτό δεν είναι απλώς ατυχής διατύπωση, αλλά πολιτική παραίτηση. Το Υπουργείο Οικογένειας μετατράπηκε σε σεμινάριο εταιρικής συμπερίληψης, ενώ η Ελλάδα χάνει πληθυσμό, οι γεννήσεις καταρρέουν και οι νέοι δεν μπορούν να νοικιάσουν σπίτι, να παντρευτούν, να αποκτήσουν παιδιά ή να τα μεγαλώσουν χωρίς οικονομική εξάρτηση από τους δικούς τους γονείς.

Τα ζευγάρια αναβάλλουν τη δημιουργία οικογένειας όχι επειδή δεν ενημερώθηκαν αρκετά για το «inclusion», αλλά επειδή δεν μπορούν να πληρώσουν ενοίκιο, λογαριασμούς, παιδικό σταθμό και βασικά έξοδα διαβίωσης. Η κεντρική παρέμβαση της υπουργού ήταν ότι δεν υπάρχει μία ελληνική οικογένεια του μέλλοντος και ότι πρέπει να μιλήσουμε για «διαφορετικότητα», κάτι που δεν αποτελεί οικογενειακή πολιτική, αλλά επικοινωνιακό δικαιωματισμό με κυβερνητικό προσωπείο.

Η οικογένεια με μητέρα, πατέρα και παιδιά δεν είναι προσβολή

Έχει καλλιεργηθεί ένα παράλογο ιδεολογικό κλίμα στο οποίο η αναφορά στη μητέρα, στον πατέρα και στα παιδιά αντιμετωπίζεται σχεδόν ως ύποπτη. Λες και η στήριξη της οικογένειας με παιδιά αποκλείει όσους έχουν διαφορετική ζωή, ή η αναγνώριση του πατέρα και της μητέρας αποτελεί επίθεση στη διαφορετικότητα. Η οικογένεια με μητέρα, πατέρα και παιδιά δεν είναι προσβολή, ούτε παρωχημένο στερεότυπο, ούτε πολιτική ακρότητα, ούτε εχθρός της συμπερίληψης. Είναι μια υπαρκτή οικογενειακή μορφή την οποία εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να επιθυμούν.

Το κράτος έχει υποχρέωση να τους επιτρέπει να την δημιουργήσουν χωρίς να οδηγούνται στην οικονομική εξόντωση. Η αναγνώριση άλλων οικογενειακών καταστάσεων δεν απαιτεί τη συμβολική διαγραφή αυτής της οικογένειας. Μόνο ένας ιδεολογικά φοβισμένος δημόσιος λόγος θεωρεί ότι πρέπει να υποτιμήσει το ένα για να αναγνωρίσει το άλλο.

Συμπερίληψη για όλους, εκτός από τους πατεράδες

Οι Ενεργοί Μπαμπάδες θέτουν ένα απλό ερώτημα προς την υπουργό: Στη δική σας «συμπεριληπτική οικογένεια» χωρούν οι πατεράδες; Όχι ως ΑΦΜ, όχι ως υπόχρεοι διατροφής, όχι ως πρόσωπα που επιτρέπεται να βλέπουν το παιδί τους ορισμένες ώρες και ημέρες, αλλά ως ισότιμοι γονείς. Χωρά ο πατέρας που φροντίζει, ανατρέφει, προστατεύει, ξενυχτά, εργάζεται, αγκαλιάζει και αναλαμβάνει καθημερινά την ευθύνη του παιδιού του; Χωρά ο πατέρας μετά τον χωρισμό;

Είναι εντυπωσιακό ότι ακούμε ασταμάτητα για όλες τις πιθανές μορφές οικογένειας, αλλά ακούμε ελάχιστα για το αυτονόητο δικαίωμα του παιδιού να συνεχίζει να έχει ουσιαστική σχέση και με τους δύο κατάλληλους γονείς του. Η πιο συστηματικά αποκλεισμένη οικογενειακή ταυτότητα στην Ελλάδα είναι συχνά αυτή του χωρισμένου πατέρα, που υπάρχει, είναι κατάλληλος, θέλει να συμμετέχει και παρ’ όλα αυτά μετατρέπεται διοικητικά, δικαστικά και κοινωνικά σε επισκέπτη.

Η οικογένεια δεν είναι απλή συγκατοίκηση

Η λέξη «οικογένεια» δεν μπορεί να αδειάζει από κάθε συγκεκριμένο περιεχόμενο ώστε να γίνεται μια ευχάριστη επικοινωνιακή ετικέτα. Οικογένεια δεν είναι απλώς δύο άνθρωποι που βρίσκονται στον ίδιο χώρο, αλλά δεσμός, ευθύνη, αλληλεγγύη, ανατροφή, συνέχεια των γενεών και η απόφαση να σταθείς δίπλα σε κάποιον όχι μόνο όταν σε βολεύει, αλλά και όταν σε χρειάζεται. Η οικογένεια μπορεί να αντιμετωπίσει χωρισμό, απώλεια, οικονομική δυσκολία ή αλλαγή της κοινής κατοικίας, αλλά δεν παύει να υπάρχει η γονική σχέση.

Ο χωρισμός καταργεί τη συζυγική σχέση, αλλά δεν καταργεί τη μητρότητα, ούτε την πατρότητα, και δεν δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να αφαιρεί από το παιδί έναν κατάλληλο γονέα.

Δεν θέλουμε ορισμούς, θέλουμε πολιτική

Κυρία υπουργέ, δεν χρειαζόμαστε άλλον έναν ορισμό της οικογένειας, αλλά απαντήσεις. Τι θα κάνετε για τις γεννήσεις που μειώνονται; Τι θα κάνετε για τους νέους που δεν μπορούν να δημιουργήσουν σπίτι; Τι θα κάνετε για τα παιδιά που μεγαλώνουν με έναν γονέα υποχρεωτικά υποβαθμισμένο; Τι θα κάνετε για τους πατεράδες που αποκλείονται από την καθημερινότητα των παιδιών τους χωρίς να έχουν κριθεί ακατάλληλοι; Τι θα κάνετε για τις πολύχρονες οικογενειακές αντιδικίες που συνθλίβουν παιδιά και γονείς;

Το Υπουργείο Οικογένειας δεν δημιουργήθηκε για να παρακολουθεί παθητικά την αποδυνάμωση της οικογένειας και να της δίνει σύγχρονη ορολογία, αλλά για να την προστατεύει. Εάν η ελληνική οικογένεια δεν έχει μέλλον, όπως δηλώσατε, τότε το πρώτο ερώτημα είναι τι ακριβώς κάνει το υπουργείο που διοικείτε. Και εάν έχει μέλλον, σταματήστε να μιλάτε γι’ αυτή σαν να αποτελεί ξεπερασμένο μοντέλο που πρέπει να διαλυθεί μέσα σε έναν αόριστο κατάλογο «διαδρομών».

Η ελληνική οικογένεια υπάρχει. Υπάρχει στους νέους που θέλουν να αποκτήσουν παιδιά αλλά δεν μπορούν, στις μητέρες που παλεύουν καθημερινά, στους πατεράδες που αρνούνται να γίνουν επισκέπτες και στα παιδιά που χρειάζονται και τους δύο γονείς τους. Δεν χρειάζεται πολιτικό επικήδειο, αλλά στέγη, εργασία, ασφάλεια, δικαιοσύνη και πραγματική ισότητα στη γονεϊκότητα. Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται ένα Υπουργείο Οικογένειας που δεν θα ντρέπεται να υπερασπιστεί την οικογένεια. Γιατί όταν δύο γονείς κρίνονται εξίσου κατάλληλοι, τα παιδιά δεν χρειάζονται νικητή και επισκέπτη, αλλά δύο πραγματικούς γονείς.