Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες που δημοσίευσε το Bloomberg, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιχείρησαν να σχηματίσουν ένα ενιαίο στρατιωτικό μέτωπο απέναντι στις ιρανικές επιθέσεις, προσεγγίζοντας γειτονικές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή συνάντησε την άρνηση των εν λόγω κρατών, προκαλώντας έντονη απογοήτευση στο Αμπού Ντάμπι.
Ο πρόεδρος των ΗΑΕ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ (MBZ), ανέπτυξε έντονη διπλωματική δραστηριότητα, πραγματοποιώντας τηλεφωνικές επικοινωνίες με ηγέτες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Σαουδάραβα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, αμέσως μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών στο Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου. Πηγές που ζήτησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, καθώς αναφέρονται σε ιδιωτικές συνομιλίες, ανέφεραν ότι ο MBZ ήταν πεπεισμένος για την ανάγκη μιας συλλογικής αντίδρασης για την αποτροπή της Τεχεράνης.
Η Ισλαμική Δημοκρατία, απαντώντας στις επιθέσεις, εξαπέλυσε εκατοντάδες drones και πυραύλους εναντίον χωρών του Κόλπου, θέτοντας στο στόχαστρο λιμάνια, αεροδρόμια, ακόμη και πολυκατοικίες και ξενοδοχεία. Παράλληλα, το Ιράν προχώρησε σχεδόν σε πλήρες κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, με αποτέλεσμα τα κράτη του Κόλπου να αναγκαστούν να περιορίσουν δραστικά την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, πλήττοντας καίρια τις οικονομίες τους.
Παρά την ταχεία απόφαση του Εμιρατιανού ηγέτη να συνεργαστεί με την κυβέρνηση Τραμπ και το Ισραήλ, οι ομόλογοί του από τα αραβικά κράτη του Κόλπου θεώρησαν ότι η σύγκρουση δεν τους αφορούσε άμεσα. Αυτή η διαφορά προσέγγισης επιδείνωσε τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας. Κατά τις τηλεφωνικές συνομιλίες, ο πρόεδρος των ΗΑΕ υπενθύμισε ότι το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ) ιδρύθηκε το 1981 ακριβώς για να αντιμετωπίσει τις απειλές που προέκυψαν από την ισλαμική επανάσταση του Ιράν.
Η Σαουδική Αραβία, από την πλευρά της, επέλεξε μια στρατηγική αποτροπής και άμυνας, αποστασιοποιούμενη από τις ισραηλινοαμερικανικές επιθέσεις. Αξιωματούχος του Κόλπου με γνώση των διαβουλεύσεων στο Ριάντ ανέφερε ότι το βασίλειο θεωρούσε πως η στάση των ΗΑΕ συνέβαλε στην κλιμάκωση της έντασης.
Αυτές οι εξελίξεις ρίχνουν φως στην οργή των ΗΑΕ, η οποία κορυφώθηκε με την ιστορική απόφαση αποχώρησής τους από τον ΟΠΕΚ στα τέλη Απριλίου. Παράλληλα, τα ΗΑΕ ενίσχυσαν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ, πραγματοποιώντας περιορισμένες επιθέσεις εναντίον του Ιράν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, χωρίς την υποστήριξη των υπολοίπων χωρών του Κόλπου.
Η αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ, ενός οργανισμού στον οποίο ηγείται de facto η Σαουδική Αραβία, αποτέλεσε σοκ για τις αγορές και την πετρελαϊκή κοινότητα. Παράλληλα, τα ΗΑΕ επανεξετάζουν τη συμμετοχή τους σε περιφερειακά όργανα, συμπεριλαμβανομένου του ΣΣΚ, καθώς ο ανταγωνισμός με τη Σαουδική Αραβία εντείνεται σε οικονομικό επίπεδο αλλά και σε ζητήματα όπως οι συγκρούσεις στην Υεμένη και το Σουδάν.
Τα ΗΑΕ, που καθιέρωσαν διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ το 2020 μέσω των "Συμφωνιών του Αβραάμ", ήταν η χώρα που δέχθηκε τις περισσότερες επιθέσεις από το Ιράν. Η Τεχεράνη εκτόξευσε σχεδόν 3.000 drones και πυραύλους εναντίον τους πριν από την εκεχειρία της 8ης Απριλίου, με την πλειονότητα να αναχαιτίζεται. Πρόσφατα, το Ιράν έπληξε το λιμάνι της Φουτζάιρα, ζωτικής σημασίας για τις εξαγωγές πετρελαίου των ΗΑΕ.
Το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία και το Ομάν δέχθηκαν επίσης τακτικές επιθέσεις, με μια επίθεση στο εργοστάσιο LNG του Κατάρ να προκαλεί ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων. Παρόλα αυτά, η ηγεσία των ΗΑΕ θεώρησε ότι καμία άλλη χώρα δεν υπέστη επιθέσεις ανάλογης κλίμακας.
Η συνεργασία ΗΑΕ-Ισραήλ ήταν στενή, με ανταλλαγή πληροφοριών και συντονισμό στόχων. Ο Μπιν Ζαγέντ είχε σπάνια τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ το Ισραήλ έστειλε συστοιχίες αεράμυνας και προσωπικό στα ΗΑΕ, όπως δήλωσε ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι.
Η Σαουδική Αραβία επέλεξε να επιτεθεί στο Ιράν τον Μάρτιο, αλλά στη συνέχεια στράφηκε στο Πακιστάν για να μεσολαβήσει μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Τα ΗΑΕ εξέφρασαν δυσαρέσκεια που δεν ενημερώθηκαν για αυτή τη διπλωματική πρωτοβουλία, με αποτέλεσμα να αρνηθούν τη χορήγηση δανείου 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ισλαμαμπάντ, το οποίο τελικά κάλυψε η Σαουδική Αραβία.
Η στάση του Κατάρ και των υπολοίπων
Το Κατάρ εξέτασε το ενδεχόμενο αντιποίνων μετά την επίθεση στο εργοστάσιο υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Ρας Λάφαν, αλλά τελικά αποφάσισε να μην προχωρήσει, προτιμώντας να διαδραματίσει ρόλο αποκλιμάκωσης. Το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, σε συντονισμό με τη Σαουδική Αραβία, επέλεξαν να μείνουν εκτός, ενώ για το Ομάν η συμμετοχή ήταν ανέφικτη λόγω των στενών δεσμών του με το Ιράν.
Η κυβέρνηση Τραμπ, η οποία ήταν ενήμερη για τις διαβουλεύσεις, επιθυμούσε τη συμμετοχή Σαουδικής Αραβίας και Κατάρ σε μια συντονισμένη απάντηση. Και οι τρεις χώρες είχαν προηγουμένως προσπαθήσει να αποτρέψουν τον Τραμπ από την έναρξη του πολέμου, φοβούμενες ιρανικά αντίποινα. Τα τελευταία χρόνια, είχαν επενδύσει στη βελτίωση των σχέσεων με το Ιράν, με στόχο τη σταθερότητα και την προσέλκυση επενδύσεων, όπως καταλήγει το δημοσίευμα του Bloomberg.
