Νέα επιστημονικά δεδομένα για την προληπτική χρήση
Η ασπιρίνη τοποθετείται εκ νέου στο επίκεντρο της ιατρικής έρευνας, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις για τη συμβολή της στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. Κατά τον τελευταίο χρόνο, μια σειρά κλινικών δοκιμών ενίσχυσε τα υπάρχοντα στοιχεία, οδηγώντας ορισμένες χώρες στην αναθεώρηση των κατευθυντήριων οδηγιών τους. Οι νέες συστάσεις προκρίνουν την προληπτική χορήγηση του φαρμάκου σε ομάδες υψηλού κινδύνου, υπό την αυστηρή καθοδήγηση και επίβλεψη του θεράποντος ιατρού.
Κομβικό ρόλο στη νέα αυτή θεώρηση έπαιξε η μελέτη του συνδρόμου Lynch, μιας κληρονομικής κατάστασης που αυξάνει κατακόρυφα την πιθανότητα εκδήλωσης ορθοκολικού καρκίνου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Νικ Τζέιμς, ο οποίος λόγω επιβαρυμένου οικογενειακού ιστορικού εντάχθηκε σε κλινική μελέτη λαμβάνοντας καθημερινά το σκεύασμα. «Δέκα χρόνια μετά την έναρξη της αγωγής, δεν έχω εμφανίσει τη νόσο», αναφέρει ο ίδιος, αποτελώντας ζωντανό παράδειγμα της αποτελεσματικότητας της μεθόδου.
Η επίδραση του συνδρόμου Lynch και οι δόσεις
Ο καθηγητής Κλινικής Γενετικής του πανεπιστημίου του Νιουκάστλ, Τζον Μπερν, δημοσίευσε αποτελέσματα έρευνας σε 861 ασθενείς με τη συγκεκριμένη μετάλλαξη. Η μελέτη κατέδειξε πως η λήψη 600 mg ασπιρίνης καθημερινά για τουλάχιστον δύο έτη μείωσε κατά 50% τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε βάθος δεκαετίας. Ωστόσο, νεότερες δοκιμές υποδεικνύουν πως και πολύ χαμηλότερες δόσεις, της τάξεως των 75–100 mg, παραμένουν εξίσου αποδοτικές περιορίζοντας τις παρενέργειες.
Λόγω των κινδύνων για γαστρορραγία ή εγκεφαλική αιμορραγία, η μείωση της δόσης θεωρείται κρίσιμη για τη μακροχρόνια χρήση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οδηγίες προτείνουν πλέον την έναρξη της προληπτικής αγωγής από την ηλικία των 20 ετών για άτομα με σύνδρομο Lynch. Αντίστοιχα, για ομάδες με χαμηλότερο γενετικό κίνδυνο, η έναρξη τοποθετείται στα 35 έτη, ανάλογα με τον τύπο της μετάλλαξης που φέρει ο κάθε ασθενής.
Μείωση μεταστάσεων και διεθνείς αλλαγές
Η ευεργετική δράση του φαρμάκου φαίνεται να επεκτείνεται και σε άτομα που έχουν ήδη διαγνωστεί με τη νόσο, καθώς έρευνες δείχνουν μείωση των πιθανοτήτων μετάστασης. Σε μια τριετή μελέτη 3.000 ασθενών, όσοι λάμβαναν ασπιρίνη παρουσίασαν λιγότερο από τον μισό κίνδυνο υποτροπής. Η Σουηδία έχει ήδη ενσωματώσει αυτά τα ευρήματα, συστήνοντας τον έλεγχο των ασθενών για συγκεκριμένες μεταλλάξεις και τη χορήγηση χαμηλής δόσης του φαρμάκου όπου κρίνεται απαραίτητο.
Παρόλο που εξετάζεται η επίδραση της ασπιρίνης και σε άλλες μορφές καρκίνου, όπως του μαστού ή του προστάτη, τα αποτελέσματα δεν είναι ακόμη οριστικά. Οι ειδικοί παραμένουν διχασμένοι ως προς την ευρεία χρήση της, τονίζοντας πως η χορήγηση πρέπει να παραμένει εξατομικευμένη. «Το όφελος πρέπει πάντα να σταθμίζεται έναντι των σοβαρών παρενεργειών», επισημαίνουν οι ερευνητές, υπογραμμίζοντας πως το φάρμακο δεν είναι αποτελεσματικό για το σύνολο του πληθυσμού.
