Το 40% των επικοινωνιών προς το Χαμόγελο του Παιδιού αφορά ψυχική υγεία, με μία στις τέσσερις να σχετίζεται με αυτοκτονικότητα.
Καταγράφεται υπερεκπροσώπηση κοριτσιών 13-15 ετών σε περιστατικά αυτοτραυματισμού το 2025.
Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν προβλήματα σχέσεων, οικογενειακές εντάσεις και σχολικό εκφοβισμό.
Σημαντική αύξηση των αναφορών που σχετίζονται με αυτοκτονικότητα και αυτοτραυματιστικές συμπεριφορές σε εφήβους καταγράφει την τελευταία πενταετία ο οργανισμός «Το Χαμόγελο του Παιδιού». Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν από την ψυχολόγο και συντονίστρια γραμμών υποστήριξης του οργανισμού, Σταυρούλα Σπυροπούλου, σε πρόσφατη ανάλυση της. Η ίδια, μιλώντας για τα περιστατικά που έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στην κοινή γνώμη, τα χαρακτήρισε ως «πολύ δυσάρεστα και σπάνια φαινόμενα», υπογραμμίζοντας παράλληλα την επιτακτική ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση της ψυχικής υγείας των ανηλίκων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι είναι εξαιρετικά σπάνιο, αλλά και βαθιά ανησυχητικό, όταν καταγράφονται περιπτώσεις όπου δύο ανήλικοι φαίνεται να έχουν συνεννοηθεί από κοινού για μια αυτοκαταστροφική ενέργεια.
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα που τέθηκαν στη δημοσιότητα, από το 2021 έως και το 2025 παρατηρείται μια σαφής και σταθερή αύξηση στον αριθμό των επικοινωνιών παιδιών και εφήβων προς τις γραμμές υποστήριξης του οργανισμού. Όπως ανέφερε η κυρία Σπυροπούλου, περίπου το 40% του συνόλου των κλήσεων και μηνυμάτων αφορά ζητήματα ψυχικής υγείας. Από αυτές τις επαφές, περίπου μία στις τέσσερις σχετίζεται άμεσα με αυτοκτονικότητα ή αυτοτραυματιστικές συμπεριφορές, ένα ποσοστό που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την κοινωνία.
Η ανάλυση των περιστατικών αναδεικνύει ότι η εφηβεία αποτελεί την κρίσιμη ηλικιακή περίοδο εκδήλωσης αυτών των συμπεριφορών. Ειδικότερα, κατά το έτος 2025, σε μια ενδελεχή ανάλυση 764 σχετικών περιστατικών, καταγράφηκε μια σημαντική υπερεκπροσώπηση κοριτσιών ηλικίας 13 έως 15 ετών. Παρόλα αυτά, η ψυχολόγος διευκρίνισε ότι το εύρημα αυτό ενδέχεται να αντανακλά εν μέρει και την αυξημένη προθυμία των κοριτσιών αυτής της ηλικίας να εκφράσουν και να επικοινωνήσουν την ψυχική τους δυσφορία, σε σύγκριση με άλλες ομάδες.
Αναφορικά με τους παράγοντες που πυροδοτούν αυτή την κρίση ψυχικής υγείας, η κυρία Σπυροπούλου περιέγραψε ένα σύνθετο πλέγμα αιτιών. Μεταξύ αυτών, συγκαταλέγονται προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους, ζητήματα ταυτότητας και αυτοπροσδιορισμού, εντάσεις στο οικογενειακό περιβάλλον, καθώς και φαινόμενα σχολικού εκφοβισμού. Η ίδια τόνισε ότι η εφηβεία, από τη φύση της, αποτελεί μια περίοδο έντονων σωματικών, συναισθηματικών και ψυχολογικών αλλαγών, γεγονός που καθιστά τους νέους ιδιαίτερα ευάλωτους.
Στο ερώτημα πώς μπορούν να εντοπιστούν και να προσεγγιστούν έφηβοι που δεν ζητούν ενεργά βοήθεια, η ειδικός υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο του περιβάλλοντος. Όπως εξήγησε, τα παιδιά είναι πιο πιθανό να απευθυνθούν για υποστήριξη όταν αισθάνονται ότι βρίσκονται σε ένα ασφαλές πλαίσιο εμπιστοσύνης, είτε αυτό είναι η οικογένεια, είτε το σχολείο, είτε μέσω εξειδικευμένων και ανώνυμων γραμμών υποστήριξης. Παράλληλα, επισήμανε ότι είναι εξίσου σημαντική η ικανότητα των ενηλίκων να αναγνωρίζουν έγκαιρα τα σημάδια ψυχολογικής δυσφορίας, καθώς πολλά παιδιά δυσκολεύονται να εκφράσουν ή να μοιραστούν αυτό που βιώνουν, καθιστώντας την παρατήρηση και την ενσυναίσθηση των γονιών και των εκπαιδευτικών ζωτικής σημασίας.
