Μητσοτάκης στις Βρυξέλλες για τον προϋπολογισμό

Με τις διεθνείς κρίσεις σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία να βαραίνουν την ευρωπαϊκή ατζέντα και με τις διαπραγματεύσεις για τον νέο κοινοτικό προϋπολογισμό να μπαίνουν σε κρίσιμη φάση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει σήμερα και αύριο στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Η ελληνική κυβέρνηση προσέρχεται με βασική επιδίωξη τη διατήρηση ισχυρών πόρων για τη Συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά πρόσθετη χρηματοδότηση για άμυνα, ενέργεια και ανταγωνιστικότητα.

Το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να παρουσιάσει την ελληνική γραμμή ως υπεράσπιση των κρίσιμων ευρωπαϊκών πολιτικών που αγγίζουν άμεσα την περιφέρεια, τον αγροτικό κόσμο και τις παραγωγικές δυνατότητες της χώρας. Η πραγματική πρόκληση, ωστόσο, βρίσκεται στο κατά πόσο η Αθήνα μπορεί να εξασφαλίσει χειροπιαστά αποτελέσματα σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον όπου οι ανάγκες πολλαπλασιάζονται και οι ισχυροί παίκτες διεκδικούν μεγαλύτερο μερίδιο πόρων για τις δικές τους προτεραιότητες.

Νέος προϋπολογισμός και μάχη για τους πόρους

Στο κέντρο των συζητήσεων των «27» βρίσκεται το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, μαζί με τις μεγάλες μακροοικονομικές ισορροπίες, την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και τις εξελίξεις στα δύο βασικά μέτωπα της διεθνούς αστάθειας: την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να χαράξουν κοινή γραμμή για την άμυνα και την ασφάλεια, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ένωση πιέζεται από γεωπολιτικές απειλές, ενεργειακές αναταράξεις και εμπορικό ανταγωνισμό.

Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι η ελληνική θέση είναι σαφής: οι υψηλές φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρειάζονται αντίστοιχα ισχυρό προϋπολογισμό. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι οι νέες στρατηγικές προτεραιότητες, από την άμυνα έως την ενεργειακή ασφάλεια, δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν εις βάρος των παραδοσιακών πολιτικών που στηρίζουν την κοινωνική και περιφερειακή συνοχή.

Το κρίσιμο πεδίο αφορά τα έσοδα του νέου προϋπολογισμού. Η ελληνική πλευρά ζητά οι υφιστάμενοι και νέοι ίδιοι πόροι, καθώς και κάθε πρόσθετη χρηματοδοτική πηγή, να υπηρετήσουν την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης και την κάλυψη βασικών αναγκών. Στην πράξη, η κυβέρνηση επιχειρεί να αποτρέψει μια ανακατανομή που θα αποδυναμώσει τη Συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, δύο τομείς με άμεση σημασία για την ελληνική οικονομία.

Η προστασία των πόρων για τη Συνοχή και την ΚΑΠ αποτελεί κεντρική ελληνική προτεραιότητα. Η Αθήνα προειδοποιεί ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας δεν πρέπει να οδηγήσει σε νέες ανισότητες ανάμεσα σε κράτη-μέλη και περιφέρειες. Πρόκειται για θέση με βαρύ πολιτικό περιεχόμενο, καθώς η Ελλάδα παραμένει χώρα που εξαρτά σημαντικό μέρος της περιφερειακής ανάπτυξης και της αγροτικής στήριξης από τα κοινοτικά κονδύλια.

Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση αξιοποιεί την εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης για να υποστηρίξει νέα μορφή κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ακόμη και μέσω κοινού δανεισμού, για επενδύσεις σε κοινά ευρωπαϊκά αγαθά. Στο επίκεντρο βρίσκονται η άμυνα και η ενέργεια, δύο πεδία στα οποία οι εθνικοί προϋπολογισμοί δύσκολα μπορούν να ανταποκριθούν μόνοι τους στις αυξανόμενες απαιτήσεις.

Ανταγωνιστικότητα, άμυνα και γεωπολιτικές πιέσεις

Στο ζήτημα της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, η Αθήνα δίνει έμφαση στην παραγωγικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, την οποία συνδέει άμεσα με το εμπορικό έλλειμμα έναντι της Κίνας. Κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι, πέρα από τις βιομηχανικές επιδοτήσεις τρίτων χωρών, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αντιμετωπίσει τις δικές της εσωτερικές αδυναμίες.

Στις αδυναμίες αυτές εντάσσονται το υψηλό ενεργειακό κόστος, τα εμπόδια στην ενιαία αγορά και ο χρηματοοικονομικός κατακερματισμός. Η Ελλάδα ζητά επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, βαθύτερη ενιαία αγορά και ταχύτερη πρόοδο στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε να κινητοποιηθούν κεφάλαια για παραγωγικές επενδύσεις.

Στο μέτωπο της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιμένει σε συνολική προσέγγιση 360 μοιρών, η οποία θα καλύπτει το σύνολο των απειλών που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ελλάδα, καθώς η ευρωπαϊκή συζήτηση για την ασφάλεια δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην ανατολική πτέρυγα και στην Ουκρανία, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο τη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τις απειλές στα νότια σύνορα της Ένωσης.

Για τη Μέση Ανατολή, η ελληνική πλευρά τάσσεται υπέρ της αποκλιμάκωσης και της διπλωματικής επίλυσης των διαφορών. Η Αθήνα χαιρετίζει τις τελευταίες εξελίξεις, δίνοντας έμφαση στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στην αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Η συμμετοχή της Ελλάδας στη γαλλοβρετανική πρωτοβουλία για τα Στενά δείχνει ότι η κυβέρνηση θέλει να εμφανίσει ρόλο σε ένα ζήτημα με άμεση σημασία για την παγκόσμια ενέργεια και τη ναυτιλία.

Το πρόγραμμα του πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες περιλαμβάνει συμμετοχή στη Σύνοδο των ηγετών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στις 16:00 ώρα Ελλάδος και στη συνέχεια στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19:00. Νωρίτερα, στις 12:00, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα είναι κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση υψηλού επιπέδου με τίτλο «Η Εθνική κοινωνική συμφωνία της Ελλάδας: Ένα ευρωπαϊκό μοντέλο για τον κοινωνικό διάλογο».

Στην ίδια εκδήλωση θα μιλήσουν η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Roxana Mînzatu και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Seamus Boland. Η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδέσει τη συζήτηση για τον ευρωπαϊκό κοινωνικό διάλογο με την εικόνα μιας χώρας που συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Η ουσία, όμως, θα κριθεί στο τραπέζι του προϋπολογισμού. Για την Ελλάδα, η μάχη για Συνοχή, ΚΑΠ, άμυνα, ενέργεια και επενδύσεις δεν είναι επικοινωνιακή άσκηση. Είναι δοκιμασία πολιτικής αποτελεσματικότητας. Αν οι πόροι περιοριστούν ή μετακινηθούν προς άλλες προτεραιότητες χωρίς ισχυρές εγγυήσεις, οι συνέπειες θα φανούν στην περιφέρεια, στον αγροτικό τομέα, στην παραγωγή και στη δυνατότητα της χώρας να σταθεί σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον αυξημένου ανταγωνισμού.