Διαγραφές οφειλών έως 90% από το IDEAS4GR

Σημαντικά ευρήματα αναφορικά με την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα φέρνει στο φως το πρόγραμμα IDEAS4GR, το οποίο υλοποιείται από την ΕΚΠΟΙΖΩ σε συνεργασία με την Ένωση Καταναλωτών Περιφέρειας Κρήτης (ΕΝΚΑ Κρήτης), με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σύμφωνα με τα πρώτα δεδομένα, καταγράφηκαν περιπτώσεις διαγραφής οφειλών που ξεπέρασαν το 90% της αρχικής οφειλής, αναδεικνύοντας παράλληλα τις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά στις διαπραγματεύσεις τους με τράπεζες, funds και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Απολογισμός του έργου IDEAS4GR

Το έργο IDEAS4GR (Improving Debt Advice Services for Greeks), το οποίο ξεκίνησε την 1η Ιουνίου 2025 και θα διαρκέσει έως τις 30 Απριλίου 2026, έχει ήδη προσφέρει εξατομικευμένη συμβουλευτική σε 1.140 καταναλωτές. Από αυτούς, 450 άτομα (265 μέλη της ΕΚΠΟΙΖΩ και 185 μέλη της ΕΝΚΑ Περιφέρειας Κρήτης) έλαβαν νομική υποστήριξη, διαμεσολάβηση και καθοδήγηση για τη ρύθμιση των οφειλών τους. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης των υπηρεσιών συμβουλευτικής προς τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, με στόχο την καταγραφή των πραγματικών δυσκολιών και τη διαμόρφωση αποτελεσματικότερων πολιτικών για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.

Διαπραγματεύσεις και προκλήσεις

Στις διμερείς διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν με τη μεσολάβηση των δύο φορέων, το ποσοστό ανταπόκρισης από τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων ξεπέρασε το 70%. Ωστόσο, η εικόνα που προκύπτει είναι αποκαλυπτική: οι οφειλέτες καλούνται συχνά να διαπραγματευτούν χωρίς ουσιαστική διαπραγματευτική ισχύ, απέναντι σε αδιαφανείς διαδικασίες και πρακτικές. Οι προτάσεις ρύθμισης που λαμβάνουν δεν ανταποκρίνονται πάντοτε στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητές τους, γεγονός που καθιστά την όλη διαδικασία ιδιαίτερα απαιτητική.

Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός

Αναφορικά με τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών, η ΕΚΠΟΙΖΩ επισημαίνει ότι, παρά το υψηλό ποσοστό ανταπόκρισης των πιστωτών (το οποίο σε περιπτώσεις ευάλωτων οφειλετών φτάνει έως και το 100% λόγω της υποχρεωτικής συμμετοχής τους), οι προτάσεις ρύθμισης συχνά κρίνονται ως μη συμφέρουσες. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι προβλέπουν υψηλές δόσεις, μικρή διάρκεια αποπληρωμής και, σε πολλές περιπτώσεις, δεν περιλαμβάνουν διαγραφή οφειλής. Ως αποτέλεσμα, ένα σημαντικό ποσοστό αυτών των ρυθμίσεων είτε απορρίπτεται εξαρχής από τους οφειλέτες είτε δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί μετά από μικρό χρονικό διάστημα.

Επιτυχημένες ρυθμίσεις και οφέλη

Παρά τις δυσκολίες, το έργο κατέγραψε και σημαντικές επιτυχίες. Μόνο τον τελευταίο μήνα, με διμερή παρέμβαση, επιτεύχθηκαν δύο ρυθμίσεις οφειλών σε περιπτώσεις ευάλωτων καταναλωτών, με συνολικό "κούρεμα" που ξεπέρασε το 90% της αρχικής οφειλής. Για μη ευάλωτους οφειλέτες που διαθέτουν ακίνητη περιουσία, τα ποσοστά διαγραφής παραμένουν συνήθως χαμηλότερα, κυμαινόμενα μεταξύ 10% και 20%. Το συνολικό όφελος από τις διαγραφές οφειλών καταναλωτικών δανείων που επιτεύχθηκαν από την ΕΚΠΟΙΖΩ και την ΕΝΚΑ Κρήτης προσεγγίζει τις 100.000 ευρώ κατά το τελευταίο τρίμηνο.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ τονίζει ότι τα πρώτα στοιχεία του έργου αναδεικνύουν την ανάγκη για περισσότερη διαφάνεια στις διαδικασίες ρύθμισης οφειλών και για αξιόπιστους συμβουλευτικούς μηχανισμούς. Στόχος είναι οι προτεινόμενες λύσεις να είναι βιώσιμες και να ανταποκρίνονται στις πραγματικές δυνατότητες των οφειλετών, συμβάλλοντας έτσι στην ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους.