Ελληνική αμυντική βιομηχανία: Στόχος το 25% των εξοπλισμών

Η θεσμοθέτηση ελάχιστης συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, σε ποσοστό 25%, στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα των Ενόπλων Δυνάμεων αναδεικνύεται σε κομβικό αναπτυξιακό στόχο για την επόμενη δεκαετία. Η κυβέρνηση, οι επιχειρήσεις του κλάδου και οι παραγωγικοί φορείς συγκλίνουν στην άποψη ότι το συγκεκριμένο μέτρο μπορεί να μετατρέψει ένα σημαντικό τμήμα των αμυντικών δαπανών από απλό δημοσιονομικό κόστος σε μια ουσιαστική επένδυση για την ελληνική οικονομία. Μέσω αυτής της στρατηγικής, αναμένεται να δημιουργηθεί νέα παραγωγική δραστηριότητα, θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, πολύτιμη τεχνογνωσία και μια ισχυρότερη εξαγωγική δυναμική για τη χώρα.

Η συζήτηση για την ουσιαστική ενσωμάτωση της εγχώριας βιομηχανίας στα εξοπλιστικά προγράμματα επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο με αφορμή τα εγκαίνια της τέταρτης παραγωγικής μονάδας του M Technologies Hub της METLEN στον Βόλο. Η συγκεκριμένη επένδυση λειτούργησε ως καταλύτης για να αναδειχθεί η επιτακτική ανάγκη σύνδεσης των μεγάλων αμυντικών προμηθειών με την ελληνική παραγωγή, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη αυξάνει συνολικά τις αμυντικές της δαπάνες και επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο ύψος των συμβάσεων που μπορούν να αναλάβουν οι ελληνικές επιχειρήσεις. Το μεγάλο ζητούμενο είναι η δημιουργία μιας ισχυρής και ανταγωνιστικής βιομηχανικής βάσης, ικανής να συμμετέχει ενεργά στην παραγωγή, στη συντήρηση, στην αναβάθμιση και στην τεχνολογική εξέλιξη των αμυντικών συστημάτων, διατηρώντας παράλληλα ένα σημαντικό μέρος της προστιθέμενης αξίας εντός της χώρας. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η εφαρμογή του μέτρου μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής για νέες επενδύσεις σε εργοστάσια, σύγχρονο εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό, ενώ ταυτόχρονα θα διευκολύνει την ένταξη των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες των μεγάλων αμυντικών ομίλων.

Η συμμετοχή σε εξοπλιστικά προγράμματα δεν αφορά αποκλειστικά την κατασκευή επιμέρους εξαρτημάτων, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας, ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών και ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής μεταποίησης. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση έχει θέσει ως βασική επιδίωξη την ενσωμάτωση ουσιαστικής ελληνικής προστιθέμενης αξίας στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει καταστήσει σαφές ότι το 25% της ελληνικής βιομηχανικής συμμετοχής αποτελεί βασική κυβερνητική επιλογή, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι ένα σημαντικό μέρος των αμυντικών δαπανών να επιστρέφει στην ελληνική οικονομία μέσω της παραγωγής, των επενδύσεων και της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. Όπως έχει αναφέρει, το ζητούμενο είναι το ποσοστό αυτό να μεταφράζεται σε πραγματική επένδυση στην ελληνική αμυντική βιομηχανία και όχι σε τυπικές ή περιορισμένης αξίας συμμετοχές.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το υπουργείο Ανάπτυξης. Ο υπουργός, Τάκης Θεοδωρικάκος, χαρακτήρισε την επένδυση της METLEN στον Βόλο ως εμβληματική για τη βιομηχανική ανασυγκρότηση της χώρας, σημειώνοντας ότι η ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής αποτελεί βασικό πυλώνα της νέας παραγωγικής πολιτικής. Παράλληλα, ανακοίνωσε την ενεργοποίηση ενός ειδικού καθεστώτος του Αναπτυξιακού Νόμου για την άμυνα, με προϋπολογισμό 150 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την προσέλκυση νέων ιδιωτικών επενδύσεων στον κλάδο.

Από την πλευρά της βιομηχανίας, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της METLEN, Ευάγγελος Μυτιληναίος, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την κυβερνητική πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι έχει έρθει η ώρα οι Ένοπλες Δυνάμεις και η ελληνική αμυντική βιομηχανία να έρθουν πιο κοντά, όπως συμβαίνει στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες. Παράλληλα, πρότεινε τα εξοπλιστικά προγράμματα που προβλέπουν ελληνική συμμετοχή μεγαλύτερη του 25% να λαμβάνουν πρόσθετη βαθμολογία κατά την αξιολόγηση των προσφορών, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η εγχώρια παραγωγή και να δημιουργηθούν ισχυρότερα κίνητρα για επενδύσεις στην ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Η επένδυση της METLEN στον Βόλο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας δυναμικής που αναπτύσσεται στον κλάδο. Το M Technologies Hub εξελίσσεται σε ένα καθετοποιημένο βιομηχανικό οικοσύστημα, το οποίο θα φιλοξενήσει έξι παραγωγικές μονάδες, με στόχο την κατασκευή προηγμένων αμυντικών συστημάτων και τη συμμετοχή της Ελλάδας σε μεγάλα διεθνή προγράμματα. Η συγκεκριμένη επένδυση αποτυπώνει στην πράξη το μοντέλο που επιδιώκει να ενισχύσει η κυβέρνηση: παραγωγή υψηλής τεχνολογίας, εξαγωγικό προσανατολισμό και συνεργασίες με κορυφαίους διεθνείς ομίλους.

Την ίδια ώρα, εκπρόσωποι της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας επισημαίνουν ότι η πρωτοβουλία μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δυναμική μέσα από ένα σταθερό πλαίσιο εφαρμογής, το οποίο θα προσφέρει προβλεψιμότητα στις επιχειρήσεις και θα διευκολύνει τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) έχει ζητήσει η πρόβλεψη για το 25% να αποκτήσει μόνιμο νομοθετικό χαρακτήρα, με σαφείς κανόνες εφαρμογής, διαφανείς διαδικασίες και αποτελεσματικό μηχανισμό ελέγχου. Όπως επισημαίνει, με τον τρόπο αυτό θα διασφαλίζεται ότι η ελληνική συμμετοχή θα αντιστοιχεί σε ουσιαστικό βιομηχανικό έργο και όχι σε περιορισμένες ή τυπικές συνεργασίες.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης και αυξάνει σημαντικά τους διαθέσιμους πόρους για την άμυνα. Για την Ελλάδα, η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή, καθώς συνδυάζεται με ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εξοπλισμών που μπορεί να δημιουργήσει σημαντική εγχώρια προστιθέμενη αξία. Η εφαρμογή της πρόβλεψης για ελάχιστη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα αναμένεται να αποτελέσει βασικό στοιχείο της νέας αμυντικής και βιομηχανικής πολιτικής της χώρας. Παράλληλα, η εξέλιξη του πλαισίου εφαρμογής της και η ανταπόκριση της εγχώριας βιομηχανίας θα αποτελέσουν κρίσιμους παράγοντες για την αξιοποίηση των επενδύσεων που προγραμματίζονται τα επόμενα χρόνια.