Επενδυτικό πρόγραμμα 6 δισ. από τον ΑΔΜΗΕ

Σε μια κομβική στιγμή για τον ενεργειακό μετασχηματισμό της Ελλάδας, ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) εγκαινιάζει έναν νέο κύκλο επενδύσεων, με την επικείμενη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Διαχειριστή, Μάνος Μανουσάκης, υπογράμμισε ότι η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη μιας περιόδου εντατικής ανάπτυξης, η οποία θα δώσει σημαντική ώθηση στον ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας. Το βιβλίο προσφορών για Έλληνες και ξένους επενδυτές αναμένεται να ανοίξει την Τρίτη 16 Ιουνίου, με στόχο την άντληση 1 δισ. ευρώ, και θα παραμείνει ανοιχτό για τρεις ημέρες.

Οι δύο βασικοί μέτοχοι, το Ελληνικό Δημόσιο που ελέγχει το 51% και η κινεζική State Grid με 24%, έχουν ήδη ασκήσει τα δικαιώματα προτίμησής τους, διασφαλίζοντας τη συμμετοχή τους στην αύξηση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το Δημόσιο θα διατηρήσει τον έλεγχο του Διαχειριστή και μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Η κεφαλαιακή ενίσχυση, όπως εξήγησε ο κ. Μανουσάκης, θα επιτρέψει την ταχύτατη εξέλιξη των έργων προτεραιότητας, όπως οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων, των νησιών του βορείου Αιγαίου και η δεύτερη διασύνδεση συνεχούς ρεύματος με την Ιταλία.

Η στήριξη από την ελληνική κυβέρνηση, μέσω της αξιοποίησης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτελεί ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στο επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ. Οι επαφές με θεσμικούς επενδυτές επιβεβαιώνουν το έντονο ενδιαφέρον εγχώριων και ξένων χαρτοφυλακίων για μακροπρόθεσμες επενδύσεις στον Διαχειριστή, ο οποίος δρομολογεί κρίσιμα έργα ύψους 6 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη του ηλεκτρικού συστήματος έως το 2029.

Το προηγούμενο διάστημα, ο ΑΔΜΗΕ ολοκλήρωσε τη δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας και τις δύο υποβρύχιες διασυνδέσεις της Κρήτης (Χανιά-Πελοπόννησος και Ηράκλειο-Αττική). Εντός του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί η τέταρτη και τελευταία φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων. Η εικόνα για τα τρία έργα προτεραιότητας έχει ως εξής:

Ηλεκτρική διασύνδεση Δωδεκανήσων

Η αφετηρία της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Δωδεκανήσων είναι η Κόρινθος, από όπου θα πραγματοποιηθεί η σύνδεση με την Κω, μέσω καλωδιακού συστήματος υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (HVDC), μήκους 430 χλμ. (420 χλμ. υποβρύχιο τμήμα και 10 χλμ. χερσαίο). Το έργο προβλέπει επίσης τη διασύνδεση της Κω με τη Ρόδο, μέσω τριών υποβρύχιων καλωδίων υψηλής τάσης εναλλασσόμενου ρεύματος (HVAC), μήκους περίπου 100 χλμ., και της Ρόδου με την Κάρπαθο, με ένα υποβρύχιο καλώδιο μήκους 88 χλμ.

Ο διαγωνισμός για τους Σταθμούς Μετατροπής που θα κατασκευαστούν στα δύο άκρα της νέας ηλεκτρικής διασύνδεσης HVDC Κορίνθου-Κω και τον νέο Υποσταθμό GIS 150 kV στο Μαστιχάρι της Κω βρίσκεται σε εξέλιξη, με προϋπολογισμό 809,1 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προχωρά και ο διαγωνισμός για το υποβρύχιο καλωδιακό σύστημα της διασύνδεσης, προϋπολογισμού 1,35 δισ. ευρώ, με συνολικό μήκος 1.290 χλμ., το οποίο θα υποστηρίζει αμφίδρομη ροή ισχύος και συνολική μεταφορική ικανότητα 1.000 MW.

Ηλεκτρική διασύνδεση νησιών βορείου Αιγαίου

Η ηλεκτρική διασύνδεση του βορείου Αιγαίου περιλαμβάνει τα νησιά Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Σάμος και Σκύρος, τα οποία θα ενταχθούν στο διασυνδεδεμένο σύστημα μέσω καλωδίων υψηλής τάσης εναλλασσόμενου ρεύματος (HVAC). Στο σκέλος των καλωδιακών έργων, ολοκληρώθηκε η διενέργεια του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού και η κατάταξη των προσφορών του διεθνούς διαγωνισμού για την κατασκευή καλωδίων υψηλής τάσης 150 kV. Τα καλώδια θα χρησιμοποιηθούν στις διασυνδέσεις των νησιών του βορείου Αιγαίου, των Δωδεκανήσων, καθώς και σε έργα μικρότερης κλίμακας στα νησιά του Ιονίου και του Αργοσαρωνικού.

Λόγω της ιστορικά υψηλής ζήτησης υποβρυχίων καλωδίων σε διεθνές επίπεδο, ο ΑΔΜΗΕ εφάρμοσε για πρώτη φορά αυτή τη διαγωνιστική πρακτική για εξοικονόμηση χρόνου και πόρων. Η ανάθεση της σύμβασης, συνολικού ανώτατου προϋπολογισμού 2,070 δισ. ευρώ, πραγματοποιήθηκε με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα οικονομική προσφορά. Ανάδοχος για το πρώτο τμήμα της σύμβασης, που περιλαμβάνει τις διασυνδέσεις Θράκη-Λήμνος, Κως-Ρόδος, Λέσβος-Λήμνος και Λέσβος-Χίος, αναδείχθηκε η Fulgor Α.Ε. Το δεύτερο τμήμα, με τις διασυνδέσεις Ρόδος-Κάρπαθος, Αλιβέρι (GIS)-Σκύρος, Σάμος-Κως, Σκύρος-Λέσβος, Χίος-Σάμος, Αίγινα-Μέγαρα και Κεφαλλονιά-Κυλλήνη, κατακυρώθηκε στην Prysmian Powerlink Srl.

Ο Διαχειριστής έχει προκηρύξει επίσης διαγωνισμό για τη μελέτη, προμήθεια εξοπλισμού και εγκατάσταση νέων υποσταθμών υψηλής τάσης, καθώς και την επέκταση υφιστάμενων υποδομών σε υπό διασύνδεση νησιά. Ο διαγωνισμός προβλέπει την ανάπτυξη 9 νέων υποσταθμών κλειστού τύπου, τεχνολογίας GIS, σε Θράκη, Λήμνο, Λέσβο (δυτική Λέσβο και Μυτιλήνη), Χίο, Σάμο, Κάρπαθο, Σκύρο και Τήνο, καθώς και την επέκταση δύο υποσταθμών της Ρόδου. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 291 εκατ. ευρώ και η διάρκεια της συμφωνίας-πλαίσιο ορίζεται σε 4 χρόνια.

Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας (GRITA 2)

Ο ΑΔΜΗΕ, από κοινού με τον Ιταλό Διαχειριστή Terna, αναπτύσσει τη δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος (HVDC) Ελλάδας-Ιταλίας. Στόχος του έργου είναι η ενίσχυση της υφιστάμενης διασύνδεσης με μια νέα υποθαλάσσια διασύνδεση συνεχούς ρεύματος ισχύος 1.000 MW, η οποία θα τριπλασιάσει τα σημερινά περιθώρια ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας. Οι δύο Διαχειριστές έχουν προκηρύξει τον διαγωνισμό για τις έρευνες βυθού, που θα καθορίσουν τη βέλτιστη όδευση των καλωδίων, και έχουν προχωρήσει στις αναγκαίες περιβαλλοντικές μελέτες και αδειοδοτήσεις.

Σε επόμενη φάση, θα ακολουθήσει η σύνταξη των τεχνικών προδιαγραφών και των εμπορικών απαιτήσεων για την προκήρυξη των κύριων διαγωνισμών για την κατασκευή των Σταθμών Μετατροπής και την προμήθεια των ηλεκτρικών καλωδίων. Το GRITA 2 περιλαμβάνεται στη δεύτερη λίστα Έργων Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι νησιωτικές διασυνδέσεις έχουν θετικό αποτύπωμα για την ασφάλεια εφοδιασμού των νησιών, τη μείωση των εκπομπών ρύπων, καθώς παύει η λειτουργία των τοπικών πετρελαϊκών σταθμών, και για την ελάφρυνση του λογαριασμού των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.