Η επιστημονική κοινότητα εισέρχεται στο 2026 με ένα εκτεταμένο φάσμα ερευνητικών πρωτοβουλιών. Η πρώτη επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη εδώ και 54 χρόνια, νέες εξερευνήσεις στα φεγγάρια της Γης και του Άρη, μια βαθιά γεώτρηση στον πυθμένα του ωκεανού, καθώς και κλινικές μελέτες για σπάνιες γενετικές παθήσεις και την έγκαιρη ανίχνευση καρκίνου εντάσσονται στις εξελίξεις που, σύμφωνα με το Nature, θα καθορίσουν τη νέα χρονιά.
Το ενδιαφέρον στρέφεται στη συνεχιζόμενη πρόοδο της ιατρικής έρευνας. Το 2025, η ιστορία του KJ Muldoon ανέδειξε τις δυνατότητες εξατομικευμένων γονιδιακών θεραπειών. Η ομάδα που ανέπτυξε τη θεραπεία σχεδιάζει να ζητήσει έγκριση από τον FDA για κλινική δοκιμή στη Φιλαδέλφεια, με στόχο τη διερεύνηση θεραπειών επεξεργασίας γονιδίων σε παιδιά με σπάνιες μεταβολικές διαταραχές. Αντίστοιχα, άλλη ερευνητική ομάδα προετοιμάζει δοκιμή για γενετικές παθήσεις του ανοσοποιητικού συστήματος.
Στη Βρετανία, η μεγάλη κλινική δοκιμή για την ανίχνευση περίπου 50 τύπων καρκίνου μέσω μίας μόνο εξέτασης αίματος αναμένεται να ανακοινώσει αποτελέσματα το 2026. Η μέθοδος βασίζεται σε τμήματα DNA από καρκινικά κύτταρα και επιχειρεί να προσδιορίσει την προέλευση του σήματος. Με περισσότερους από 140.000 συμμετέχοντες, τα αποτελέσματα θα επηρεάσουν τον σχεδιασμό του βρετανικού συστήματος υγείας. Παράλληλα, από τον Απρίλιο τίθεται σε εφαρμογή η μεγαλύτερη επικαιροποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου των κλινικών δοκιμών εδώ και δύο δεκαετίες. Η ενιαία διαδικασία έγκρισης και η υποχρεωτική δημόσια καταχώριση όλων των δοκιμών στοχεύουν στη μείωση των καθυστερήσεων και στην ενίσχυση της διαφάνειας.
Το 2026 θα αποτελέσει χρονιά πυκνής δραστηριότητας στον τομέα της διαστημικής εξερεύνησης. Η NASA επιστρέφει στη Σελήνη με το Artemis II, μια δεκαήμερη πτήση τεσσάρων αστροναυτών γύρω από τον φυσικό δορυφόρο της Γης. Η αποστολή προετοιμάζει το έδαφος για επόμενες προσεληνώσεις. Η Κίνα προγραμματίζει την εκτόξευση του Chang’e-7 προς τον νότιο πόλο της Σελήνης, με στόχο την αναζήτηση παγωμένου νερού και τη μελέτη σεληνιακών σεισμών. Στην Ευρώπη, ο δορυφόρος PLATO του ESA θα παρακολουθεί περισσότερα από 200.000 αστέρια, αναζητώντας εξωπλανήτες με συνθήκες που επιτρέπουν την παρουσία υγρού νερού και ερευνώντας τεκμήρια εξωφεγγαριών και δακτυλίων.
Η Ιαπωνία προετοιμάζει την αποστολή MMX για τα φεγγάρια του Άρη, με συλλογή δειγμάτων από τον Φόβο και επιστροφή τους στη Γη το 2031. Η Ινδία, με την αποστολή Aditya-L1, θα συνεχίσει να παρατηρεί τον Ήλιο σε περίοδο έντονης δραστηριότητας, καταγράφοντας το πέρασμα από φάση ηρεμίας σε φάση συχνών στεμματικών εκπομπών μάζας.
Στον τομέα της φυσικής υψηλών ενεργειών, ξεκινά η μεγάλη αναβάθμιση του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων στο CERN για τις ανάγκες του προγράμματος υψηλής φωτεινότητας. Στις ΗΠΑ, ολοκληρώνεται η κατασκευή του ανιχνευτή Mu2e στο Fermilab. Το πρόγραμμα θα εξετάσει εάν το μιόνιο μπορεί να μετατραπεί σε ηλεκτρόνιο χωρίς παραγωγή άλλων σωματιδίων, με συλλογή δεδομένων από το 2027.
Την ίδια περίοδο, το κινεζικό πλοίο ωκεάνιων γεωτρήσεων Meng Xiang ξεκινά την πρώτη επιστημονική του αποστολή, με δυνατότητα γεώτρησης έως έντεκα χιλιόμετρων κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα. Η προσπάθεια επικεντρώνεται στη συλλογή δειγμάτων που μπορούν να φωτίσουν άγνωστες διεργασίες του εσωτερικού της Γης.
Η τεχνητή νοημοσύνη διευρύνει τη συμμετοχή της στην επιστημονική έρευνα. Η αξιοποίηση εργαλείων που υποστηρίζουν την ανάλυση δεδομένων, τη συγγραφή κώδικα και τη διαμόρφωση επιστημονικών υποθέσεων δημιουργεί προοπτικές για νέες ανακαλύψεις. Το 2026 αναμένεται να αναδειχθούν τεχνικές πέρα από τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, με έμφαση σε συστήματα μικρής κλίμακας που εκπαιδεύονται με περιορισμένα δεδομένα και ειδικεύονται στην επίλυση λογικών προβλημάτων. Το 2025, ένα τέτοιο μικρό μοντέλο (TRM) κατέγραψε επιδόσεις ανώτερες από μαζικά μοντέλα σε δοκιμή λογικής.
Το Nature επισημαίνει τις επιπτώσεις των πολιτικών εξελίξεων στις ΗΠΑ κατά τη δεύτερη χρονιά της προεδρίας Τραμπ. Οι διαπραγματεύσεις για τη χρηματοδότηση της επιστήμης παραμένουν αβέβαιες, ενώ αλλαγές στην πολιτική δημόσιας υγείας, η μείωση διεθνούς βοήθειας και η υποχώρηση της συμμετοχής σε παγκόσμιες πρωτοβουλίες έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από την ερευνητική κοινότητα. Τα πανεπιστήμια προετοιμάζονται για τους νέους περιορισμούς στη μετανάστευση και την πιθανή μείωση ξένων φοιτητών και ερευνητών. Οι εθνικές προτεραιότητες επικεντρώνονται στην τεχνητή νοημοσύνη και τις κβαντικές τεχνολογίες, με διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς τον αντίκτυπο που θα έχει αυτή η κατεύθυνση σε άλλους τομείς έρευνας.
