Η πολιτική σκηνή στην Τουρκία βρίσκεται σε αναβρασμό, μετά τη δικαστική απόφαση που έφερε τα πάνω κάτω στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP). Η απόφαση περί απόλυτης ακυρότητας του συνεδρίου του Νοεμβρίου 2023 είχε ως αποτέλεσμα την καθαίρεση του Οζγκιούρ Οζέλ από την ηγεσία και την προσωρινή επαναφορά του πρώην προέδρου, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες, με πληθώρα σεναρίων να διακινούνται για την επόμενη ημέρα, ενώ η ένταση στο εσωτερικό του κόμματος κλιμακώνεται.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται κυβερνητικές πηγές, ο Κιλιτσντάρογλου φέρεται να προετοιμάζει τη σύγκληση νέου συνεδρίου του CHP, με βασικό στόχο τη σύσταση μιας "Εσωτερικής Επιτροπής Δεοντολογίας". Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ριζικές εκκαθαρίσεις και πειθαρχικές διαδικασίες, απομακρύνοντας στελέχη που πρόσκεινται στον Οζέλ. Παράλληλα, στον τουρκικό Τύπο διαρρέεται ότι ο πρώην πρόεδρος συσπειρώνει γύρω του ολοένα και περισσότερους βουλευτές, επιχειρώντας να ανακτήσει τον πλήρη έλεγχο του κομματικού μηχανισμού.
Ωστόσο, η επίσημη θέση του CHP διαψεύδει κατηγορηματικά αυτά τα σενάρια. Κομματικές πηγές διευκρινίζουν ότι η διαδικασία ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την ουσία της υπόθεσης βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Παράλληλα, αποσύρεται η επείγουσα ένσταση κατά της προσωρινής διαταγής που είχε απομακρύνει από τα καθήκοντά της την εκλεγμένη διοίκηση. Υπογραμμίζεται με έμφαση ότι δεν μπορεί να συγκληθεί συνέδριο πριν υπάρξει τελεσίδικη δικαστική απόφαση, καταρρίπτοντας έτσι τον ισχυρισμό που δημοσιεύθηκε στον Τύπο ότι "ο Κιλιτσντάρογλου θα οδηγήσει γρήγορα το κόμμα σε έκτακτο συνέδριο". Το κόμμα επιμένει ότι ο Οζέλ παραμένει νόμιμα στη θέση του έως ότου ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία.
Ηχηρή παρέμβαση Οζέλ και κάλεσμα για κινητοποίηση
Σε μια από τις πιο δυναμικές ομιλίες του, ο Οζγκιούρ Οζέλ απέρριψε κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο συμβιβασμού, ζητώντας την επίσπευση των εσωκομματικών διαδικασιών και την προσφυγή σε εθνικές εκλογές. "Δεν κάνω καμία υποχώρηση. Θέλουμε συνέδριο το συντομότερο δυνατόν, θέλουμε κάλπες. Το κόμμα του Ατατούρκ θα πάει μπροστά στην κάλπη των αντιπροσώπων και αυτός ο λαός θα πάει μπροστά στην κάλπη των εκλογών. Για αυτά τα δύο, αν χρειαστεί, είμαι έτοιμος να δώσω και τη ζωή μου", δήλωσε χαρακτηριστικά, καλώντας τους πολίτες να παραμείνουν ενεργοί στις κινητοποιήσεις. Άφησε, μάλιστα, ανοιχτό το ενδεχόμενο πιο δυναμικών μορφών πίεσης, αναφέροντας: "Αν χρειαστεί μποϊκοτάζ, αν χρειαστεί απεργία, αν χρειαστεί αντίσταση μέχρι τέλους".
Κλείνοντας την ομιλία του έξω από τα κεντρικά γραφεία του CHP, ο Οζέλ εξαπέλυσε προσωπική επίθεση κατά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να αφήσει την αντιπολίτευση "χωρίς ηγέτη, χωρίς κόμμα και χωρίς επιλογή". "Μην υποτιμάτε αυτόν τον λαό. Μην λέτε ότι είναι μόνος και αδύναμος. Έρχεται η μέρα που τα πιόνια γίνονται βασιλιάδες και εκείνοι που εμπιστεύονται τη δύναμή τους βρίσκονται σε θέση ματ", προειδοποίησε. Ολοκληρώνοντας, απηύθυνε κάλεσμα ενότητας: "Όλη μου η ελπίδα είναι σε εσάς. Θα τα καταφέρουμε. Όσοι πιστεύουν, όσοι έχουν δίκιο και όσοι αγωνίζονται, θα νικήσουν".
Το χρονικό της δικαστικής ανατροπής
Η κρίση ξεκίνησε όταν Εφετείο στην Άγκυρα ακύρωσε το συνέδριο του CHP που είχε πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2023, ανατρέποντας την εκλογή του Οζγκιούρ Οζέλ και επαναφέροντας προσωρινά στην ηγεσία τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Η απόφαση ανέστειλε τον Οζέλ και το εκτελεστικό συμβούλιο από τα καθήκοντά τους, με την αντιπολίτευση να κάνει λόγο για πολιτικά υποκινούμενη παρέμβαση. Το εφετείο ανέτρεψε προηγούμενη απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που είχε απορρίψει καταγγελίες για παρατυπίες. Η κυβέρνηση υπερασπίστηκε τη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι οι καταγγελίες προήλθαν από μέλη του CHP, μεταξύ των οποίων ο πρώην δήμαρχος Αντιόχειας, Λουτφού Σαβάς, ο οποίος είχε διαγραφεί για πειθαρχικά ζητήματα.
Το CHP άσκησε άμεσα έφεση, η οποία απορρίφθηκε τόσο από το δικαστήριο όσο και από το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο. Ωστόσο, η προσφυγή του Οζέλ στο Ανώτατο Δικαστήριο έγινε δεκτή. Στο μεταξύ, ο Κιλιτσντάρογλου απέλυσε τους τρεις δικηγόρους του κόμματος που είχαν υποβάλει την έφεση και, σύμφωνα με τουρκικά μέσα, ξεκίνησε επαφές για τη συγκρότηση νέου εκτελεστικού συμβουλίου, ενώ άλλαξε και το προφίλ του στο X σε "πρόεδρος του CHP". Η ανατροπή θεωρείται σοβαρό πλήγμα για το CHP, το οποίο βρίσκεται αντιμέτωπο με σειρά νομικών υποθέσεων που στοχοποιούν στελέχη και αιρετούς του. Ο Οζέλ είχε καταγράψει σημαντική πολιτική δυναμική μετά τις δημοτικές εκλογές του 2024, όπου το CHP πέτυχε σημαντικές νίκες έναντι του κυβερνώντος AKP.
Παράλληλα, ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος θεωρείται βασικός αντίπαλος του Ερντογάν, παραμένει στη φυλακή εν αναμονή δίκης για κατηγορίες διαφθοράς. Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης έρευνας για το συνέδριο του CHP, οι τουρκικές αρχές προχώρησαν σε προσαγωγές δεκατριών ατόμων, διερευνώντας πιθανές παρατυπίες και διαδικαστικές παραβάσεις. Η κυβέρνηση επιμένει ότι η δικαιοσύνη λειτουργεί ανεξάρτητα, ενώ πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι δικαστικές κινήσεις στοχεύουν στην αποδυνάμωση της αντιπολίτευσης ενόψει των επόμενων εκλογών, οι οποίες είναι προγραμματισμένες για το 2028, αλλά μπορούν να προκηρυχθούν νωρίτερα.
