Η ΕΚΤ αύξησε επιτόκια 0,25% - Νέες αυξήσεις το φθινόπωρο

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων της από το 2023, κατά 25 μονάδες βάσης (0,25%), μια εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τους δανειολήπτες σε ολόκληρη την ευρωζώνη. Ωστόσο, η αβεβαιότητα που επικρατεί σχετικά με τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής είναι εξαιρετικά υψηλή, καθώς κανένα σενάριο δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο για το πότε και πόσες θα είναι οι επόμενες αυξήσεις.

Η εξάρτηση από τη γεωπολιτική κρίση

Όπως κατέστησε σαφές η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, η διάρκεια και η ένταση της πολεμικής σύρραξης στο Ιράν αποτελούν τον κεντρικό παράγοντα που θα καθορίσει τις επόμενες κινήσεις της τράπεζας. Η αβεβαιότητα είναι τόσο μεγάλη που οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σταδιακά, συνεδρίαση προς συνεδρίαση, χωρίς προκαθορισμένη δέσμευση. Στη Φρανκφούρτη, τα επιτελεία της ΕΚΤ έχουν επεξεργαστεί δύο βασικά σενάρια για την πολιτική επιτοκίων, τα οποία βασίζονται στην εξέλιξη της γεωπολιτικής κρίσης.

Το πρώτο σενάριο προβλέπει μια παρατεταμένη διάρκεια των εχθροπραξιών, με αποτέλεσμα η ομαλότητα στη ναυσιπλοΐα στα στενά του Ορμούζ να μην αποκαθίσταται σύντομα. Σε αυτήν την ακραία περίπτωση, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη εκτοξεύεται στο 4% για το τρέχον έτος και στο 5,3% το 2027, προτού υποχωρήσει στο 3% το 2028. Αντίθετα, στο βασικό σενάριο, το οποίο προϋποθέτει μια πιο σύντομη λήξη της πολεμικής σύρραξης, ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3% εφέτος, να μειωθεί στο 2,3% το 2027 και να φτάσει στο 2% το 2028.

Οι επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η ΕΚΤ πιθανότατα θα προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον προσεχή Σεπτέμβριο, ενώ δεν αποκλείεται να ακολουθήσουν και περαιτέρω αυξήσεις, με μια επιπλέον κίνηση προς το τέλος του έτους να θεωρείται το επικρατέστερο σενάριο. Ωστόσο, η θετική εκδοχή μιας σχετικά σύντομης λήξης του πολέμου δεν θα εξαλείψει άμεσα την πληθωριστική δυναμική που έχει δημιουργηθεί στην εφοδιαστική αλυσίδα λόγω του ενεργειακού σοκ από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ. Για την πλήρη αποκατάσταση της ομαλότητας και την επιστροφή των τιμών στα προ κρίσης επίπεδα, θα απαιτηθούν αρκετοί μήνες, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΤ ενδέχεται να αυξήσει ξανά τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, λόγω των ήδη αναπτυγμένων πληθωριστικών πιέσεων. Παρόλα αυτά, εφόσον κριθεί ότι ο κίνδυνος του πληθωρισμού υποχωρεί, η τράπεζα δεν θα διστάσει να προχωρήσει σε μείωση των επιτοκίων, ακόμη και νωρίτερα από το τέλος του έτους, αναιρώντας τις τρέχουσες αυξήσεις. Η φράση της Κριστίν Λαγκάρντ ότι "δεν δεσμευόμαστε σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων" αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας μειώσεων εφέτος, εάν ο πληθωρισμός αρχίσει να υποχωρεί προς τον στόχο του 2%.

Ο κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία

Πέρα από τον πληθωρισμό, η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά και την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, η οποία δέχεται ισχυρές πιέσεις από τον πόλεμο δασμών και τις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις. Το ακραίο σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στην ευρωζώνη θα υποχωρήσει στο 0,5% εφέτος, από 0,8% που προβλέπει το βασικό σενάριο. Για το 2027, η ανάπτυξη θα κατρακυλήσει στο 0,4% από 1,2%, προτού αυξηθεί στο 1,6% το 2028 από 1,5% του βασικού σεναρίου. Έγκυρες πηγές επισημαίνουν ότι, ακόμη και αν ο πληθωρισμός επιστρέψει στο 2%, δεν θα πρέπει να αποκλείονται νέες μειώσεις επιτοκίων, εάν διαγνωστεί κίνδυνος αποπληθωρισμού και περαιτέρω εξασθένησης της ευρωπαϊκής οικονομίας το επόμενο διάστημα.