Τα νεότερα στοιχεία της Eurostat επιβεβαιώνουν μια πραγματικότητα που διαμορφώνεται με συνέπεια τους τελευταίους μήνες. Η οικονομική σταθεροποίηση που καταγράφεται στην Ευρωζώνη δεν αντανακλάται στην Ελλάδα, όπου ο πληθωρισμός επιμένει σε επίπεδα αισθητά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η απόσταση αυτή δεν προκύπτει από διεθνείς συγκυρίες, αλλά από ένα εσωτερικό περιβάλλον που αναπαράγει στρεβλώσεις και δυσκολεύει την καθημερινότητα των πολιτών.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν με σαφήνεια ότι η πίεση στο εισόδημα των νοικοκυριών δεν αποτελεί θεωρητική διαπίστωση, αλλά καθημερινή εμπειρία. Την περίοδο που ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αποκλιμακώνεται, η αντίστοιχη πορεία στην Ελλάδα παραμένει ανοδική, με ιδιαίτερη ένταση στα τρόφιμα.
Ο δείκτης τροφίμων, αλκοόλ και καπνού αυξήθηκε στο 3,5%, από 2,7% τον προηγούμενο μήνα, αποτυπώνοντας μια διαρκή επιβάρυνση στο βασικό καλάθι κατανάλωσης. Την ίδια ώρα, ο δείκτης ενέργειας μειώθηκε κατά 1%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι ανατιμήσεις δεν προέρχονται από εξωγενείς παράγοντες, αλλά από συνθήκες που επικρατούν στην εγχώρια αγορά.
Η διαδρομή των τιμών εξελίσσεται σε μια αλυσίδα αυξήσεων που αγγίζει κάθε βασικό είδος. Τρόφιμα, είδη σουπερμάρκετ και προϊόντα καθημερινής χρήσης καταγράφουν συνεχείς ανατιμήσεις.
Οι μισθοί χάνουν την αγοραστική τους αξία πριν ακόμη ενσωματωθούν στο μηνιαίο εισόδημα και οι όποιες αυξήσεις εξανεμίζονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η μεσαία τάξη περιορίζει ολοένα και περισσότερο το διαθέσιμο εισόδημά της, ενώ τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν σταθερά την πιθανότητα αδυναμίας κάλυψης βασικών αναγκών.
Οι παρεμβάσεις της πολιτείας δεν έχουν ανακόψει αυτή την πορεία. Οι ανακοινώσεις για ελέγχους δεν συνοδεύονται από αντίστοιχο αποτέλεσμα, τα πρόστιμα λειτουργούν περισσότερο ως περιστασιακή παρέμβαση και οι αγορές υψηλής συγκέντρωσης εξακολουθούν να καθορίζουν τις τιμές χωρίς ουσιαστικό περιορισμό. Η εικόνα που διαμορφώνεται στην αγορά δεν υποδηλώνει εξωτερική πίεση, αλλά ένα εσωτερικό περιβάλλον που επιτρέπει τη διατήρηση υπερβολικών περιθωρίων κέρδους.
Η ανάγκη για μια συνεκτική και λειτουργική οικονομική πολιτική είναι πλέον εμφανής. Ο πραγματικός έλεγχος και ο περιορισμός των καρτελοποιημένων πρακτικών σε τρόφιμα, ενέργεια και λιανεμπόριο αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αποκατάσταση ισορροπίας.
Η καθιέρωση ανώτατων περιθωρίων κέρδους σε βασικά αγαθά μπορεί να λειτουργήσει ως μέτρο προστασίας του εισοδήματος. Η δημόσια διαφάνεια στην πορεία των τιμών, από το σημείο παραγωγής έως το ράφι, δημιουργεί ένα πλαίσιο λογοδοσίας που ενισχύει τη θέση του καταναλωτή.
Η ενδυνάμωση των θεσμών ανταγωνισμού και η απαλλαγή τους από πιέσεις επιβεβαιώνει τον ρόλο τους ως μηχανισμών ισορροπίας της αγοράς. Η αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή μισθών και συντάξεων εξασφαλίζει την προστασία της αγοραστικής δύναμης, ενώ η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής μειώνει την εξάρτηση από εισαγόμενα αγαθά, ενισχύοντας ταυτόχρονα την οικονομική βάση της χώρας. Μια οικονομική πολιτική που θέτει στο επίκεντρό της τον πολίτη διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για μια αγορά σταθερή, λειτουργική και κοινωνικά βιώσιμη.
Κορίνα Τριανταφύλλου
