Η Ένωση Δικαστών για την Αναθεώρηση

Σε ηλεκτρονική ψηφοφορία για τα κρίσιμα ζητήματα της Συνταγματικής Αναθεώρησης καλεί τα μέλη της η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, υπογραμμίζοντας τον θεσμικό χαρακτήρα της διαδικασίας και τη σημασία της συμμετοχής του δικαστικού σώματος.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί από την Τρίτη 16 Ιουνίου, στις 09:00, έως την Πέμπτη 18 Ιουνίου, στις 15:00, με την Ένωση να χαρακτηρίζει τη διαδικασία κορυφαία και να επισημαίνει ότι το αποτέλεσμά της μπορεί να επηρεάσει τις επόμενες εξελίξεις γύρω από τη συνταγματική αναθεώρηση.

Στην ανακοίνωσή της, η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων αναφέρει ότι αύριο θα δοθούν στη δημοσιότητα οι θέσεις του Προεδρείου, ενώ καλεί τα μέλη της να καταθέσουν και τις δικές τους απόψεις επί των ερωτημάτων που τίθενται. Οι παρεμβάσεις των μελών θα αναρτηθούν στην ηλεκτρονική σελίδα της Ένωσης, ώστε να υπάρξει ευρύτερη ενημέρωση και θεσμικός διάλογος πριν από την ψηφοφορία.

Παράλληλα, η Ένωση ενημερώνει όσους δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς επιθυμούν να συμμετάσχουν για πρώτη φορά στη διαδικασία και δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τις απαραίτητες ενέργειες, ότι μπορούν να επικοινωνήσουν με τη γραμματεία της.

Η επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης στο επίκεντρο

Το πρώτο και ιδιαίτερα κρίσιμο ερώτημα αφορά τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Τα μέλη καλούνται να τοποθετηθούν επί της αναθεώρησης του άρθρου 90 παράγραφος 5 του Συντάγματος, με στόχο τη θέσπιση διαδικασίας δεσμευτικής προεπιλογής των υποψηφίων για τις θέσεις των Προέδρων και Αντιπροέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων και του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.

Σύμφωνα με την προτεινόμενη κατεύθυνση, το Δικαστικό Σώμα θα προεπιλέγει τους επικρατέστερους υποψηφίους και οι τρεις πρώτοι για κάθε θέση θα τίθενται προς κρίση από ειδική επιτροπή της Βουλής, η οποία θα λαμβάνει την τελική απόφαση. Στο πλαίσιο αυτό τίθενται τρεις επιμέρους εκδοχές: προεπιλογή από το σύνολο του Δικαστικού Σώματος, προεπιλογή αποκλειστικά από τα μέλη των Ανωτάτων Δικαστηρίων ή προεπιλογή από όσους έχουν τον βαθμό του εφέτη και αντίστοιχο ή ανώτερο.

Η εναλλακτική επιλογή που τίθεται προς ψήφιση είναι να παραμείνει το σημερινό καθεστώς, με την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από το Υπουργικό Συμβούλιο, μέσω διαδικασίας που καθορίζεται από τον εκάστοτε νομοθέτη με τυπικό νόμο.

Το δεύτερο θέμα αφορά τα ανώτατα όρια αφυπηρέτησης των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών. Τα μέλη της Ένωσης καλούνται να αποφασίσουν αν πρέπει να διατηρηθούν τα σημερινά όρια, δηλαδή η αποχώρηση με τη συμπλήρωση του 65ου έτους για τους λειτουργούς έως και τον βαθμό του εφέτη ή αντεισαγγελέα εφετών και του 67ου έτους για όσους κατέχουν ανώτερους βαθμούς.

Η άλλη επιλογή προβλέπει αναθεώρηση του άρθρου 88 παράγραφος 5 του Συντάγματος και αύξηση των ορίων αφυπηρέτησης κατά τρία χρόνια. Σε αυτή την περίπτωση, οι δικαστικοί και εισαγγελικοί λειτουργοί έως τον βαθμό του εφέτη ή αντεισαγγελέα εφετών θα αποχωρούν στο 68ο έτος, ενώ όσοι κατέχουν ανώτερους βαθμούς θα αποχωρούν στο 70ό έτος.

Δημόσιες θέσεις, ευθύνη υπουργών και συνταγματικός έλεγχος

Το τρίτο θέμα αφορά την ανάληψη δημοσίων θέσεων από δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς μετά την αποχώρησή τους από το Δικαστικό Σώμα. Η μία πρόταση προβλέπει αναθεώρηση του άρθρου 89 και απαγόρευση ανάληψης δημόσιων θέσεων για τρία χρόνια μετά την αποχώρηση, όταν οι θέσεις αυτές ανατίθενται από την εκτελεστική ή τη νομοθετική εξουσία.

Η αντίθετη επιλογή προβλέπει τη διατήρηση του σημερινού πλαισίου, χωρίς χρονικό περιορισμό για την ανάληψη δημόσιων θέσεων από δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς που αποχωρούν για οποιονδήποτε λόγο από το σώμα.

Το τέταρτο θέμα αφορά την ποινική δίωξη των μελών της κυβέρνησης. Τα μέλη της Ένωσης καλούνται να τοποθετηθούν υπέρ ή κατά της κατάργησης του άρθρου 86 του Συντάγματος, το οποίο αφορά τη δίωξη υπουργών με πρωτοβουλία της Βουλής. Η πρόταση κατάργησης προβλέπει ότι η σχετική αρμοδιότητα θα περάσει εξ ολοκλήρου στην τακτική Δικαιοσύνη, με τους ειδικότερους όρους να καθορίζονται από τον νόμο.

Η εναλλακτική επιλογή είναι η διατήρηση της σημερινής διάταξης, με τη Βουλή να εξακολουθεί να έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα για τη δίωξη των μελών της κυβέρνησης.

Το πέμπτο και τελευταίο θέμα αφορά τον δικαστικό έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων. Τα μέλη καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στη διατήρηση του διάχυτου και παρεμπίπτοντος ελέγχου, όπως ισχύει σήμερα, και στην κατάργησή του με μεταφορά της αρμοδιότητας σε ειδικό Συνταγματικό Δικαστήριο.

Η ψηφοφορία της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων αποκτά ιδιαίτερο θεσμικό βάρος, καθώς αφορά ζητήματα που αγγίζουν τον πυρήνα της διάκρισης των εξουσιών, της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, της πολιτικής λογοδοσίας και του τρόπου με τον οποίο θα λειτουργεί το συνταγματικό πλαίσιο της χώρας τα επόμενα χρόνια.