Με αφορμή πρόσφατα τραγικά περιστατικά που έχουν συγκλονίσει την κοινή γνώμη, η ψυχολόγος Άννα Κανδαράκη, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις», προχώρησε σε μια βαθιά και συναισθηματικά φορτισμένη ανάλυση των πιέσεων που δέχονται οι έφηβοι σήμερα. Η ίδια ξεκαθάρισε από την αρχή ότι στόχος δεν είναι η κρίση ή η αναπαραγωγή προσωπικών δεδομένων, αλλά η κατανόηση των βαθύτερων κοινωνικών και οικογενειακών δυναμικών που οδηγούν σε ακραίες καταστάσεις.
Η πίεση των εξετάσεων και η απώλεια της παιδικότητας
Στο επίκεντρο της παρέμβασής της βρέθηκε η ασφυκτική πίεση που βιώνουν οι νέοι, ειδικά ενόψει των πανελλαδικών εξετάσεων. Η κ. Κανδαράκη επισήμανε ότι το κυρίαρχο δημόσιο αφήγημα ταυτίζει την αξία του παιδιού με τη σχολική του επίδοση, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό κλίμα άγχους. Ωστόσο, όπως τόνισε, το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι η διαρκής κυνηγητό των βαθμών, αλλά η οικοδόμηση μιας καθημερινότητας που προσφέρει συναισθηματική ασφάλεια και χαρά. «Ξεχνάμε να δίνουμε στα παιδιά το μήνυμα ότι εκεί έξω υπάρχει κάτι όμορφο που τα περιμένει», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η τρυφερότητα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη που συνδέεται με τον χρόνο, το παιχνίδι και τη συναισθηματική παρουσία των γονιών. «Τρυφερότητα είναι να δίνω χρόνο στο μη σημαντικό και να κάνω σημαντικό το μη απαραίτητο, που σημαίνει το παιχνίδι», πρόσθεσε.
Η σιωπή ως η πιο σκληρή μορφή βίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη δυναμική της οικογένειας, με την ψυχολόγο να υπογραμμίζει ότι η συναισθηματική απομάκρυνση των γονιών μπορεί να είναι πιο επιβλαβής από μια ανοιχτή σύγκρουση. «Η πιο σκληρή βία είναι η σιωπή μέσα στο ζευγάρι», δήλωσε, περιγράφοντας οικογενειακά περιβάλλοντα όπου, απουσία καβγάδων, κυριαρχεί μια παρατεταμένη ψυχρότητα και έλλειψη επικοινωνίας. Αυτή η συνθήκη, όπως εξήγησε, δημιουργεί ένα «γκρίζο συναισθηματικό τοπίο» που τα παιδιά καταγράφουν βαθιά, ακόμα κι αν δεν εκφράζεται λεκτικά, επηρεάζοντας καθοριστικά την ψυχική τους υγεία.
Γονείς και ψυχοθεραπεία: Η αναζήτηση του «σωστού παιδιού»
Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της τοποθέτησης αφορούσε τη φύση των αιτημάτων που φέρνουν οι γονείς στην ψυχοθεραπεία. Η Άννα Κανδαράκη αποκάλυψε ότι τα πιο συχνά ζητήματα δεν σχετίζονται με τη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών, αλλά με την επίδοση και την ταυτότητά τους. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι τα δύο βασικά θέματα που επαναλαμβάνονται είναι «αν το παιδί είναι καλός μαθητής» και «ζητήματα που αφορούν τον σεξουαλικό προσανατολισμό, όπως η ομοφυλοφιλία». Αντίθετα, σπάνια οι γονείς ανησυχούν για το αν το παιδί τους είναι χαρούμενο, αν έχει φίλους ή αν αισθάνεται ότι έχει προοπτική στη ζωή του. Αυτή η ιεράρχηση, όπως τόνισε, αποκαλύπτει μια βαθύτερη κοινωνική αγωνία για την εικόνα και την «επιτυχία», σε βάρος της συναισθηματικής ευημερίας.
Κρυφή κατάθλιψη και η παγίδα των social media
Αναφερόμενη στην ψυχική υγεία των εφήβων, η ψυχολόγος σημείωσε ότι η κατάθλιψη συχνά δεν είναι ορατή και μπορεί να υπάρχει ακόμα και σε παιδιά που εμφανίζονται κοινωνικά ενεργά ή χαμογελαστά. «Υπάρχει η κρυφή κατάθλιψη των χαρούμενων ανθρώπων», είπε, εξηγώντας ότι η ευερεθιστότητα, η απόσυρση ή ο διαρκής θυμός μπορεί να είναι εξίσου σημαντικά σημάδια με τη θλίψη. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο των κοινωνικών δικτύων, επισημαίνοντας ότι οι έφηβοι, σε μια φάση έντονης ανάγκης για αποδοχή, βρίσκονται εκτεθειμένοι σε μια κουλτούρα συνεχούς σύγκρισης. «Η ζητιανιά των likes είναι πιο ακραία από ποτέ», ανέφερε, καθώς η αξία των νέων συχνά μεταφράζεται σε αριθμούς, ακολούθους και ψηφιακή αποδοχή, μια λογική που επηρεάζει πλέον και τους ενήλικες.
Οι ενήλικες ως καθρέφτης πίεσης και η απουσία πυξίδας
Η ψυχολόγος στάθηκε και στον ρόλο των γονιών, σημειώνοντας ότι συχνά η ανάγκη για κοινωνική επιβεβαίωση περνά μέσα από τα παιδιά. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα παιδιά χρησιμοποιούνται άθελά τους ως μέσο προβολής στα social media, γεγονός που εντείνει την πίεση και θολώνει τα όρια ανάμεσα στην προσωπική και δημόσια ζωή. «Είναι πως τελικά μέσα από το παιδί μου εγώ θα αλλάξω κοινωνικό στάτους, θα δείξω πώς τα κατάφερα, θα δείξω πως θα κάνω τη δική μου προσωπική διαφήμιση», δήλωσε. Κλείνοντας, η Άννα Κανδαράκη υπογράμμισε ότι τα σημερινά παιδιά συχνά μεγαλώνουν χωρίς σταθερές συναισθηματικές αναφορές, χωρίς έναν ενήλικα που να λειτουργεί ως «πυξίδα», δίνοντας ασφάλεια αλλά και χώρο για λάθη. «Τα παιδιά σηκώνουν στους ώμους τους δυσκολίες που δεν τους αναλογούν», κατέληξε, περιγράφοντας μια γενιά που καλείται να διαχειριστεί ενήλικες αγωνίες πριν καν διαμορφώσει τη δική της ταυτότητα.
