Ηλεκτρονική τιμολόγηση: Αντίστροφη μέτρηση για χιλιάδες επιχειρήσεις

Στην τελική ευθεία μπαίνει η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση για χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς από την 1η Οκτωβρίου 2026 ενεργοποιείται η δεύτερη και τελευταία φάση εφαρμογής του νέου καθεστώτος.

Η ΑΑΔΕ έχει ήδη αρχίσει να αποστέλλει ενημερωτικά μηνύματα στους υπόχρεους, υπενθυμίζοντας τόσο τις ημερομηνίες όσο και τις υποχρεώσεις που πρέπει να εκπληρωθούν. Στη νέα φάση εντάσσονται οι επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ, με βάση τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος που ξεκίνησε εντός του 2023.

Η προειδοποίηση της φορολογικής διοίκησης είναι σαφής: η μη συμμόρφωση με το νέο σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές κυρώσεις. Εκπρόθεσμες ή μη υποβληθείσες δηλώσεις, καθώς και έκδοση τιμολογίων με μη προβλεπόμενο τρόπο, μπορούν να ενεργοποιήσουν τα πρόστιμα του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση καλύπτει τις συναλλαγές χονδρικής μεταξύ επιχειρήσεων, δηλαδή τις B2B συναλλαγές που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα, καθώς και τις συναλλαγές με επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο καθεστώς περιλαμβάνονται επίσης συναλλαγές με φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, οι λεγόμενες B2G, στις περιπτώσεις όπου δεν εφαρμόζεται ήδη ειδικότερη υποχρέωση ηλεκτρονικής τιμολόγησης.

Τρίμηνο προσαρμογής έως το τέλος του 2026

Η μετάβαση στο νέο σύστημα δεν θα είναι απολύτως απότομη. Για τις επιχειρήσεις της δεύτερης φάσης προβλέπεται μεταβατικό διάστημα τριών μηνών, από την 1η Οκτωβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Κατά το συγκεκριμένο διάστημα οι υπόχρεοι θα έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν παράλληλα και τους υφιστάμενους τρόπους έκδοσης και διαβίβασης των παραστατικών τους, ώστε να προσαρμόσουν σταδιακά τα λογιστικά και εμπορικά τους συστήματα.

Η δυνατότητα αυτή, ωστόσο, δεν παρέχεται αυτόματα. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα τη σχετική δήλωση στο myDATA, δηλώνοντας ως ημερομηνία έναρξης των υπηρεσιών ηλεκτρονικής τιμολόγησης το αργότερο την 1η Οκτωβρίου 2026.

Η σχετική δήλωση μπορεί να υποβληθεί εμπρόθεσμα έως τις 12 Οκτωβρίου 2026. Όσοι επιθυμούν να αξιοποιήσουν το τρίμηνο προσαρμογής θα πρέπει συνεπώς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς η τήρηση της διαδικασίας αποτελεί βασική προϋπόθεση.

Με την πλήρη εφαρμογή του νέου καθεστώτος, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο βασικούς τρόπους έκδοσης των ηλεκτρονικών τιμολογίων.

Η πρώτη επιλογή είναι η συνεργασία με αδειοδοτημένο πάροχο ηλεκτρονικής έκδοσης στοιχείων. Η δεύτερη είναι η χρήση των δωρεάν εφαρμογών της ΑΑΔΕ, δηλαδή του «timologio» και του «myDATAapp» για κινητές συσκευές.

Μέσω των συγκεκριμένων εφαρμογών τα παραστατικά εκδίδονται ψηφιακά και τα δεδομένα τους διαβιβάζονται ταυτόχρονα στην πλατφόρμα myDATA.

Πρόστιμα από 250 ευρώ και κυρώσεις που αυξάνονται στην υποτροπή

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις κυρώσεις. Η έκδοση τιμολογίου με τρόπο που δεν επιτρέπεται από το υποχρεωτικό καθεστώς ηλεκτρονικής τιμολόγησης μπορεί να αντιμετωπιστεί φορολογικά ως μη έκδοση παραστατικού.

Για συναλλαγές που επιβαρύνονται με ΦΠΑ, προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το 50% του φόρου που θα προέκυπτε από το τιμολόγιο το οποίο δεν εκδόθηκε νόμιμα.

Το ελάχιστο συνολικό πρόστιμο ανά φορολογικό έλεγχο διαμορφώνεται στα 250 ευρώ για επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικό λογιστικό σύστημα και στα 500 ευρώ για όσες τηρούν διπλογραφικό.

Η υποτροπή αυξάνει σημαντικά το κόστος. Σε δεύτερη παράβαση το πρόστιμο μπορεί να φτάσει στο 100% του φόρου, με κατώτατα ποσά τα 500 ευρώ για απλογραφικά και τα 1.000 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία.

Σε επόμενη υποτροπή η κύρωση μπορεί να ανέλθει στο 200% του φόρου, με ελάχιστα πρόστιμα 1.000 και 2.000 ευρώ αντίστοιχα.

Κυρώσεις προβλέπονται και για συναλλαγές χωρίς ΦΠΑ, καθώς και για παραβάσεις που αφορούν την έκδοση ή τη διαβίβαση στοιχείων. Ανάλογα με την περίπτωση, τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν τα 500 ευρώ ανά έλεγχο για απλογραφικά βιβλία και τα 1.000 ευρώ για διπλογραφικά, ενώ για συγκεκριμένες περιπτώσεις μη υποβολής ή ανακριβούς υποβολής στοιχείων προβλέπονται κυρώσεις έως 2.500 ευρώ.

Την ίδια ώρα, επαγγελματικοί φορείς εξακολουθούν να ζητούν περισσότερο χρόνο προετοιμασίας. Στο τραπέζι βρίσκεται αίτημα η υποχρεωτική εφαρμογή για τη δεύτερη κατηγορία επιχειρήσεων να μεταφερθεί στην 1η Μαρτίου 2027, με την αγορά να επικαλείται τεχνικές δυσκολίες, κόστος προσαρμογής και ανάγκη καλύτερης προετοιμασίας.

Μέχρι να υπάρξει διαφορετική επίσημη απόφαση, πάντως, το ισχύον χρονοδιάγραμμα παραμένει σε πλήρη ισχύ. Για χιλιάδες επιχειρήσεις η 1η Οκτωβρίου αποτελεί πλέον την κρίσιμη ημερομηνία και η έγκαιρη προσαρμογή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα περιθώρια στενεύουν και τα πρόστιμα για λάθη ή παραλείψεις μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα βαριά.