ΗΠΑ και Ιράν σε τροχιά συμφωνίας

Η αισιοδοξία για την επίτευξη μιας ιστορικής συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλιμακώνεται, μετά από μια σειρά δηλώσεων και δημοσιογραφικών διαρροών που υποδηλώνουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πλέον πολύ κοντά στην υπογραφή ενός συνυποσχετικού. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με ανάρτησή του και συνέντευξη στο δίκτυο CBS, άνοιξε τον δρόμο για μια νέα φάση στις σχέσεις των δύο χωρών, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά την έναρξη μιας διαδικασίας που θα μπορούσε να τερματίσει τον μακροχρόνιο πόλεμο.

Οι λεπτομέρειες του συνυποσχετικού

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδονται από δυτικά ειδησεογραφικά μέσα, το υπό διαπραγμάτευση συνυποσχετικό προβλέπει την παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, με δυνατότητα περαιτέρω επέκτασης, εφόσον οι συνομιλίες σημειώσουν πρόοδο. Ένα από τα κεντρικά σημεία της συμφωνίας είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μετά την αποναρκοθέτηση της περιοχής από το Ιράν. Αυτό θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να εξάγει το πετρέλαιό της, ενώ οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε σταδιακή άρση του αποκλεισμού που έχουν επιβάλει στα ιρανικά λιμάνια. Παράλληλα, η ιρανική κυβέρνηση δεσμεύεται να μην επιβάλει τέλη διέλευσης στα ξένα πλοία.

Οι διαπραγματεύσεις για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος θα συνεχιστούν, με επίκεντρο τον τρόπο μεταφοράς του εμπλουτισμένου ουρανίου στο εξωτερικό, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο απεμπλουτισμού του σε ιρανικό έδαφος. Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας στην ιστοσελίδα Axios, διευκρίνισε ότι η αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων από τις ΗΠΑ θα γίνει μόνο υπό τον όρο ότι θα υπάρξουν απτά αποτελέσματα από την ορθή εφαρμογή όσων συμφωνηθούν. Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή θα διατηρηθεί μέχρι την υπογραφή της τελικής συμφωνίας.

Διαστάσεις και αντιδράσεις

Το συνυποσχετικό φέρεται να περιλαμβάνει και τη λήξη του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ωστόσο, πηγές του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Axios και στα κρατικά ισραηλινά ΜΜΕ τονίζουν ότι, εάν η Χεζμπολάχ συνεχίσει τις επιχειρήσεις της, το Ισραήλ θα έχει το δικαίωμα να απαντήσει. Η κυβέρνηση της Τεχεράνης αποφεύγει να επιβεβαιώσει τις διαρροές, αν και τα τοπικά ημιεπίσημα πρακτορεία ειδήσεων αφήνουν να εννοηθεί ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, κυρίως χάρη στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν.

Μετά από τηλεδιάσκεψη με τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ, οι ηγέτες των μοναρχιών του Κόλπου, της Τουρκίας, της Αιγύπτου και του Πακιστάν δήλωσαν ότι συμφωνούν με το περιεχόμενο του συνυποσχετικού. Αντιθέτως, στο Ισραήλ επικρατεί κλίμα προβληματισμού. Ο πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Τραμπ, εξέφρασε επιφυλάξεις για το διαπραγματευτικό πλαίσιο, θεωρώντας ότι ο έλεγχος των πυρηνικών και βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν τίθεται σε δεύτερη μοίρα. Επίσης, εξέφρασε αντιρρήσεις για τη διασύνδεση του μετώπου κατά του Ιράν με το μέτωπο κατά της Χεζμπολάχ. Το πρωθυπουργικό γραφείο στην Ιερουσαλήμ αρκέστηκε σε μια λακωνική ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία ο Νετανιάχου θα συγκαλέσει κλειστή σύσκεψη με υπουργούς και παράγοντες του στρατού και των αρχών ασφαλείας, για να συζητηθούν τα αποτελέσματα των πρόσφατων διαπραγματεύσεων.