ΗΠΑ σε Ουκρανία: Το ντίζελ ως μοχλός επιστροφής της Ρωσίας στις συνομιλίες

Σε μια κρίσιμη καμπή για τη γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Ευρώπη, οι απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ μετέφεραν την Παρασκευή σε Ουκρανούς αξιωματούχους ότι η πρόσφατη συμφωνία για τις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ αποτελεί αναπόσπαστο μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την επαναφορά της Ρωσίας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά την αποτυχία προηγούμενων διπλωματικών προσπαθειών για την έναρξη ουσιαστικών συνομιλιών με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν τρία άτομα με άμεση γνώση του θέματος στο πρακτορείο Reuters.

Κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Μαϊάμι, ο απεσταλμένος του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, επικοινώνησαν στους Ουκρανούς την εκτίμηση ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δεν ήταν διατεθειμένος να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ωστόσο, υπογράμμισαν ότι η συμφωνία που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επανέναρξη των τριμερών συνομιλιών, όπως ανέφεραν δύο πηγές.

Μια τρίτη πηγή αποκάλυψε στο πρακτορείο ότι οι ΗΠΑ μετέφεραν στους Ουκρανούς πως η συμφωνία για το ντίζελ θα μπορούσε να συμβάλει στο να "μαλακώσει" η στάση της Μόσχας, εν μέρει επειδή "στέλνει ένα μήνυμα ότι ο Τραμπ είναι ανοιχτός στο να κάνει πράγματα" με τη Ρωσία.

Η εν λόγω συμφωνία, βάσει της οποίας η Ρωσία θα προμηθεύσει πάνω από 2,25 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ στις αγορές των ΗΠΑ και παγκοσμίως, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από ορισμένους Αμερικανούς βουλευτές. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η κίνηση αυτή θα προσφέρει στη Μόσχα τα απαραίτητα οικονομικά μέσα για να συνεχίσει τον πόλεμο, χωρίς να αναγκάσει τον Πούτιν να κάνει ουσιαστικές παραχωρήσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Τη Δευτέρα, ο Τραμπ υπερασπίστηκε δημοσίως τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την "τη σωστή επιλογή για τον αμερικανικό λαό".

Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία θα μειώσει τις τιμές της ενέργειας στις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν εξελιχθεί σε πολιτικό πονοκέφαλο για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών που θα καθορίσουν ποιος θα ελέγχει το Κογκρέσο.

Ο Τραμπ ήθελε επίσης οι Ουκρανοί να σταματήσουν να επιτίθενται σε ρωσικά διυλιστήρια, ανέφερε ο Κούσνερ κατά τη διάρκεια της συνάντησης, επαναλαμβάνοντας ότι η κυβέρνηση είχε διατυπώσει αυτό το αίτημα αρκετές φορές, σύμφωνα με τις δύο πηγές. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι επιθέσεις της Ουκρανίας αυξάνουν τις παγκόσμιες τιμές των καυσίμων, αλλά οι περισσότεροι ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί τον κύριο παράγοντα πίσω από την άνοδο των τιμών.

"Η ιδέα ήταν ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να απευθυνθούν εκ νέου στη Ρωσία και να πουν: 'Βλέπετε, οι Ουκρανοί σταμάτησαν τις επιθέσεις και σας προσφέραμε αυτή τη συμφωνία. Τώρα είναι η σειρά σας να κάνετε κάτι'", ανέφερε η μία πηγή.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, λίγα 24ωρα μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας για το ντίζελ. Ωστόσο, οι δύο πλευρές δεν έχουν επιβεβαιώσει την εκεχειρία, ενώ η Ρωσία έπληξε τη Δευτέρα ενεργειακούς στόχους εντός της Ουκρανίας, καθώς ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απέρριψε την πρόταση Ζελένσκι για πλήρη ανακωχή 60 ημερών.

Πηγή προσκείμενη στο Κρεμλίνο δήλωσε ότι η συμφωνία για το ντίζελ "αποτελεί έναν τρόπο επαναφοράς της Ρωσίας" στις διαπραγματεύσεις.

Πηγή με γνώση της συνάντησης ανέφερε ότι η συμφωνία για το ντίζελ αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας ευρύτερης συζήτησης για το πώς θα επιστρέψουν η Ουκρανία και η Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος. Η συνάντηση κάλυψε επίσης το ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, πρόσθεσε η ίδια πηγή, χωρίς να επεκταθεί σε λεπτομέρειες.

Αμφιβολίες για τη βούληση της Μόσχας να διαπραγματευτεί

Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι ο Πούτιν επιθυμεί την επίτευξη μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου - ισχυρισμό που επανέλαβε και το Σάββατο. Ωστόσο, Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν εκφράσει έντονες αμφιβολίες για το αν ο Ρώσος ηγέτης είναι διατεθειμένος να τερματίσει σύντομα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμφωνία για το ντίζελ θα συμβάλει ελάχιστα στη μείωση των τιμών στις ΗΠΑ.

Διαβάστε ακόμη: Reuters: Τι γνωρίζουμε για το deal Τραμπ-Πούτιν για το diesel και πόσο θα επηρεάσει την προσφορά

Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι που συμμετείχαν στη συνάντηση εμφανίστηκαν σκεπτικοί απέναντι στην αμερικανική προσέγγιση, την οποία θεωρούν ως προσπάθεια κατευνασμού της Ρωσίας μέσω επιχειρηματικών συμφωνιών, σύμφωνα με δύο πηγές και ένα άλλο πρόσωπο που ήταν παρόν στη συνάντηση.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιχειρήσει και στο παρελθόν να "δελεάσει" τον Πούτιν, μεταξύ άλλων μέσω προτάσεων για ελάφρυνση των κυρώσεων αλλά και πιθανών συμφωνιών στον τομέα των ορυκτών. Καμία από αυτές τις πρωτοβουλίες δεν άλλαξε ουσιαστικά τις βασικές απαιτήσεις της Ρωσίας ούτε την έπεισε να αποδεχθεί μια συνολική συμφωνία εκεχειρίας.

Η πηγή κοντά στο Κρεμλίνο δήλωσε ότι ο Πούτιν θα επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μόνο όταν "λάβει το εναπομείναν 11% του Ντονμπάς, το οποίο θα μπορεί να παρουσιάσει στο εσωτερικό της χώρας του ως νίκη". Η Ουκρανία έχει διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να παραχωρήσει άλλα εδάφη στη Ρωσία, σημειώνοντας ωστόσο ότι το "πάγωμα" του πολέμου στις υφιστάμενες γραμμές του μετώπου θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια ειρηνευτική συμφωνία.

Καμία απειλή για διακοπή της αμερικανικής βοήθειας προς το Κίεβο

Στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Μαϊάμι, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ υπογράμμισαν στους Ουκρανούς αξιωματούχους "όλα όσα έχουν κάνει οι ΗΠΑ για την Ουκρανία", συμπεριλαμβανομένης της παροχής στρατιωτικής και πληροφοριακής υποστήριξης στις δυνάμεις της, ανέφερε μία από τις πηγές.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν απείλησαν με διακοπή αυτής της βοήθειας σε περίπτωση που η Ουκρανία δεν συμφωνούσε να σταματήσει τα πλήγματα κατά των ρωσικών διυλιστηρίων, σύμφωνα με τις δύο πηγές και το πρόσωπο που συμμετείχε στη συνάντηση.

Στη συνάντηση στο Μαϊάμι, η οποία διήρκεσε αρκετές ώρες, συμμετείχαν επίσης Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και εκπρόσωποι της Παγκόσμιας Τράπεζας (διαδικτυακά). Έλαβε χώρα αφότου ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ επισκέφθηκαν τη Μόσχα και το Κίεβο τον Σεπτέμβριο. Ο Γουίτκοφ είχε δηλώσει τότε ότι οι δύο πλευρές είχαν δημιουργήσει "νέο μομέντουμ" και ότι ένας νέος γύρος συνομιλιών θα μπορούσε να ξεκινήσει σύντομα.

Μέρος της συνάντησης στο Μαϊάμι εστίασε στη βοήθεια για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας και στην ανάγκη το Κίεβο να επισημοποιήσει τα επενδυτικά του σχέδια στη χώρα, ανέφεραν οι πηγές που ενημερώθηκαν για τη συνάντηση.

Οι Ουκρανοί αποχώρησαν από τη συνάντηση χωρίς να συμφωνήσουν σε κάτι επίσημα, άφησαν όμως να εννοηθεί ότι θα ήταν διατεθειμένοι να αποδεχθούν μια ενεργειακή εκεχειρία, εφόσον έπραττε το ίδιο και η Ρωσία.