Σύνοψη Άρθρου
Ο διαγωνισμός για τις κάμερες στους δρόμους επανασχεδιάζεται μετά από ενστάσεις που κρίθηκαν εν μέρει βάσιμες.
Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχεδιάζει νέα προκήρυξη έως το τέλος της επόμενης εβδομάδας για 1.000 κάμερες σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κρήτη.
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου αναφέρθηκε και στο νέο πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με απαγορεύσεις σε profiling, social scoring και βιομετρική ανάλυση.
Σε φάση διορθώσεων και ανασχεδιασμού περνά ο διαγωνισμός για την τοποθέτηση καμερών στους δρόμους, μετά τις ενστάσεις που κατατέθηκαν και οδήγησαν το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στην απόσυρση της προηγούμενης προκήρυξης.
Το έργο, το οποίο συνδέεται άμεσα με την οδική ασφάλεια και την επιτήρηση κρίσιμων σημείων του οδικού δικτύου, μετατίθεται χρονικά για λίγες ημέρες, με τη νέα προκήρυξη να αναμένεται έως το τέλος της επόμενης εβδομάδας.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό REAL FM, ανέφερε ότι ο διαγωνισμός αναβλήθηκε για μία εβδομάδα και η προηγούμενη διαδικασία αποσύρθηκε, καθώς υποβλήθηκαν τρεις ενστάσεις στην ΕΑΔΗΣΥ.
Όπως σημείωσε, παρά το ισχυρό ενδιαφέρον της αγοράς, με 19 οικονομικούς φορείς να εκδηλώνουν συμμετοχή, ορισμένα επιχειρήματα των ενστάσεων θεωρήθηκαν βάσιμα. Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο αποφάσισε να προχωρήσει σε διορθωτικές κινήσεις, ώστε η επαναπροκήρυξη να γίνει με πιο καθαρούς όρους και να περιοριστεί ο κίνδυνος νέων καθυστερήσεων.
Το σχέδιο για 1.000 κάμερες και η δυνατότητα επέκτασης
Σύμφωνα με τον κ. Παπαστεργίου, ο νέος διαγωνισμός θα αφορά την τοποθέτηση, λειτουργία και συντήρηση 1.000 καμερών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κρήτη. Το έργο θεωρείται κρίσιμο, καθώς αφορά την επιτήρηση της κυκλοφορίας και την καταγραφή παραβάσεων σε περιοχές με υψηλή κυκλοφοριακή επιβάρυνση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης του συστήματος. Το υπουργείο εξετάζει την πρόβλεψη για εγκατάσταση ακόμη 1.000 καμερών σε βάθος πενταετίας ή δεκαετίας, ανάλογα με την τεχνολογία που θα είναι διαθέσιμη εκείνη την περίοδο.
Ο υπουργός επισήμανε ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις, ιδίως σε λύσεις που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, κινούνται με μεγάλη ταχύτητα. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, είναι δύσκολο να προβλεφθεί από σήμερα ποια τεχνολογικά εργαλεία θα είναι διαθέσιμα σε πέντε χρόνια και πώς θα πρέπει να ενσωματωθούν στο έργο.
Παράλληλα, ο κ. Παπαστεργίου άσκησε κριτική στις συνεχείς προσφυγές που καθυστερούν δημόσια έργα, φέρνοντας ως παράδειγμα πληροφοριακό σύστημα για το οποίο, παρότι το Δημόσιο έχει δικαιωθεί σε πολλαπλά επίπεδα, η υπογραφή της σύμβασης παραμένει σε εκκρεμότητα για περισσότερο από έναν χρόνο.
Ο υπουργός τόνισε ότι η οδική ασφάλεια αποτελεί ζήτημα ζωτικής σημασίας και σημείωσε πως πρέπει να εξεταστεί αυστηρότερο πλαίσιο για προσφυγές που κατατίθενται χωρίς ουσιαστικό λόγο και έχουν ως αποτέλεσμα μόνο την καθυστέρηση κρίσιμων έργων.
Η παραδοχή αυτή ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την ταχύτητα υλοποίησης δημοσίων συμβάσεων σε έργα τεχνολογίας και ασφάλειας. Όταν ένα έργο που αφορά την πρόληψη τροχαίων, την επιτήρηση παραβάσεων και τη μείωση κινδύνων στους δρόμους καθυστερεί από διαδικαστικές εμπλοκές, το κράτος οφείλει να αποδεικνύει ότι μπορεί να διορθώνει τα λάθη του χωρίς να παγιδεύεται σε ατέρμονη γραφειοκρατία.
Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου αναφέρθηκε επίσης στο νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο για την ενσωμάτωση του ευρωπαϊκού κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη, γνωστού ως AI Act.
Το νέο πλαίσιο κατηγοριοποιεί τις χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης σε τέσσερα επίπεδα επικινδυνότητας, εισάγοντας περιορισμούς, υποχρεώσεις και απαγορεύσεις ανάλογα με τον κίνδυνο που μπορεί να προκαλέσει κάθε εφαρμογή για τους πολίτες, τα δικαιώματα και την ιδιωτική ζωή.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο θέτει αυστηρούς φραγμούς σε πρακτικές που παραβιάζουν την ιδιωτικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο απαγορεύεται ρητά το profiling, δηλαδή η δημιουργία προφίλ πολιτών, καθώς και η βαθμολόγησή τους μέσω πρακτικών τύπου social scoring.
Παράλληλα, απαγορεύεται η αυτόματη βιομετρική ανάλυση που αφορά την επεξεργασία φυσικών χαρακτηριστικών και συναισθημάτων των πολιτών. Πρόκειται για κρίσιμη πρόβλεψη, καθώς τέτοιες τεχνολογίες μπορούν να μετατραπούν σε μηχανισμούς μαζικής παρακολούθησης, εάν δεν υπάρχουν σαφή όρια και αυστηρή εποπτεία.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη κανόνες διαφάνειας για εταιρείες και φορείς που αξιοποιούν μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι οργανισμοί που χρησιμοποιούν τέτοια συστήματα θα πρέπει να συμμορφώνονται με συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφάλειας, λογοδοσίας και ελέγχου.
Ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι στόχος είναι η τεχνολογία να αξιοποιείται στην καθημερινή ζωή, με ταυτόχρονη προστασία των πολιτών από χρήσεις που παραβιάζουν δικαιώματα ή εξυπηρετούν σκοπούς που απαγορεύονται.
Η συζήτηση για τις κάμερες στους δρόμους και το νέο πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη συναντώνται σε ένα κοινό σημείο: την ανάγκη το κράτος να αξιοποιεί σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία με κανόνες, διαφάνεια και θεσμικές εγγυήσεις. Η τεχνολογία μπορεί να υπηρετήσει την ασφάλεια και τη δημόσια διοίκηση μόνο όταν συνοδεύεται από σαφές νομικό πλαίσιο, αποτελεσματικούς ελέγχους και σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών.
