Την αιφνιδιαστική απαγόρευση του ετήσιου προσκυνήματος στο Αρμενικό Μοναστήρι του Αγίου Μακαρίου, στην κατεχόμενη Κερύνεια, επέβαλε το κατοχικό καθεστώς, λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη τέλεσή του την Κυριακή 10 Μαΐου.
Η άδεια που είχε αρχικά δοθεί ανακλήθηκε χωρίς επαρκή και πειστική αιτιολόγηση, προκαλώντας έντονη οργή και απογοήτευση στην αρμενική κοινότητα της Κύπρου. Το προσκύνημα αποτελούσε σταθερό ετήσιο σημείο αναφοράς για τους Αρμενίους της Κύπρου, με έντονη θρησκευτική, ιστορική και ταυτοτική σημασία.
Ανάκληση άδειας με επίκληση «λόγων ασφαλείας»
Ο αντιπρόσωπος των Αρμενίων στη Βουλή, Βαρτκές Μαχτεσιάν, περιέγραψε μια διαδικασία που, σύμφωνα με την κοινότητα, αποτυπώνει αυθαιρεσία και εμπαιγμό. Όπως ανέφερε, το αίτημα είχε κατατεθεί τρεις μήνες νωρίτερα και το προηγούμενο Σάββατο δόθηκε η σχετική έγκριση.
Μετά την αρχική άδεια, η κοινότητα προχώρησε στις απαραίτητες προετοιμασίες. Νοικιάστηκαν λεωφορεία, δηλώθηκαν προσκυνητές, ενώ υπήρχε συμμετοχή ακόμη και από το εξωτερικό. Τη Δευτέρα, όμως, ακολούθησε νέα επιστολή, με την οποία η προηγούμενη έγκριση ανακλήθηκε και το προσκύνημα ακυρώθηκε.
Το κατοχικό καθεστώς επικαλέστηκε λόγους ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι το μοναστήρι βρίσκεται σε κακή στατική κατάσταση και είναι ετοιμόρροπο. Παράλληλα, φέρεται να πρότεινε εναλλακτικούς ναούς για την πραγματοποίηση της θρησκευτικής επίσκεψης.
Η εξήγηση αυτή δεν έγινε αποδεκτή από την αρμενική κοινότητα, η οποία επισημαίνει ότι η άδεια είχε ήδη δοθεί και ανακλήθηκε αφού είχαν ολοκληρωθεί οι βασικές προετοιμασίες για τη μετάβαση των προσκυνητών.
Ιστορικός χώρος για τους Αρμενίους της Κύπρου
Το Μοναστήρι του Αγίου Μακαρίου, γνωστό και ως Sourp Magar, αποτελεί τον σημαντικότερο θρησκευτικό και πολιτιστικό χώρο των Αρμενίων της Κύπρου. Η ιστορία του ανάγεται στον 11ο αιώνα και συνδέεται άρρηκτα με τη διαδρομή της αρμενικής παρουσίας στο νησί.
Η φετινή απαγόρευση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία είχε ξεκινήσει εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων για την ανακαίνιση του μοναστηριού. Σύμφωνα με τον Βαρτκές Μαχτεσιάν, η απόφαση αυτή πλήττει την προσπάθεια αποκατάστασης του μνημείου και επιβαρύνει ψυχολογικά την κοινότητα.
Ο ίδιος τόνισε ότι η απαγόρευση ακόμη και μιας σύντομης προσκυνηματικής επίσκεψης συνιστά σοβαρό πλήγμα για τους Αρμενίους της Κύπρου, καθώς αφορά έναν χώρο πίστης, μνήμης και συλλογικής ταυτότητας.
Από το πάρτι ηλεκτρονικής μουσικής στην απαγόρευση προσευχής
Το μοναστήρι βρίσκεται υπό κατοχή από το 1974. Η υπόθεση αποκτά επιπλέον βαρύτητα καθώς, το 2021, το κατοχικό καθεστώς είχε επιτρέψει τη διοργάνωση πάρτι ηλεκτρονικής μουσικής στον ίδιο ιερό χώρο.
Η αντίθεση ανάμεσα στην τότε ανοχή για μια εκδήλωση ασύμβατη με τον χαρακτήρα του μνημείου και στη σημερινή απαγόρευση ενός σύντομου θρησκευτικού προσκυνήματος προκαλεί έντονη αγανάκτηση στην αρμενική κοινότητα.
Για τους Αρμενίους της Κύπρου, η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι το μνημείο παραμένει όμηρος των πολιτικών σκοπιμοτήτων της Άγκυρας και του κατοχικού καθεστώτος. Όσο συνεχίζεται η κατοχή, η θρησκευτική ελευθερία, η ιστορική μνήμη και η προστασία των ιερών χώρων παραμένουν εκτεθειμένες σε αυθαίρετες αποφάσεις.
