Κυβερνοεπιθέσεις: Προειδοποίηση για ευάλωτα συστήματα
πρΑΙμ Σύνοψη Άρθρου
- Η τεχνητή νοημοσύνη δίνει πλεονέκτημα στους επιτιθέμενους για εντοπισμό ευπαθειών.
- Οι κρατικοί δρώντες αποτελούν την πιο επικίνδυνη απειλή στον κυβερνοχώρο.
- Απαιτείται «κυνήγι κυβερνοαπειλής» για τον εντοπισμό κρυφών επιτιθέμενων.
- Βασικές αρχές: μείωση επιθετικής επιφάνειας και ελάχιστα προνόμια.
- Η Ελλάδα είναι καλά οργανωμένη σε επίπεδο ανθεκτικότητας, λέει ο Παπαγεωργίου.
Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις κυβερνοεπιθέσεις έχουν μεταβάλει άρδην το τοπίο της ασφάλειας, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι οποιοδήποτε ευάλωτο σύστημα μπορεί να αποτελέσει άμεσο στόχο. Ο Γενικός Γραμματέας Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων, Σπύρος Παπαγεωργίου, μιλώντας στην εκπομπή «10 με τόνο», ανέλυσε τις προκλήσεις και τις στρατηγικές αντιμετώπισης, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη παρέχει στους επιτιθέμενους το πλεονέκτημα του εντοπισμού ευπαθειών και της αυτοματοποίησης των επιθέσεων.
Ερωτηθείς για την ανησυχία που προκαλεί η στοχοποίηση συστημάτων ψύξης σε σούπερ μάρκετ, ο κ. Παπαγεωργίου επιβεβαίωσε ότι το άγχος είναι υπαρκτό, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν υφίσταται απόλυτη ασφάλεια. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, εάν υπήρχε, δεν θα βρισκόμασταν στη θέση να συζητάμε το ζήτημα. Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να εκδηλωθεί οποιαδήποτε στιγμή, ενώ συμφώνησε ότι οι σύγχρονες συγκρούσεις θα κρίνονται ολοένα και περισσότερο μέσω υπολογιστικών συστημάτων, καθώς ακόμη και τα οπλικά συστήματα βασίζονται σε λογισμικό και τεχνολογία, καθιστώντας τα ευάλωτα σε κυβερνοεπιθέσεις.
Οι κρατικοί δρώντες ως η πιο επικίνδυνη απειλή
Ο Γενικός Γραμματέας διαχώρισε τους δράστες σε δύο κατηγορίες: αφενός τους κυβερνοεγκληματίες, οι οποίοι στοχεύουν στο οικονομικό κέρδος, και αφετέρου τους κρατικούς δρώντες, που αποτελούν και τη σοβαρότερη απειλή. Οι τελευταίοι χρησιμοποιούν παρόμοιες τακτικές, διαδικασίες και εργαλεία με τους εγκληματίες, πλην όμως με διαφορετικό σκοπό: την απόκτηση πρόσβασης και ελέγχου στα συστήματα, την υποκλοπή πληροφοριών και την ενεργοποίηση «κλειδώματος» σε κρίσιμες περιόδους, όπως κατά τη διάρκεια κρίσης ή πολέμου. Όπως επεσήμανε, οι δράστες αυτοί δεν εντοπίζονται εύκολα, γεγονός που καθιστά αναγκαίο το λεγόμενο «κυνήγι της κυβερνοαπειλής», δηλαδή την ενεργητική αναζήτηση επιτιθέμενων που ενδέχεται να έχουν ήδη παραβιάσει ένα σύστημα και να παραμένουν κρυφά εντός αυτού.
Σχετικά με τη σύνδεση των κυβερνοεπιθέσεων με τους ανοιχτούς πολέμους παγκοσμίως, ο κ. Παπαγεωργίου απάντησε ότι συνήθως η κυβερνοεπίθεση προηγείται της ένοπλης σύρραξης, καθώς στοχεύει σε κρίσιμες οντότητες και υπηρεσίες που στηρίζουν την πολεμική προσπάθεια.
Αναφορικά με τον τρόπο δράσης των επιτιθέμενων, ο Γενικός Γραμματέας εξήγησε ότι η επίθεση δεν πραγματοποιείται αιφνιδιαστικά αλλά προετοιμάζεται συστηματικά. Ο επιτιθέμενος εντοπίζει όλα τα εκτεθειμένα συστήματα, καταγράφει τα λογισμικά, ανιχνεύει ευπάθειες με τη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης και σχεδιάζει τον τρόπο παραβίασης, προκειμένου να διεισδύσει βαθύτερα και να αποκτήσει τον έλεγχο. «Αν θέλουμε να το αντιμετωπίσουμε, πρέπει να σκεφτόμαστε όπως οι επιτιθέμενοι», τόνισε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εντοπισμού των ευάλωτων συστημάτων εκ των προτέρων, της αναβάθμισης, της αλλαγής, της απόκρυψης και της επιτήρησής τους.
Δύο βασικές αρχές: μείωση επιθετικής επιφάνειας και ελάχιστα προνόμια
Αναφερόμενος στα περιστατικά με τα ψυγεία, ο κ. Παπαγεωργίου δήλωσε ότι η προσέγγισή του εστιάζει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η επίθεση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η επιθετική επιφάνεια ήταν η απομακρυσμένη πρόσβαση, μέσω της οποίας ο επιτιθέμενος μπορούσε να χειριστεί τα πάντα. Πρότεινε αφενός να μην είναι εκτεθειμένη η εφαρμογή και αφετέρου να εξεταστεί ο τρόπος λειτουργίας της. Για παράδειγμα, ο συντηρητής διέθετε «code of the day», δηλαδή έναν νέο κωδικό πρόσβασης που παραγόταν με βάση την ημερομηνία σε περίπτωση που δεν θυμόταν τον υπάρχοντα, κάτι που πρέπει να συνοδεύεται από αυστηρά καθορισμένα δικαιώματα.
Κατά τον ίδιο, το σημαντικότερο στοιχείο είναι η επιτήρηση. Ανεξαρτήτως του συστήματος που χρησιμοποιείται, απαιτείται ένα σύστημα επιτήρησης ικανό να εντοπίζει ύποπτη συμπεριφορά. «Η κυβερνοασφάλεια δεν είναι απλώς συγκεκριμένα μέτρα», επεσήμανε, «είναι μια σειρά μέτρων, μεταξύ αυτών και η συνεχής επιτήρηση».
Πρόληψη και ανθεκτικότητα: δύο επίπεδα προσέγγισης
Ο κ. Παπαγεωργίου εξήγησε ότι η στρατηγική περιλαμβάνει δύο επίπεδα. Η πρόληψη αφορά την αποτροπή της επίθεσης, ενώ η ανθεκτικότητα προϋποθέτει ότι η επίθεση θα εκδηλωθεί και απαιτεί σχέδιο διαχείρισης, ώστε η υπηρεσία να συνεχίζει να παρέχεται παράλληλα με την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση. «Αν αντέξει ο οργανισμός, αντέχει και η χώρα», σημείωσε. Στο ερώτημα εάν η Ελλάδα διαθέτει το δυναμικό και τη γνώση, απάντησε καταφατικά, χαρακτηρίζοντας τη χώρα «καλά οργανωμένη» στο επίπεδο της ανθεκτικότητας.
Οι κρίσιμες οντότητες και η προστασία της καθημερινότητας
Ο Γενικός Γραμματέας διευκρίνισε ότι η Γενική Γραμματεία όρισε αρχικά τις βασικές υπηρεσίες—ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, μεταφορές, σύστημα υγείας και τρόφιμα—και στη συνέχεια τους οργανισμούς που τις παρέχουν και επηρεάζουν μεγάλο αριθμό πληθυσμού. Οι τομείς ανέρχονται σε 12. Λόγω της νησιωτικότητας, ακόμη και ένα σούπερ μάρκετ σε νησί θεωρείται κρίσιμη οντότητα, καθώς καλύπτει το σύνολο του πληθυσμού.
Η Γενική Γραμματεία καθορίζει τις κρίσιμες οντότητες και τους παρέχει μέτρα για όλους τους κινδύνους («all hazards approach»), όχι μόνο για τις κυβερνοεπιθέσεις, στις οποίες ωστόσο δίνεται προτεραιότητα επειδή αποτελούν τον «εύκολο» κίνδυνο. Η αποστολή της, όπως είπε, είναι «η προστασία της καθημερινότητας του πολίτη» έναντι φυσικών και τεχνολογικών κινδύνων. Ο κ. Παπαγεωργίου υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται απλώς για εποπτεία: υπάρχει καθημερινή επαφή και διατομεακή συνεργασία με τα υπουργεία και τις ίδιες τις οντότητες, με στόχο την ανθεκτικότητα σε εθνικό επίπεδο. «Είμαστε κομμάτια του ίδιου πάζλ. Τον συντονισμό τον κάνει η Γενική Γραμματεία», κατέληξε.
Πιο Δημοφιλή
Νέα Αλικαρνασσός – Ερωτήματα για τον ναό της κηδείας του μικρού Ζαχαρία
Πιο Πρόσφατα
Κυβερνοεπιθέσεις: Προειδοποίηση για ευάλωτα συστήματα
Αλλαγή καιρού: Βροχές και πτώση θερμοκρασίας έως 5 βαθμούς
Παπασταύρου: Ενεργειακή αυτονομία μέσω υδρογονανθράκων