Κόκκινα δάνεια: Μαζική δικαστική προσφυγή κατά εταιρειών διαχείρισης

Στη Δικαιοσύνη στρέφονται χιλιάδες δανειολήπτες που είχαν υπαχθεί στον Νόμο Κατσέλη, καταθέτοντας τις λεγόμενες «μαζικές αγωγές» κατά εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, δηλαδή των servicers. Η κίνηση αυτή θεωρείται ότι μπορεί να ανοίξει νέο κύκλο αντιπαράθεσης στην αγορά των κόκκινων δανείων, όπου η πίεση προς τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά παραμένει έντονη.

Την πρωτοβουλία συντονίζει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Δανειοληπτών Νόμου Κατσέλη, με νομική εκπροσώπηση από τη δικηγόρο Δέσποινα Θεοδώρου. Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι μεγάλος αριθμός πολιτών έχει υποστεί οικονομική εξάντληση, ψυχολογική πίεση και σοβαρή ταλαιπωρία από πρακτικές που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν παράνομες, καταχρηστικές και αντίθετες προς το πνεύμα των δικαστικών αποφάσεων που τους προστάτευσαν.

Στο επίκεντρο των αγωγών βρίσκονται οι πρακτικές των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων απέναντι σε δανειολήπτες που θεωρούν ότι τήρησαν τις υποχρεώσεις τους, όπως αυτές είχαν καθοριστεί από τα δικαστήρια. Οι δανειολήπτες καταγγέλλουν ότι, παρά τη συμμόρφωσή τους, εμφανίζονται ξανά ως οφειλέτες με διογκωμένα ποσά ή χαρακτηρίζονται υπερήμεροι, με αποτέλεσμα να ζουν υπό διαρκή απειλή αναγκαστικών μέτρων.

Οι καταγγελίες κατά των servicers

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο Σύλλογος, βασικό πρόβλημα αποτελεί η εμφάνιση αυθαίρετων και αυξημένων οφειλών, χωρίς οι δανειολήπτες να λαμβάνουν πλήρη και αναλυτική ενημέρωση για το ιστορικό των δανείων τους. Οι πολίτες ζητούν να γνωρίζουν πώς προκύπτουν τα ποσά που τους ζητούνται, ποιοι τόκοι έχουν υπολογιστεί και με ποια βάση εμφανίζονται υπόλοιπα που, κατά τους ίδιους, δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές τους υποχρεώσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον χαρακτηρισμό συνεπών οφειλετών ως «υπερήμερων». Οι δανειολήπτες υποστηρίζουν ότι πολλοί από αυτούς έχουν ακολουθήσει τις ρυθμίσεις που επέβαλαν οι δικαστικές αποφάσεις του Νόμου Κατσέλη, όμως αντιμετωπίζονται σαν να έχουν παραβιάσει τις υποχρεώσεις τους.

Στις καταγγελίες περιλαμβάνεται και η φερόμενη παραβίαση πρόσφατης νομολογίας του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Το ζήτημα αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς μπορεί να επηρεάσει το ύψος των απαιτήσεων και να καθορίσει αν οι δανειολήπτες καλούνται να πληρώσουν ποσά που δεν θα έπρεπε να έχουν υπολογιστεί με τον συγκεκριμένο τρόπο.

Οι δανειολήπτες καταγγέλλουν επίσης πιέσεις για την καταβολή μεγάλων προκαταβολών, χωρίς να υπάρχουν, όπως υποστηρίζουν, σαφείς γραπτές δεσμεύσεις για αναστολή πλειστηριασμών ή για ουσιαστική διευθέτηση της οφειλής. Η πρακτική αυτή, κατά τον Σύλλογο, εντείνει την ανασφάλεια των πολιτών και τους ωθεί να αναζητούν χρήματα υπό καθεστώς φόβου.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι συνεχείς τηλεφωνικές οχλήσεις και η ψυχολογική πίεση που, όπως αναφέρουν οι δανειολήπτες, ασκείται σε βάρος τους. Οι αγωγές αναμένεται να θέσουν στο επίκεντρο όχι μόνο το οικονομικό σκέλος των απαιτήσεων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αντιμετωπίζονται από τους μηχανισμούς είσπραξης.

Ηθική βλάβη και προστασία της προσωπικότητας

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Δανειοληπτών Νόμου Κατσέλη καταγγέλλει ακόμη δημόσια στοχοποίηση πολιτών με τον χαρακτηρισμό «στρατηγικοί κακοπληρωτές». Κατά την πλευρά των δανειοληπτών, ο γενικευμένος αυτός χαρακτηρισμός αδικεί ανθρώπους που βρέθηκαν σε οικονομική αδυναμία και προσέφυγαν θεσμικά στη Δικαιοσύνη για να προστατεύσουν την κύρια κατοικία και την αξιοπρέπειά τους.

Στις αγωγές αναμένεται να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση και στην αντιμετώπιση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Ο Σύλλογος κάνει λόγο για δανειολήπτες με αναπηρία, χαμηλοσυνταξιούχους και δικαιούχους κοινωνικών επιδομάτων, οι οποίοι, όπως υποστηρίζει, δέχθηκαν πίεση χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κοινωνική και οικονομική τους κατάσταση.

Ακόμη ένα σοβαρό σκέλος αφορά τη χρήση προσωπικών και ευαίσθητων δεδομένων. Οι δανειολήπτες υποστηρίζουν ότι τέτοια στοιχεία αξιοποιήθηκαν όχι για την εξεύρεση βιώσιμης λύσης, αλλά ως μέσο πίεσης. Το ζήτημα αυτό, εφόσον τεθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης, μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αγγίζει τον πυρήνα της προστασίας προσωπικών δεδομένων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Μέσω των μαζικών αγωγών, οι δανειολήπτες ζητούν δικαστική προστασία και αποζημιώσεις για ηθική βλάβη. Υποστηρίζουν ότι οι πρακτικές που καταγγέλλουν έχουν προκαλέσει προσβολή της προσωπικότητάς τους, ψυχική επιβάρυνση και διαρκή αίσθηση ανασφάλειας για την κατοικία και την οικονομική τους επιβίωση.

Η υπόθεση αναμένεται να παρακολουθηθεί στενά, καθώς δεν αφορά μόνο μεμονωμένους δανειολήπτες. Αγγίζει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας των servicers, τη διαχείριση των κόκκινων δανείων και τα όρια ανάμεσα στην είσπραξη απαιτήσεων και στην προστασία των πολιτών που έχουν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη.

Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν το σύστημα διαχείρισης των κόκκινων δανείων λειτουργεί με διαφάνεια, νομιμότητα και σεβασμό στις δικαστικές αποφάσεις ή αν έχει μετατραπεί σε μηχανισμό πίεσης απέναντι σε ανθρώπους που προσπάθησαν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους μέσα από θεσμικές διαδικασίες. Οι μαζικές αγωγές των δανειοληπτών φέρνουν αυτό το ερώτημα ενώπιον της Δικαιοσύνης.