Κρυπτονομίσματα: Στον «αέρα» η φορολογία – Έρχεται φόρος υπεραξίας 15%

Σε καθεστώς φορολογικής αβεβαιότητας εξακολουθούν να βρίσκονται οι ιδιώτες που πραγματοποιούν συναλλαγές με κρυπτονομίσματα, καθώς το ελληνικό φορολογικό πλαίσιο δεν έχει ακόμη καθορίσει με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα κέρδη από την πώλησή τους.

Το κενό αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όσο αυξάνεται η χρήση των crypto-assets, καθώς οι επενδυτές δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα ούτε πώς θα φορολογηθούν τα κέρδη τους ούτε αν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα σχετικά ποσά για την κάλυψη τεκμηρίων.

Χαρακτηριστική είναι πρόσφατη υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία απέρριψε προσφυγή φορολογουμένου στον οποίο το ΚΕΦΟΔΕ Αττικής δεν αναγνώρισε ποσό ύψους 620.323,34 ευρώ από μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων.

Ο φορολογούμενος είχε δηλώσει το ποσό στον κωδικό 659 του εντύπου Ε1, ώστε να ληφθεί υπόψη κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης και να μπορεί να αξιοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίων.

Η φορολογική διοίκηση, ωστόσο, έκρινε ότι το ποσό δεν μπορούσε να ενταχθεί στον συγκεκριμένο κωδικό, καθώς δεν θεωρήθηκε εισόδημα που έχει φορολογηθεί με ειδικό τρόπο ούτε ποσό που απαλλάσσεται ρητά από τον φόρο.

Η υπόθεση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη «γκρίζα ζώνη» που υπάρχει σήμερα γύρω από τα κέρδη ιδιωτών από την πώληση bitcoin και άλλων κρυπτονομισμάτων, όταν οι σχετικές συναλλαγές δεν έχουν επιχειρηματικό χαρακτήρα.

Η υπόθεση των 620.323 ευρώ και η απόφαση της ΔΕΔ

Η απόφαση 2407/2026 της ΔΕΔ αφορά φορολογική δήλωση του 2024. Ο συγκεκριμένος φορολογούμενος είχε αναγράψει στον κωδικό 659 του Ε1 το ποσό των 620.323,34 ευρώ, δηλώνοντας ότι είχε προκύψει από μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων.

Τα χρήματα είχαν πιστωθεί στον τραπεζικό του λογαριασμό μέσω δύο εμβασμάτων. Το πρώτο, ύψους 357.643,64 ευρώ, πραγματοποιήθηκε στις 23 Ιουλίου 2024 και το δεύτερο, ύψους 262.679,70 ευρώ, στις 2 Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς.

Η φορολογική διοίκηση ζήτησε από τον φορολογούμενο να προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά ώστε να αποδειχθεί η προέλευση των χρημάτων.

Ο ίδιος κατέθεσε, μεταξύ άλλων, τα αποδεικτικά των δύο εισερχόμενων εμβασμάτων και σχετική βεβαίωση εταιρείας. Τα στοιχεία αυτά, όμως, δεν κρίθηκαν επαρκή ώστε το ποσό να γίνει δεκτό στον κωδικό 659.

Το ΚΕΦΟΔΕ Αττικής απέρριψε την αναγραφή του ποσού στον συγκεκριμένο κωδικό και έτσι ο φορολογούμενος δεν μπορούσε να το χρησιμοποιήσει, μέσω αυτής της διαδικασίας, για την κάλυψη τεκμηρίων.

Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών επικύρωσε τη θέση της φορολογικής διοίκησης.

Στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται ότι ο κωδικός 659 αφορά ποσά που είτε έχουν φορολογηθεί αυτοτελώς ή με ειδικό τρόπο είτε απαλλάσσονται ρητά από τη φορολογία.

Στην επίμαχη υπόθεση, κατά τη ΔΕΔ, το ποσό που προερχόταν από τη μεταβίβαση bitcoin δεν μπορούσε να ενταχθεί σε κάποια από αυτές τις δύο κατηγορίες.

Δεν είχε αποδειχθεί ότι τα κέρδη είχαν φορολογηθεί με ειδικό καθεστώς, ενώ δεν υπήρχε συγκεκριμένη φορολογική διάταξη που να προβλέπει ρητή απαλλαγή τους.

Με βάση αυτό το σκεπτικό, η ενδικοφανής προσφυγή απορρίφθηκε και επικυρώθηκε η πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου για το φορολογικό έτος 2024.

Το νέο πλαίσιο που εξετάζεται για φόρο 15%

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει ήδη επεξεργαστεί νέο κανονιστικό πλαίσιο για τη φορολογική αντιμετώπιση των κρυπτοστοιχείων, με στόχο να καθοριστούν σαφείς κανόνες τόσο για τη φορολόγηση όσο και για τη δυνατότητα αξιοποίησης των σχετικών κεφαλαίων.

Το σχετικό νομοσχέδιο, ωστόσο, δεν έχει ακόμη κατατεθεί στη Βουλή, με αποτέλεσμα το υφιστάμενο κενό να παραμένει σε ισχύ.

Ο σχεδιασμός προβλέπει, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, την επιβολή φόρου υπεραξίας 15% στα κέρδη από κρυπτονομίσματα.

Η φορολογητέα υπεραξία θα προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής πώλησης του crypto-asset, ενώ στον υπολογισμό θα μπορούν να συνυπολογίζονται και έξοδα που συνδέονται άμεσα με την αγορά ή τη μεταβίβασή του.

Παράλληλα, εξετάζεται η καθιέρωση αφορολόγητου ορίου 500 ευρώ ετησίως για τα πολύ μικρά κέρδη.

Με βάση τον σχεδιασμό, εάν τα συνολικά ετήσια κέρδη από πωλήσεις κρυπτονομισμάτων δεν ξεπερνούν τα 500 ευρώ, δεν θα επιβάλλεται φόρος, ώστε να αποφεύγονται δυσανάλογες φορολογικές και γραφειοκρατικές υποχρεώσεις για μικρά ποσά.

Η μεγάλη αλλαγή αφορά και τη δυνατότητα των επενδυτών να αποδεικνύουν με σαφή τρόπο την προέλευση των κεφαλαίων που προκύπτουν από νόμιμες συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα.

Με το νέο πλαίσιο, τα ποσά αυτά θα μπορούν να αξιοποιούνται για κάλυψη τεκμηρίων, εφόσον φυσικά έχουν δηλωθεί και φορολογηθεί σύμφωνα με τις νέες διατάξεις.

Παράλληλα, τα έσοδα από νόμιμες πωλήσεις crypto θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για αγορά ακινήτων, συμμετοχή σε επιχειρήσεις ή επενδύσεις σε άλλα χρηματοοικονομικά προϊόντα, χωρίς να υπάρχει η σημερινή αβεβαιότητα ως προς τη φορολογική τους αναγνώριση.

Το σημερινό καθεστώς δημιουργεί έτσι μια παράδοξη κατάσταση: τα χρήματα μπορούν να έχουν πιστωθεί κανονικά σε τραπεζικό λογαριασμό και να προέρχονται από συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα, όμως η φορολογική τους μεταχείριση δεν είναι πλήρως ρυθμισμένη όταν πρόκειται για ιδιώτες επενδυτές.

Μέχρι να ψηφιστεί το νέο πλαίσιο, οι φορολογούμενοι που έχουν σημαντικά κέρδη από crypto παραμένουν αντιμέτωποι με μια ασαφή φορολογική πραγματικότητα, στην οποία η δυνατότητα δήλωσης, φορολόγησης και αξιοποίησης των ποσών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το υφιστάμενο κενό και την ερμηνεία της φορολογικής διοίκησης.