Τη Δευτέρα το απόγευμα ξεκινά επίσημα ο Εθνικός Διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο, με τη συγκρότηση και την πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής των 106 μελών. Η διαδικασία ανοίγει έναν κύκλο συζήτησης που αγγίζει τη δομή του Λυκείου, τον τρόπο αξιολόγησης, τον αριθμό των μαθημάτων και τον ρόλο της Τράπεζας Θεμάτων.
Η πρώτη συνεδρίαση έχει προγραμματιστεί για τις 17:30 στο Αμφιθέατρο Φυσιολογίας «Γ. Κοτζιάς» της Ιατρικής Σχολής του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Γουδή. Την Επιτροπή προεδρεύει ο Μιχάλης Σφακιανάκης, ενώ στη συνεδρίαση θα παραστεί η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, η οποία θα απευθύνει χαιρετισμό. Προβλέπεται δυνατότητα συμμετοχής μέσω τηλεδιάσκεψης για τα μέλη που δεν θα βρίσκονται στον χώρο.
Η Επιτροπή έχει συγκροτηθεί με στόχο να καλύψει τόσο το εξεταστικό πλαίσιο όσο και τον παιδαγωγικό ρόλο του Λυκείου. Η λειτουργία της βασίζεται σε επιμέρους σχήματα εργασίας, με υπεύθυνους ανά γνωστικό αντικείμενο και με οργανωτική ομάδα συμβούλων δεκαπέντε ατόμων. Στο σχήμα αυτό συμμετέχει και ο πρόεδρος του Οργανισμός Εθνικών Εξετάσεων Γιώργος Δάσιος. Παράλληλα, έχουν προβλεφθεί πέντε υποομάδες των δεκαέξι μελών, με επικεφαλής Κοσμήτορες ή Αντιπρυτάνεις.
Στο επόμενο διάστημα προγραμματίζεται η ενεργοποίηση ηλεκτρονικής πλατφόρμας διαλόγου, η οποία θα παραμείνει ανοικτή για περίπου σαράντα ημέρες. Μέσω αυτής θα υποβάλλονται προτάσεις από μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς, φοιτητές και μέλη ΔΕΠ, σε θεματικές ενότητες με ανοιχτή πρόσβαση στους συμμετέχοντες.
Ο διάλογος αναπτύσσεται σε πέντε βασικούς άξονες που αφορούν το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, τη σχολική ζωή, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, τις υποδομές και τη διακυβέρνηση της εκπαίδευσης. Στόχος είναι η συνολική αποτύπωση του τρόπου λειτουργίας του Λυκείου και της σύνδεσής του με την τελική πιστοποίηση σπουδών.
Κεντρική κατεύθυνση της συζήτησης αποτελεί η ουσιαστική σύνδεση του Εθνικού Απολυτηρίου με τις τάξεις του Λυκείου. Στο επίκεντρο βρίσκονται η Β’ και η Γ’ Λυκείου, ενώ για την Α’ Λυκείου εξετάζεται διαφορετική αντιμετώπιση, είτε με περιορισμένη συμμετοχή είτε με ρόλο προσαρμοστικής τάξης. Στα σενάρια που έχουν κατατεθεί περιλαμβάνεται στάθμιση 40% για τη Β’ Λυκείου και 60% για τη Γ’, καθώς και εναλλακτική πρόταση χαμηλότερης βαρύτητας για την Α’ Λυκείου.
Στο πεδίο της εξεταστικής επιβάρυνσης συζητείται η μείωση μαθημάτων και ύλης. Για τη Γ’ Λυκείου εξετάζεται περιορισμός των εξεταζόμενων μαθημάτων από έξι σε τέσσερα, με αντίστοιχες προσαρμογές και για τη Β’ Λυκείου, ώστε να μειωθεί η πίεση και να ενισχυθεί η εμβάθυνση.
Ο χρονικός ορίζοντας εφαρμογής του νέου μοντέλου τοποθετείται στο 2027, έτος κατά το οποίο προγραμματίζεται η εισαγωγή νέων βιβλίων, ανανεωμένων προγραμμάτων σπουδών και του πολλαπλού βιβλίου. Η επιλογή αυτή συνδέεται με την ανάγκη το Εθνικό Απολυτήριο να βασιστεί σε σύγχρονο εκπαιδευτικό υλικό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην Τράπεζα Θεμάτων. Στη συζήτηση έχει τεθεί η πλήρης άντληση θεμάτων εξετάσεων από την Τράπεζα, με άμεσο εμπλουτισμό της, διαβάθμιση δυσκολίας και διεύρυνση των τύπων ερωτήσεων.
Στο πλαίσιο ενίσχυσης της αξιοπιστίας προβλέπεται η χρήση τεχνολογικών εργαλείων για την ανίχνευση αποκλίσεων, η συλλογή δεδομένων για ανισότητες μεταξύ σχολείων ή περιοχών, καθώς και η δημιουργία Εθνικής Αρχής Εξετάσεων και σώματος βαθμολογητών. Κατά τη μεταβατική περίοδο οι υφιστάμενοι μηχανισμοί θα συνεχίσουν να λειτουργούν, ενώ ο νέος φορέας θα αναπτύσσεται σταδιακά.
Ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει εννέα μήνες εργασιών, με θεματικές ομάδες, συμμετοχικές διαδικασίες, περιφερειακά fora και δημόσια διαβούλευση. Στόχος είναι έως τον Νοέμβριο να έχει ολοκληρωθεί ένα συνεκτικό πλαίσιο προτάσεων, ώστε να ακολουθήσει νομοθετική πρωτοβουλία με ευρεία πολιτική στήριξη.
