Μετά το κύμα ακρίβειας, εκπτώσεις: Από 31 Αυγούστου η κυβέρνηση δοκιμάζεται στα ράφια

Σε εφαρμογή μπαίνει από τις 31 Αυγούστου η νέα συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς για μειώσεις τιμών σε βασικά προϊόντα, σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια εξακολουθεί να εξαντλεί τα περιθώρια του οικογενειακού προϋπολογισμού. Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει την πρωτοβουλία ως ουσιαστική παρέμβαση στα ράφια, όμως το πραγματικό αποτέλεσμα θα κριθεί από το ύψος των μειώσεων και κυρίως από το εάν αυτές θα αφορούν προϊόντα που αγοράζει καθημερινά το νοικοκυριό.

Η τελική λίστα βρίσκεται στο στάδιο της οριστικοποίησης και ο κυβερνητικός στόχος είναι να φτάσει έως τους 1.500 κωδικούς, από περίπου 1.100 που έχουν ήδη συγκεντρωθεί. Στην πρωτοβουλία αναμένεται να περιληφθούν τρόφιμα, προϊόντα καθημερινής χρήσης, είδη ιδιωτικής ετικέτας και σχολικά.

Το θέμα βρίσκεται και στην ατζέντα του σημερινού υπουργικού συμβουλίου, με το υπουργείο Ανάπτυξης να παρουσιάζει την πρόοδο των συζητήσεων με προμηθευτές και αλυσίδες λιανικής. Το πολιτικό βάρος της πρωτοβουλίας είναι προφανές, καθώς η ακρίβεια παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των νοικοκυριών και η κυβέρνηση αναζητεί απτό αποτέλεσμα που να φαίνεται απευθείας στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.

Μέχρι στιγμής, περίπου 750 κωδικοί επώνυμων προϊόντων από 62 προμηθευτές έχουν ήδη γνωστοποιηθεί στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς. Σε αυτούς προστίθενται περίπου 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ αναμένονται ακόμη 50 έως 70 κωδικοί της ίδιας κατηγορίας.

Από κρέας και γάλα μέχρι καφέ, απορρυπαντικά και σχολικά

Η προσπάθεια δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες ή δευτερεύουσες κατηγορίες. Στη λίστα αναμένεται να μπουν κρέατα, γαλακτοκομικά, αυγά, ζυμαρικά, βρεφικές τροφές, καφές, απορρυπαντικά και άλλα προϊόντα που αποτελούν σταθερό μέρος των αγορών μιας οικογένειας.

Οι μειώσεις ξεκινούν από το 5%, ενώ ανάλογα με τον προμηθευτή και τον κωδικό μπορούν να κινηθούν σημαντικά υψηλότερα. Η αρχική συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς είχε θέσει ως επιθυμητό εύρος το 5% έως 20%, όμως από τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι στιγμής η πραγματική μεσοσταθμική έκπτωση από τους προμηθευτές βρίσκεται χαμηλότερα, περίπου στο 6,5% με 7%.

Στο ποσοστό αυτό μπορεί να προστεθεί πρόσθετη μείωση από τις ίδιες τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Ήδη μία αλυσίδα έχει κινηθεί με επιπλέον εκπτώσεις 2% έως 3%, ενώ σε συγκεκριμένους κωδικούς οι συνολικές μειώσεις φτάνουν ακόμη και το 10%.

Εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο για τον καταναλωτή. Ο αριθμός των 1.500 προϊόντων είναι εντυπωσιακός ως επικοινωνιακό μέγεθος, όμως η πραγματική αξία του μέτρου θα κριθεί από το πόσα από αυτά είναι βασικά αγαθά μεγάλης κατανάλωσης και πόσο χαμηλότερη θα είναι τελικά η τιμή τους σε σχέση με εκείνη που πληρώνει σήμερα ένα νοικοκυριό.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα κρέατα, όπου οι ανατιμήσεις έχουν επιβαρύνει σημαντικά το καθημερινό τραπέζι. Οι τελικές προτάσεις των προμηθευτών αναμένονται μέσα στην εβδομάδα και θα αποσαφηνίσουν τόσο ποιοι κωδικοί θα ενταχθούν όσο και το ακριβές ποσοστό μείωσης.

Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει ζητήσει να μην περιοριστεί η πρωτοβουλία σε προϊόντα μικρότερης ζήτησης, ώστε η συμφωνία να έχει πραγματικό αντίκρισμα στις αγορές των πολιτών. Πρόκειται για κρίσιμο στοιχείο, καθώς προηγούμενα μέτρα κατά της ακρίβειας είχαν δεχθεί έντονη κριτική για περιορισμένη αποτελεσματικότητα απέναντι στη συνολική άνοδο του κόστους ζωής.

Σχολικά πριν από το πρώτο κουδούνι – Το στοίχημα των 30 έως 40 ευρώ

Ξεχωριστό κομμάτι της νέας λίστας αποτελούν τα σχολικά είδη, καθώς η εφαρμογή του μέτρου ξεκινά λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς και ενώ χιλιάδες οικογένειες πραγματοποιούν ήδη τις απαραίτητες αγορές.

Αλυσίδες παιχνιδιών και βιβλιοπωλεία έχουν αποστείλει περίπου 300 κωδικούς, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν και οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Στις λίστες περιλαμβάνονται τετράδια, μολύβια, στυλό, κασετίνες, σχολικές τσάντες και χαρτί.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα πιεστική για τα νοικοκυριά με παιδιά, καθώς ο Σεπτέμβριος συγκεντρώνει αυξημένες οικογενειακές δαπάνες. Η κυβέρνηση επιδιώκει η πρωτοβουλία να λειτουργήσει ως ανάχωμα σε αυτό το πρόσθετο κόστος, έπειτα από μια μακρά περίοδο κατά την οποία οι υψηλές τιμές σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης έχουν ήδη απορροφήσει σημαντικό μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος.

Οι νέες τιμές θα αρχίσουν να εμφανίζονται στα ράφια από τις 31 Αυγούστου και η συμφωνία προβλέπεται να διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2026. Η συγκεκριμένη διάρκεια έχει σημασία, καθώς ο στόχος είναι οι μειώσεις να μην εμφανιστούν ως σύντομες εμπορικές προσφορές λίγων ημερών.

Το υπουργείο Ανάπτυξης εκτιμά ότι, εάν οι εκπτώσεις περάσουν πράγματι σε μεγάλο αριθμό βασικών προϊόντων, ένα νοικοκυριό μπορεί να εξοικονομεί ακόμη και 30 έως 40 ευρώ τον μήνα από τις αγορές του.

Το ποσό αυτό, βεβαίως, αποτυπώνει ταυτόχρονα και τα όρια της κυβερνητικής παρέμβασης. Έπειτα από χρόνια συνεχών ανατιμήσεων, οι οικογένειες δεν αναζητούν μόνο πρόσκαιρες εκπτώσεις σε επιλεγμένους κωδικούς, αλλά πραγματική και μόνιμη αποκλιμάκωση του κόστους στα βασικά αγαθά.

Η κυβέρνηση ποντάρει στους 1.500 κωδικούς για να δείξει ότι απαντά στην ακρίβεια. Από τις 31 Αυγούστου θα φανεί εάν πίσω από τον μεγάλο αριθμό προϊόντων υπάρχει πράγματι σημαντική ελάφρυνση για το καλάθι του νοικοκυριού ή εάν το αποτέλεσμα περιοριστεί σε μια ακόμη πρωτοβουλία με μεγαλύτερη επικοινωνιακή αξία από εκείνη που τελικά θα εμφανιστεί στην απόδειξη του ταμείου.