Μεταναστευτικό: Η Κρήτη στο επίκεντρο και το σχέδιο Πλεύρη για κράτηση και επιστροφές

Σύνοψη Άρθρου

Ο Θάνος Πλεύρης αναφέρθηκε στις μεταναστευτικές ροές προς την Κρήτη και στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο επιστροφών.

Ο υπουργός παραδέχθηκε πίεση από τη Λιβύη και πρόβλημα εξεύρεσης χώρων φιλοξενίας στο Ηράκλειο.

Παράλληλα, υπερασπίστηκε την κυβερνητική πολιτική στο μεταναστευτικό και απάντησε στην κριτική Σαμαρά.

Στο μεταναστευτικό και ειδικότερα στις αυξημένες πιέσεις που δέχεται η Κρήτη από τις ροές μέσω Λιβύης αναφέρθηκε το πρωί της Δευτέρας 25 Μαΐου ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, επιμένοντας ότι οι αφίξεις κινούνται στα περσινά επίπεδα και ότι η κυβέρνηση προωθεί αυστηρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις επιστροφές.

Μιλώντας στο ΕΡΤnews και στην εκπομπή «Συνδέσεις», ο κ. Πλεύρης σημείωσε ότι το 2025 καταγράφηκαν περίπου 19.000 έως 20.000 αφίξεις, ενώ ο κυβερνητικός στόχος για το 2026 είναι οι ροές να παραμείνουν στα ίδια επίπεδα. Παράλληλα, έκανε λόγο για «πολύ μεγάλη μείωση» στο Ανατολικό Αιγαίο, επιχειρώντας να παρουσιάσει την κυβερνητική διαχείριση ως αποτελεσματική σε ένα πεδίο που εξακολουθεί να παράγει ισχυρές κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Λιβύη, όπου, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκονται περίπου 500.000 μετανάστες που επιδιώκουν να φτάσουν στην Ευρώπη. Όπως είπε, το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου καταγράφηκαν περίπου 1.200 αφίξεις προς την Κρήτη, ενώ σημειώθηκαν και 530 αποτροπές, εξέλιξη που απέδωσε σε συνεργασία με την ανατολική πλευρά της Λιβύης.

Πίεση στην Κρήτη και έλλειψη χώρων στο Ηράκλειο

Ο υπουργός παραδέχθηκε ότι η αποτροπή στη θαλάσσια διαδρομή προς την Κρήτη είναι πιο δύσκολη σε σχέση με το Αιγαίο, καθώς όταν ένα σκάφος βρεθεί σε διεθνή ύδατα η διαχείριση καθίσταται σύνθετη. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη συνεργασία με τις λιβυκές αρχές και το Υπουργείο Ναυτιλίας.

Ταυτόχρονα, παραδέχθηκε ότι στο Ηράκλειο υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με την εξεύρεση χώρων φιλοξενίας. Όπως ανέφερε, έχουν απορριφθεί πολλαπλές προτάσεις του υπουργείου, μεταξύ των οποίων στρατόπεδα και χώροι σε Καλάμι και Γάζι, χωρίς, κατά τον ίδιο, να έχει υπάρξει συγκεκριμένη αντιπρόταση από την τοπική αυτοδιοίκηση.

Ο κ. Πλεύρης ξεκαθάρισε ότι το υπουργείο θα προχωρήσει στην επιλογή χώρων, προειδοποιώντας πως σε διαφορετική περίπτωση η διαχείριση θα συνεχίσει να γίνεται στο λιμάνι. Χαρακτήρισε μια τέτοια λύση μη βιώσιμη, ιδίως επειδή το Ηράκλειο αποτελεί βασική πύλη εισόδου στην Κρήτη.

Αντίθετα, για τα Χανιά μίλησε για «πολύ καλή συνεργασία» και διαβεβαίωσε ότι το καλοκαίρι δεν θα υπάρξει πρόβλημα. Η δήλωση αυτή δείχνει την προσπάθεια του υπουργείου να διαχωρίσει τις τοπικές αντιδράσεις και να μεταφέρει μέρος της πίεσης στις αυτοδιοικητικές αρχές, σε μια περίοδο όπου η μεταναστευτική πολιτική δοκιμάζεται στην πράξη.

Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο και η πολιτική σύγκρουση

Ο Θάνος Πλεύρης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης, υπογραμμίζοντας ότι σήμερα μόλις το 20% όσων απορρίπτεται το αίτημα ασύλου επιστρέφει τελικά στις χώρες προέλευσης.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το νέο πλαίσιο θα προβλέπει κράτηση για όσους δεν διαθέτουν προσφυγικό προφίλ, εξέταση των αιτήσεων ασύλου εντός 12 εβδομάδων και ενίσχυση της πίεσης προς τρίτες χώρες για την αποδοχή επιστροφών.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε συμφωνία πέντε χωρών, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Δανία και η Ολλανδία, για τη δημιουργία κέντρων επιστροφών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτά, όπως είπε, θα μεταφέρονται όσοι δεν μπορούν να επιστραφούν άμεσα στις χώρες τους.

Ο κ. Πλεύρης υποστήριξε ότι η λογική αυτής της επιλογής είναι πως, αν κάποιος μεταφερθεί σε τρίτη χώρα, είναι πιθανότερο να επιλέξει την οικειοθελή επιστροφή. Πρόκειται για σκληρή γραμμή διαχείρισης, η οποία αντανακλά τη συνολική μετατόπιση της ευρωπαϊκής πολιτικής προς την κράτηση, την αποτροπή και τις εξωτερικές διαδικασίες επιστροφής.

Σε ερώτηση για δημοσιεύματα που αφορούν έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σε δομές φιλοξενίας, ο υπουργός δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ενεργή έρευνα, επιβεβαιώνοντας ωστόσο ότι στο παρελθόν έχουν ζητηθεί στοιχεία. Υποστήριξε ότι οι σχετικές συμβάσεις έχουν εγκριθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σημειώνοντας ότι η Κομισιόν είχε ελέγξει την πρόοδο των έργων και είχε εγκρίνει τις εκταμιεύσεις.

Στο πολιτικό σκέλος, ο κ. Πλεύρης χαρακτήρισε «άδικη» την κριτική του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει διατηρήσει την πολιτική της ταυτότητα, ιδίως στα ζητήματα ασφάλειας και μεταναστευτικής πολιτικής.

Παράλληλα, υπερασπίστηκε τις κυβερνητικές επιλογές στον χώρο της Δικαιοσύνης και άσκησε σκληρή κριτική στην Ευρωπαία εισαγγελέα, κάνοντας λόγο για «ευθεία παρέμβαση» στους ελληνικούς θεσμούς. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα είναι χώρα με Σύνταγμα και θεσμούς και δεν περίμενε κανέναν για την απονομή δικαιοσύνης.

Οι δηλώσεις του υπουργού αποτυπώνουν την κυβερνητική προσπάθεια να εμφανιστεί το μεταναστευτικό ως πεδίο ελέγχου, αποτροπής και ευρωπαϊκής συνεννόησης. Την ίδια στιγμή, όμως, η πίεση στην Κρήτη, η δυσκολία εξεύρεσης χώρων, οι τοπικές αντιδράσεις και η σύγκρουση γύρω από τους θεσμικούς ελέγχους δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει βαθιά ανοιχτό.