Μικροπλαστικά στους πνεύμονες: Νέα μελέτη για καρκινοπαθείς

Μια νέα επιστημονική μελέτη, που διεξήχθη από την Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου και του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, έρχεται να προσθέσει σημαντικά δεδομένα στη διεθνή συζήτηση για τις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής ρύπανσης στην ανθρώπινη υγεία. Τα ευρήματα της έρευνας, τα οποία παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Πνευμονολογίας του 2026 στη Βαρκελώνη, αναδεικνύουν μια αξιοσημείωτη συσχέτιση μεταξύ της παρουσίας μικροπλαστικών σωματιδίων στους πνεύμονες και της διάγνωσης καρκίνου του πνεύμονα.

Η μεθοδολογία και το δείγμα της έρευνας

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον ερευνητή Ηλία Δημέα, ο οποίος συνεργάζεται με το University College του Δουβλίνου και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ανέλυσε δεδομένα από 100 ενήλικες ασθενείς. Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε διαγνωστική βρογχοσκόπηση στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας. Από αυτούς, οι 50 είχαν επιβεβαιωμένη διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα, ενώ οι υπόλοιποι 50 αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου, χωρίς κακοήθεια. Συνολικά, εξετάστηκαν 150 δείγματα βιολογικού υλικού, τα οποία προήλθαν τόσο από βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα όσο και από πνευμονικό ιστό. Για την εξασφάλιση της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων, εφαρμόστηκαν αυστηρά πρωτόκολλα για την αποφυγή επιμόλυνσης των δειγμάτων.

Τα βασικά ευρήματα για τα μικροπλαστικά

Η ανάλυση των δειγμάτων έφερε στο φως εντυπωσιακά στοιχεία. Συγκεκριμένα, μικροπλαστικά σωματίδια ανιχνεύθηκαν στο 66% των ασθενών που έπασχαν από καρκίνο του πνεύμονα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για την ομάδα ελέγχου διαμορφώθηκε στο 46%. Παράλληλα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι οι καρκινοπαθείς έφεραν ένα σημαντικά υψηλότερο συνολικό φορτίο μικροπλαστικών στον πνευμονικό ιστό τους. Η συγκεκριμένη συσχέτιση παρέμεινε στατιστικά σημαντική ακόμη και όταν τα αποτελέσματα προσαρμόστηκαν για άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα, όπως η ηλικία, το φύλο και το ιστορικό καπνίσματος.

Συνολικά, στα δείγματα που αναλύθηκαν εντοπίστηκαν 232 σωματίδια μικροπλαστικών. Τα υλικά που επικράτησαν ήταν το πολυπροπυλένιο και το πολυαιθυλένιο, δύο τύποι πλαστικών που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κατασκευή συσκευασιών τροφίμων, υφασμάτων και πληθώρας άλλων αντικειμένων καθημερινής χρήσης.

Ερμηνεία των αποτελεσμάτων και μελλοντικοί στόχοι

Παρά την ενδιαφέρουσα συσχέτιση, οι επιστήμονες που συμμετείχαν στη μελέτη σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση, δηλαδή ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν καρκίνο του πνεύμονα. Ωστόσο, τα ευρήματα εγείρουν νέα και κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τον πιθανό ρόλο αυτών των σωματιδίων στην ενεργοποίηση φλεγμονωδών διεργασιών και άλλων βιολογικών μηχανισμών. Επιπλέον, τίθεται το ζήτημα του γιατί οι πνεύμονες που έχουν προσβληθεί από κακοήθεια φαίνεται να συγκρατούν με μεγαλύτερη ευκολία τα εισπνεόμενα σωματίδια.

Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την επιστημονική ευθύνη της Καθηγήτριας Πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ζωής Δανιήλ, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα διεπιστημονικής συνεργασίας. Η ερευνητική ομάδα έχει ήδη ξεκινήσει τον σχεδιασμό νέων εργαστηριακών πειραμάτων, με στόχο να διερευνηθεί σε βάθος ο τρόπος με τον οποίο τα μικροπλαστικά αλληλεπιδρούν με τα κύτταρα του πνεύμονα. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η ανάλυση δειγμάτων από ασθενείς που πάσχουν από χρόνιες πνευμονικές παθήσεις, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν ανάλογες ενδείξεις.

Η συγκεκριμένη μελέτη αναδεικνύει έναν νέο, πολλά υποσχόμενο τομέα έρευνας για το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ο οποίος συνδέει την κλινική πνευμονολογία με την περιβαλλοντική επιστήμη και την προηγμένη ανάλυση υλικών, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για την κατανόηση των επιπτώσεων της πλαστικής ρύπανσης στην υγεία του αναπνευστικού συστήματος.