Βουλή σε παρακμή: Αποχωρήσεις, κραυγές και φτηνό πολιτικό θέατρο

Η συζήτηση στη Βουλή για τη Συνταγματική Αναθεώρηση πρόσφερε πολιτικές τοποθετήσεις, προσωπικές αιχμές και στιγμές έντασης, με τους αρχηγούς των κομμάτων να αξιοποιούν το βήμα για να χαράξουν γραμμές ενόψει μιας μακράς προεκλογικής περιόδου.

Από τις παρεμβάσεις ξεχώρισε η αναφορά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς τη νέα πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου. Ο πρωθυπουργός τη συνεχάρη για την εκλογή της, συνέδεσε όμως αμέσως τις ευχές του με την απόφαση του κόμματός της να απέχει από τη δεξίωση στο Προεδρικό Μέγαρο για την επέτειο αποκατάστασης της Δημοκρατίας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε λανθασμένη την επιλογή και κάλεσε τη Ρένα Δούρου να την αναθεωρήσει, υπενθυμίζοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ συμμετείχε κανονικά στην ίδια εκδήλωση την περίοδο της συγκυβέρνησης με τους Ανεξάρτητους Έλληνες και τον Πάνο Καμμένο.

Η πρωθυπουργική αιχμή είχε σαφή πολιτικό στόχο. Έφερε τη νέα ηγεσία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ αντιμέτωπη με τις επιλογές της κυβέρνησης Τσίπρα–Καμμένου, υπογραμμίζοντας την αντίφαση ανάμεσα στη σημερινή αποχή και στη συμμετοχή του κόμματος στη δεξίωση κατά τα χρόνια που βρισκόταν στην εξουσία.

Η Ρένα Δούρου δέχθηκε τις ευχές, παρατήρησε ωστόσο ότι ο πρωθυπουργός την συνεχάρη για να τη μαλώσει αμέσως μετά. Η ίδια επέμεινε στην απόφαση αποχής, υποστηρίζοντας ότι ο εορτασμός της αποκατάστασης της Δημοκρατίας δεν μπορεί να συνδέεται με την παρουσία προσώπων που χαρακτήρισε νοσταλγούς της δικτατορίας, εκπροσώπους της Ακροδεξιάς, αναθεωρητές της Ιστορίας και φορείς φαλλοκρατικών αντιλήψεων.

Η στάση της δεν αποτελεί μια περιστασιακή αντίδραση. Αποτυπώνει την προσπάθεια της νέας προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας να μετακινήσει τον ΣΥΡΙΖΑ σε περισσότερο καθαρή αριστερή κατεύθυνση και να αποστασιοποιηθεί από επιλογές της περιόδου Αλέξη Τσίπρα.

Η συμμετοχή του πρώην πρωθυπουργού στη δεξίωση του Προέδρου της Δημοκρατίας δίπλα στον τότε κυβερνητικό του εταίρο Πάνο Καμμένο ανήκει στις εικόνες που η νέα ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται ότι επιθυμεί να αφήσει πίσω της.

Η επιλογή αυτή εντάσσεται στη δύσκολη προσπάθεια επαναπροσδιορισμού ενός κόμματος που έχει υποστεί διαδοχικές αποχωρήσεις, ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών και σοβαρή συρρίκνωση της κοινοβουλευτικής του δύναμης. Η Ρένα Δούρου αναλαμβάνει να διατηρήσει συνοχή σε μια ομάδα που βρίσκεται υπό πίεση, επιχειρώντας ταυτόχρονα να αποκαταστήσει ένα σαφέστερο πολιτικό και ιδεολογικό στίγμα.

Η αποχώρηση Μητσοτάκη και η νέα σύγκρουση με την Κωνσταντοπούλου

Η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση σημαδεύτηκε και από ένα ακόμη επεισόδιο μεταξύ του πρωθυπουργού και της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας παρενέβαινε επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη, προκαλώντας την αντίδρασή του και διαδοχικές συστάσεις από το προεδρείο.

Όταν η Ζωή Κωνσταντοπούλου ανέβηκε στο βήμα, ο πρωθυπουργός σηκώθηκε από τη θέση του για να αποχωρήσει. Εκείνη τον κάλεσε να παραμείνει στην αίθουσα και να ακούσει την τοποθέτησή της.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε ότι με τη συγκεκριμένη συμπεριφορά δεν επρόκειτο να καθίσει να την ακούσει και της είπε ότι μπορούσε να συνεχίσει να μιλά μόνη της. Αμέσως μετά αποχώρησε από την Ολομέλεια.

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας αξιοποίησε το περιστατικό για να θυμίσει ότι και ο Αλέξης Τσίπρας αποχωρούσε από την αίθουσα όταν εκείνη λάμβανε τον λόγο κατά την περίοδο που ήταν πρόεδρος της Βουλής.

Η αναφορά είχε τη δική της πολιτική ειρωνεία, καθώς η Ζωή Κωνσταντοπούλου είχε προταθεί για την προεδρία του Κοινοβουλίου από τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα. Η σχέση τους εξελίχθηκε γρήγορα σε σκληρή πολιτική σύγκρουση και έκτοτε οι μεταξύ τους αναφορές παραμένουν ιδιαίτερα επιθετικές.

Η τακτική αποχώρησης από την αίθουσα όταν μιλά η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας δεν είναι πρωτοφανής. Βουλευτές και υπουργοί της κυβέρνησης έχουν επιλέξει κατά καιρούς να μην παρακολουθούν τις τοποθετήσεις της, προκειμένου να αποφεύγονται παρατεταμένοι διάλογοι και συγκρούσεις.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης έχει επίσης αποχωρήσει στο παρελθόν από την Ολομέλεια κατά τη διάρκεια παρεμβάσεών της. Η κοινοβουλευτική αντιπαράθεση με την Πλεύση Ελευθερίας έχει πλέον αποκτήσει έντονα προσωπικά χαρακτηριστικά, τα οποία συχνά επισκιάζουν το αντικείμενο της συζήτησης.

Η εικόνα ενός πρωθυπουργού που εγκαταλείπει την αίθουσα και μιας πολιτικής αρχηγού που τον καλεί να επιστρέψει αποτελεί ισχυρό τηλεοπτικό στιγμιότυπο. Αποτυπώνει όμως και την επιδείνωση του κοινοβουλευτικού κλίματος, σε μια διαδικασία που υποτίθεται ότι απαιτεί συναινέσεις, θεσμική σοβαρότητα και ουσιαστική ανταλλαγή επιχειρημάτων.

Την ίδια στιγμή, η συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο OPEN έφερε στο προσκήνιο τα ελληνοτουρκικά και το ζήτημα της πιθανής επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35.

Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι δεν είναι αρμοδιότητά του να υποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ποια χώρα θα διαθέσουν οπλικά συστήματα. Παρέπεμψε, ωστόσο, στη θέση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι εξακολουθούν να υφίστανται νομικά εμπόδια για την πώληση F-35 στην Άγκυρα.

Με τη συγκεκριμένη αναφορά επιβεβαίωσε προηγούμενες πληροφορίες για την αναμενόμενη αμερικανική απάντηση και για τις προϋποθέσεις που θα έπρεπε να εκπληρώσει η Τουρκία προκειμένου να επιστρέψει στο πρόγραμμα.

Η Άγκυρα είχε απομακρυνθεί από το πρόγραμμα μετά την απόκτηση των ρωσικών συστημάτων S-400. Οι σχετικές αμερικανικές νομοθετικές και πολιτικές δεσμεύσεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο, παρά τη συνεχή προσπάθεια της τουρκικής κυβέρνησης να επαναφέρει το θέμα στις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να παρουσιάσει τη σημερινή θέση της Ελλάδας ως σημαντικά ενισχυμένη σε σύγκριση με το 2019, όταν η Τουρκία προετοιμαζόταν να παραλάβει έως και 100 αεροσκάφη F-35. Η Ελλάδα, αντιθέτως, βρίσκεται πλέον στη διαδικασία απόκτησης των δικών της μαχητικών πέμπτης γενιάς.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και η επίθεση του πρωθυπουργού σε τμήμα του ελληνικού Τύπου για τον τρόπο παρουσίασης των εξελίξεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Υποστήριξε ότι ορισμένα δημοσιεύματα ελληνικών εφημερίδων είναι πιο αρνητικά ακόμη και από αντίστοιχα κείμενα του τουρκικού Τύπου.

Η αναφορά παρέμεινε γενική. Δεν κατονομάστηκαν εφημερίδες, δημοσιογράφοι ή συγκεκριμένα δημοσιεύματα, ούτε διευκρινίστηκε ποια στοιχεία θεωρεί το Μέγαρο Μαξίμου ανακριβή.

Η διάκριση ανάμεσα στην παραπληροφόρηση και στην αυστηρή κριτική είναι θεμελιώδης. Η κυβέρνηση έχει δικαίωμα και υποχρέωση να απαντά σε ψευδείς ειδήσεις με στοιχεία. Η συνολική απαξίωση δημοσιευμάτων επειδή δεν υιοθετούν την κυβερνητική ανάγνωση οδηγεί σε επικίνδυνο τσουβάλιασμα.

Τα ελληνοτουρκικά παραμένουν πεδίο όπου απαιτούνται ακρίβεια, ψυχραιμία και εθνική υπευθυνότητα. Η ανάγκη αυτή δεν καταργεί τον έλεγχο της κυβερνητικής πολιτικής, ούτε επιβάλλει σιωπή απέναντι σε κινήσεις της Τουρκίας που δημιουργούν ανησυχία.

Ο Λιβάνιος, οι εκλογικές φήμες και η καλοκαιρινή κινητοποίηση Καρυστιανού

Η απουσία του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου από το γραφείο του το πρωί της Πέμπτης 23 Ιουλίου προκάλεσε προσωρινά σενάρια για εκλογικές προετοιμασίες. Η ιδιότητά του ως αρμόδιου υπουργού για την οργάνωση των εκλογών αρκεί συχνά για να τροφοδοτήσει πολιτικές ερμηνείες ακόμη και σε μια συνηθισμένη απουσία.

Η πραγματική αιτία, σύμφωνα με πληροφορίες της στήλης, ήταν οικογενειακή. Την ημέρα εκείνη ανακοινώθηκαν οι βάσεις εισαγωγής στα πανεπιστήμια και ο γιος του υπουργού, ο οποίος συμμετείχε στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, πληροφορήθηκε την επιτυχία του.

Ο Θεόδωρος Λιβάνιος επέλεξε να βρίσκεται δίπλα στο παιδί του κατά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Ο νεαρός φέρεται να ακολουθεί την κατεύθυνση της πληροφορικής, έναν τομέα με τον οποίο έχει μακρά επαγγελματική σχέση και ο πατέρας του.

Ο υπουργός κρατά συστηματικά την οικογένειά του μακριά από τη δημόσια προβολή. Η συγκεκριμένη πληροφορία εξηγεί πάντως μια απουσία που για λίγες ώρες ερμηνεύτηκε μέσα από το διαρκές πολιτικό φίλτρο των πρόωρων εκλογών.

Σε προεκλογικούς ρυθμούς κινείται ήδη η Μαρία Καρυστιανού και το κίνημα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», με περιοδείες, συναντήσεις με θεσμικούς φορείς και εκδηλώσεις παρουσίασης πολιτικών θέσεων.

Το σχέδιο προβλέπει έντονη παρουσία στην περιφέρεια κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Τα περισσότερα Σαββατοκύριακα αναμένεται να περιλαμβάνουν επισκέψεις σε πόλεις, επαφές με παραγωγικούς φορείς, συμμετοχή σε τοπικές εκδηλώσεις και ανοικτές συναντήσεις με πολίτες.

Το Σάββατο 25 Ιουλίου η Μαρία Καρυστιανού προγραμματίστηκε να βρεθεί στη Χαλκίδα. Στο πρόγραμμά της περιλαμβάνονταν συναντήσεις με τον πρόεδρο και το Διοικητικό Συμβούλιο του Επιμελητηρίου Εύβοιας, καθώς και με τη δήμαρχο Χαλκιδέων Ελένη Βάκα.

Προβλεπόταν επίσης η παρουσία της στη Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου και στην περιφορά της εικόνας, ενώ το βραδινό μέρος της επίσκεψης αφιερώθηκε σε ανοικτή επαφή με τους πολίτες.

Στην προετοιμασία της περιοδείας συμμετείχε ο Στράτος Σιουρδάκης, YouTuber και μέλος του προσωρινού πολιτικού συμβουλίου του κινήματος. Στα μηνύματά του προς το τοπικό ακροατήριο επικαλέστηκε και τη στρατιωτική θητεία που είχε υπηρετήσει στη Χαλκίδα, επιχειρώντας να δημιουργήσει έναν πιο προσωπικό δεσμό με την περιοχή.

Το κατά πόσο οι παλιοί του συνάδελφοι από τον στρατό ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα αποτελεί λεπτομέρεια μικρής πολιτικής σημασίας. Η χρήση της θητείας ως εργαλείου τοπικής κινητοποίησης δείχνει, πάντως, ότι το νέο κόμμα αναζητά κάθε διαθέσιμο δίκτυο επαφών για να χτίσει οργανωτική παρουσία.

Μετά τη Χαλκίδα, η πολιτική δραστηριότητα της Μαρίας Καρυστιανού μεταφέρεται στην Αθήνα. Για την Κυριακή 26 Ιουλίου έχει προγραμματιστεί εκδήλωση στην ΕΣΗΕΑ με αντικείμενο τα funds, τους πλειστηριασμούς και τα προβλήματα των δανειοληπτών.

Πρόκειται για τη δεύτερη θεματική εκδήλωση του κινήματος μετά την παρουσίαση θέσεων για τα εθνικά ζητήματα. Η νέα πρωτοβουλία επιχειρεί να μεταφέρει το ενδιαφέρον στην οικονομία, στην προστασία της κατοικίας και στη διαχείριση των κόκκινων δανείων.

Η συζήτηση αναμένεται να αγγίξει και την υπόθεση ακινήτου που αποκτήθηκε μέσω πλειστηριασμού από εταιρεία στην οποία είχε συμμετοχή η Μαρία Καρυστιανού. Το θέμα προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις, καθώς η ίδια έχει τοποθετηθεί με σκληρή γλώσσα απέναντι στα funds και στους πλειστηριασμούς.

Η πρόεδρος του κινήματος έχει υποστηρίξει ότι δεν είχε προσωπική γνώση της συγκεκριμένης επιχειρηματικής ενέργειας και την απέδωσε σε πρώην συνεργάτη της. Η εκδήλωση προσφέρει την ευκαιρία να παρουσιάσει αναλυτικότερη πολιτική θέση για ένα πεδίο στο οποίο θα δεχθεί αυξημένο έλεγχο.

Στο πάνελ αναμένεται να συμμετάσχουν ο καθηγητής Οικονομικών Θεοφάνης Τσουλουχάς, ο χρηματοοικονομικός σύμβουλος Αναστάσιος Γιαννακόπουλος και ο νομικός Αντώνιος Μελισσινός.

Παρεμβάσεις προβλέπονται ακόμη από τα μέλη του πολιτικού συμβουλίου και δικηγόρους Μαρία Γρατσία, Γιάννη Χατζηαντωνίου και Αρετή Μπατά, καθώς και από την πρόεδρο του Πανελλήνιου Συλλόγου Δανειοληπτών Νόμου Κατσέλη Δέσποινα Ταμβάκη και τη δικηγόρο του συλλόγου Δέσποινα Θεοδώρου.

Η πυκνή δραστηριότητα αποκαλύπτει ότι η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» επιχειρεί να αποκτήσει χαρακτηριστικά οργανωμένου κόμματος και να υπερβεί την αρχική δυναμική που στηρίχθηκε κυρίως στο πρόσωπο της Μαρίας Καρυστιανού και στην κοινωνική οργή για την τραγωδία των Τεμπών.

Οι επόμενες εκδηλώσεις θα κρίνουν αν το κίνημα μπορεί να μετατρέψει τη δημοφιλία της επικεφαλής του σε συγκεκριμένο πρόγραμμα, συνεκτική πολιτική γραμμή και σταθερή οργανωτική παρουσία. Η μετάβαση από την καταγγελία στην ολοκληρωμένη κυβερνητική πρόταση αποτελεί το δυσκολότερο στάδιο για κάθε νέο πολιτικό εγχείρημα.