Μητσοτάκης στο CNN: Μήνυμα για Λίβανο, Ορμούζ και την ευρωπαϊκή άμυνα

Μέσα σε ένα περιβάλλον οξείας γεωπολιτικής αστάθειας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρενέβη μέσω συνέντευξής του στο CNN και στην Κριστιάν Αμανπούρ, καταθέτοντας την ελληνική θέση για την εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, τη συνεχιζόμενη ανάφλεξη στον Λίβανο και τις ευρύτερες ισορροπίες που διαμορφώνονται ανάμεσα στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ. Η συνέντευξη μεταδόθηκε στις 8 Απριλίου και το πλήρες κείμενο των τοποθετήσεών του δημοσιεύθηκε τόσο από το CNN όσο και από το γραφείο του πρωθυπουργού. 

Ο πρωθυπουργός χαιρέτισε την κοινή ευρωπαϊκή δήλωση υπέρ της εκεχειρίας και υποστήριξε ότι το παράθυρο των 15 ημερών μπορεί να αξιοποιηθεί για να υπάρξει διαπραγματευτική διέξοδος. Έσπευσε, πάντως, να τονίσει ότι η αποκλιμάκωση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά και πως μια πραγματική κατάπαυση του πυρός οφείλει να καλύπτει όλα τα μέτωπα της κρίσης, μαζί και τον Λίβανο. 

Σαφές μήνυμα για τον Λίβανο και την ισραηλινή στρατηγική

Δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στις τελευταίες εξελίξεις στη Βηρυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραψε την ισραηλινή επίθεση στον Λίβανο ως κίνηση πλήρως αντιπαραγωγική. Όπως είπε, η συνέχιση των επιχειρήσεων όχι μόνο επιβαρύνει δραματικά την ανθρωπιστική κατάσταση, αλλά απειλεί να απονομιμοποιήσει και την ίδια τη λιβανική κυβέρνηση, σε μια στιγμή κατά την οποία για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες διαμορφώνονται, κατά την εκτίμησή του, όροι πιο σοβαρής κρατικής λειτουργίας στη χώρα. 

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι η αποδυνάμωση του λιβανικού κράτους δεν εξυπηρετεί ούτε το μακροπρόθεσμο συμφέρον του Ισραήλ. Με καθαρή διατύπωση, σημείωσε ότι ακόμη και οι στρατηγικοί εταίροι οφείλουν να μιλούν με ειλικρίνεια μεταξύ τους, στέλνοντας έτσι σαφές πολιτικό μήνυμα προς το Τελ Αβίβ για τη γραμμή που ακολουθεί στο λιβανικό μέτωπο. 

Στενά του Ορμούζ και προειδοποίηση για νέο επικίνδυνο προηγούμενο

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, υπενθυμίζοντας ότι για την Ελλάδα, ως μία από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές δυνάμεις διεθνώς, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί ζήτημα άμεσου και ζωτικού ενδιαφέροντος. Τόνισε ότι τα Στενά ήταν πάντοτε ανοιχτά υπό καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας και πως αυτό το καθεστώς δεν μπορεί να ανατραπεί χωρίς βαρύτατες συνέπειες για τη διεθνή τάξη και το παγκόσμιο εμπόριο. 

Στο ίδιο πλαίσιο, απέκλεισε ρητά το ενδεχόμενο να γίνει αποδεκτή οποιαδήποτε μορφή τέλους διέλευσης ή μηχανισμού τύπου «σταθμού διοδίων» από το Ιράν για τα πλοία που περνούν από την περιοχή. Προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο σε παγκόσμιο επίπεδο και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να απαιτηθεί ξεχωριστή διεθνής συμφωνία για το καθεστώς λειτουργίας των Στενών, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλίζεται πλήρως η αρχή της ελεύθερης διέλευσης. 

Ευρωπαϊκή άμυνα, ΝΑΤΟ και στρατηγική αυτονομία

Στο σκέλος των διεθνών συμμαχιών, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι εξακολουθεί να πιστεύει στη διάρκεια και τη στρατηγική αξία της διατλαντικής σχέσης, παρά τις εντάσεις και τις τρέχουσες αμφισβητήσεις. Την ίδια ώρα, υποστήριξε ότι η πίεση που ασκείται από τις ΗΠΑ προς τις ευρωπαϊκές χώρες για μεγαλύτερη συνεισφορά στην άμυνα έχει ήδη οδηγήσει την Ευρώπη σε πιο σοβαρή αντιμετώπιση του ζητήματος. 

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί εξαίρεση εντός της Συμμαχίας, καθώς ήδη δαπανά πάνω από το 3% του ΑΕΠ για την άμυνα, και επέμεινε ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ. Αντιθέτως, όπως τόνισε, μπορεί να ενισχύσει τον ευρωπαϊκό πυλώνα της Συμμαχίας και να συμβάλει σε μια συνολικότερη εξισορρόπηση του βάρους που μέχρι σήμερα σηκώνουν κατά κύριο λόγο οι Ηνωμένες Πολιτείες. 

Στην ίδια συνέντευξη αναφέρθηκε και στις γαλλικές προτάσεις για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αποτρεπτικής ομπρέλας, επιβεβαιώνοντας ότι έχουν ήδη ξεκινήσει προκαταρκτικές συζητήσεις με αφετηρία τις πρωτοβουλίες του Εμανουέλ Μακρόν. Η τοποθέτησή του ενέταξε την Ελλάδα στην ευρύτερη συζήτηση για μια Ευρώπη που καλείται να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την ασφάλειά της, σε μια περίοδο που η διεθνής σταθερότητα δοκιμάζεται σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα.