Νέα αμερικανική έκθεση βάζει στο στόχαστρο την Άγκυρα

Έκθεση FDD βάζει στο στόχαστρο την Άγκυρα για απομάκρυνση από τη Δύση

Στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης φέρνει την Τουρκία νέα έκθεση του αμερικανικού think tank Foundation for Defense of Democracies, η οποία υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει απομακρυνθεί αισθητά από τον παραδοσιακό δυτικό προσανατολισμό της χώρας. Η ανάλυση, που υπογράφεται από τους Sinan Ciddi και William Doran και παρουσιάστηκε παράλληλα και σε δημοσίευμα του Fox News, περιγράφει την Τουρκία ως χώρα που έχει εξελιχθεί σε κόμβο ισλαμιστικών δικτύων συνδεδεμένων με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. 

Τι υποστηρίζει η έκθεση για Χαμάς και Μουσουλμανική Αδελφότητα

Η έκθεση ισχυρίζεται ότι από το 2011 και μετά η Χαμάς έχει ενισχύσει σημαντικά την παρουσία της στην Τουρκία, με γραφεία, υποδομές, στελέχη και δίκτυα συγκέντρωσης πόρων να λειτουργούν με ανοχή ή και ευρύτερη πολιτική κάλυψη. Στο ίδιο πλαίσιο, οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι η Τουρκία έχει προσφέρει καταφύγιο και πολιτικό χώρο σε στελέχη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας από χώρες όπως η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Υεμένη, σε αντίθεση με τη γραμμή αρκετών αραβικών κρατών που αντιμετωπίζουν το κίνημα ως απειλή για τη σταθερότητα. Αυτές οι διαπιστώσεις αποτελούν θέσεις της έκθεσης και όχι διαπιστωμένα πορίσματα διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου. 

Αιχμές για τη συριακή πολιτική της Άγκυρας

Ιδιαίτερα αιχμηρό είναι και το σκέλος που αφορά τη Συρία, όπου η ανάλυση συνδέει την τουρκική πολιτική με χρηματοδότηση και εξοπλισμό πολιτοφυλακών που, κατά τους συντάκτες, διατηρούν δεσμούς με ακραίες τζιχαντιστικές οργανώσεις. Η έκθεση προειδοποιεί ότι τέτοιες επιλογές θα μπορούσαν να αυξήσουν την έκθεση της Άγκυρας σε διεθνή πίεση ή ακόμα και σε αμερικανικές κυρώσεις, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον εντείνει τον έλεγχο για τουρκικές οντότητες που σχετίζονται με κυρώσιμα δίκτυα ή μεταφορές αγαθών διπλής χρήσης. 

Ο ρόλος της προσωπικής σχέσης Τραμπ – Ερντογάν

Παρά τη σκληρή κριτική, η έκθεση και οι σχετικές παρεμβάσεις του Sinan Ciddi επισημαίνουν ότι οι σχέσεις Άγκυρας – Ουάσιγκτον διατηρούνται σε ένα εύθραυστο ισοζύγιο, σε μεγάλο βαθμό λόγω της προσωπικής σχέσης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Συναφείς αναλύσεις του ίδιου ερευνητή αναφέρουν ότι η Άγκυρα αξιοποιεί κατά περίπτωση αυτή τη γραμμή επικοινωνίας για να περιορίζει τις πιέσεις από τις ΗΠΑ, χωρίς όμως να αλλάζει τη βασική στρατηγική της κατεύθυνση στη Μέση Ανατολή. 

Ερωτήματα για τον ρόλο της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ

Το βασικό πολιτικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η απόκλιση της Τουρκίας από τις προτεραιότητες και τις αξίες της δυτικής συμμαχίας δημιουργεί πλέον σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο της χώρας εντός του ΝΑΤΟ. Η FDD εισηγείται πιο αυστηρή αμερικανική στάση και μεγαλύτερο έλεγχο στο τουρκικό χρηματοπιστωτικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, με το σκεπτικό ότι η Άγκυρα παραμένει μεν κρίσιμος στρατιωτικός παίκτης, αλλά απομακρύνεται πολιτικά και ιδεολογικά από το δυτικό πλαίσιο ασφαλείας. Πρόκειται για αξιολόγηση του think tank και όχι για επίσημη θέση του ΝΑΤΟ ή της αμερικανικής κυβέρνησης.