Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί τη στροφή της ουγγρικής εξωτερικής πολιτικής, ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πίτερ Μαγιάρ, επέλεξε τη Βαρσοβία για την πρώτη του επίσημη επίσκεψη στο εξωτερικό. Εκεί, υποδεχόμενος τον Ούγγρο ομόλογό του, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ διακήρυξε τη δημιουργία ενός κοινού μετώπου στις Βρυξέλλες, με στόχο την υπεράσπιση των κοινών συμφερόντων των δύο χωρών. Η δήλωση αυτή έρχεται μετά την αποχώρηση του Βίκτορ Όρμπαν από την ηγεσία της Ουγγαρίας, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στις διμερείς σχέσεις.
Συμμαχία για το κράτος δικαίου και τα ευρωπαϊκά κονδύλια
Ο Ντόναλντ Τουσκ, κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου, τόνισε ότι η καθημερινή συνεργασία θα αποδείξει πως Ουγγαρία και Πολωνία αποτελούν μια ενιαία φωνή σε γεωπολιτικά ζητήματα. Ο Πολωνός πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες έχουν πρακτικά μόνο κοινά συμφέροντα, τα οποία θα υπερασπιστούν από κοινού στην ευρωπαϊκή σκηνή. Από την πλευρά του, ο Πίτερ Μαγιάρ εξέφρασε την πρόθεσή του να αξιοποιήσει την πολύτιμη εμπειρία της πολωνικής κυβέρνησης σε τρεις κρίσιμους τομείς: την υπεράσπιση του κράτους δικαίου, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την αποτελεσματική πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κεφάλαια. Ο Μαγιάρ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η Πολωνία αντιμετώπισε παρόμοιες προκλήσεις και βασίζεται ιδιαίτερα στην εμπειρία του Τουσκ για να κλείσει τους λογαριασμούς της περιόδου Όρμπαν.
Οι σχέσεις μεταξύ Βουδαπέστης και Βαρσοβίας είχαν ψυχρανθεί μετά τις πολωνικές βουλευτικές εκλογές του 2023, οι οποίες έφεραν στην εξουσία μια φιλοευρωπαϊκή και κεντρώα κυβέρνηση υπό τον Ντόναλντ Τουσκ, γνωστό για τη σταθερή υποστήριξή του προς το Κίεβο. Η νέα δυναμική επιβεβαιώνεται και από την προσπάθεια του Μαγιάρ να ανακτήσει δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν δεσμευτεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω καταγγελιών για παραβιάσεις του κράτους δικαίου από την προηγούμενη κυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό, ο Μαγιάρ υπολογίζει στη στήριξη του Τουσκ, ενώ αναμένεται και η επίσκεψη αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Βουδαπέστη. Ο ίδιος ελπίζει να καταλήξει σε συμφωνία με την πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την προγραμματισμένη επίσκεψή του στις Βρυξέλλες στα τέλη Μαΐου.
Συμβολικές κινήσεις και αναθέρμανση με το Κίεβο
Η επιλογή της Πολωνίας για την πρώτη επίσημη επίσκεψη του Μαγιάρ στο εξωτερικό έχει έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Στόχος είναι να σηματοδοτηθεί η επιστροφή της Ουγγαρίας στον ευρωπαϊκό κορμό, μετά από μια περίοδο διακυβέρνησης Όρμπαν που χαρακτηρίστηκε από ανοιχτή σύγκρουση με τις Βρυξέλλες για το κράτος δικαίου και τη στενή σχέση με τη Μόσχα. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο Μαγιάρ συναντήθηκε στην Κρακοβία με τον αρχιεπίσκοπο Γκρζέγκορζ Ρις, ενώ στη Βαρσοβία είχε επαφές τόσο με τον Τουσκ όσο και με τον εθνικιστή πρόεδρο Κάρολ Ναβρόσκι, ο οποίος είχε προηγουμένως ταξιδέψει στη Βουδαπέστη για να στηρίξει τον Όρμπαν. Το πρόγραμμα του Ούγγρου πρωθυπουργού περιλαμβάνει επίσης μετάβαση στο Γκντανσκ, όπου θα συναντηθεί με τον βραβευμένο με Νόμπελ Ειρήνης Λεχ Βαλέσα.
Παράλληλα, σημαντική εξέλιξη αποτελεί η έναρξη διμερών διαβουλεύσεων μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της Ουκρανίας και της Ουγγαρίας. Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Αντρίι Σιμπίχα, εξέφρασε την επιθυμία να ανοίξει ένα νέο, αμοιβαία επωφελές κεφάλαιο στις σχέσεις των δύο χωρών, υπογραμμίζοντας ότι η παρούσα συγκυρία είναι κατάλληλη για αυτό. Η Ουγγαρέζα ομόλογός του, Ανίτα Όρμπαν, έκανε λόγο για ένα σημαντικό βήμα για την ανοικοδόμηση των διμερών σχέσεων και την ενίσχυση της μελλοντικής συνεργασίας. Οι δύο υπουργοί συζήτησαν, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της ουγγρικής μειονότητας στην Ουκρανία, ένα θέμα που αποτελούσε πηγή τριβής για χρόνια, με τον Βίκτορ Όρμπαν να κατηγορεί το Κίεβο για παραβιάσεις δικαιωμάτων.
Ο Αντρίι Σιμπίχα πρότεινε να εξεταστεί η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ ως στρατηγικό συμφέρον για την Ουγγαρία, βλέποντας σε αυτό μια ευκαιρία για την ενίσχυση της ουγγρικής εθνικής ενότητας και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων της μειονότητας. Από την πλευρά της, η Ανίτα Όρμπαν επέμεινε στην ανάγκη ενός ανοιχτού, ειλικρινούς και επαγγελματικού διαλόγου, βασισμένου σε σαφείς νομικές εγγυήσεις. Οι σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Βουδαπέστης είχαν επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια της θητείας του Όρμπαν, ο οποίος ήταν αντίθετος στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ και μπλόκαρε την ευρωπαϊκή βοήθεια. Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω με την παύση των παραδόσεων ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Ντρούζμπα, με τη Βουδαπέστη να κατηγορεί το Κίεβο για καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις, οδηγώντας τον Όρμπαν να μπλοκάρει ένα ευρωπαϊκό δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία. Ο Πίτερ Μαγιάρ έχει ανακοινώσει την πρόθεσή του να συναντηθεί με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει πραγματοποιηθεί κάποια συνάντηση ή τηλεφωνική επικοινωνία.
