Νέα ρύθμιση 72 δόσεων: Ανάσα για οφειλέτες με χρέη σε ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ

Νέα δυνατότητα για τη ρύθμιση ασφαλιστικών οφειλών σε έως 72 μηνιαίες δόσεις αποκτούν χιλιάδες οφειλέτες, σε μια περίοδο κατά την οποία τα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία έχουν διογκωθεί σε επίπεδα-ρεκόρ και όλο και λιγότεροι καταφέρνουν να παραμένουν σε ενεργούς διακανονισμούς.

Τα τελευταία στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) αποτυπώνουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον. Στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2026 βρίσκονταν σε ισχύ 285.193 ρυθμίσεις, στις οποίες είχαν ενταχθεί οφειλές συνολικού ύψους 5,202 δισ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, οι ρυθμίσεις που είχαν ολοκληρωθεί έφταναν συνολικά τις 869.519, καλύπτοντας χρέη περίπου 4,455 δισ. ευρώ.

Η σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του έτους δείχνει ότι η εικόνα μεταβάλλεται. Στα τέλη Μαρτίου υπήρχαν 290.749 ενεργές ρυθμίσεις για συνολικές οφειλές περίπου 5 δισ. ευρώ. Μέσα σε μόλις τρεις μήνες χάθηκαν 5.556 ενεργοί διακανονισμοί, παρά το γεγονός ότι το συνολικό ποσό των χρεών που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό ρύθμιση αυξήθηκε κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι λιγότεροι οφειλέτες παραμένουν μέσα στις υφιστάμενες ρυθμίσεις, ενώ όσοι συνεχίζουν να εξυπηρετούν τους διακανονισμούς τους έχουν κατά μέσο όρο μεγαλύτερα χρέη.

Κερδίζει συνεχώς έδαφος ο εξωδικαστικός μηχανισμός

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο εξωδικαστικός μηχανισμός εξελίσσεται σε μία από τις βασικές επιλογές για όσους επιδιώκουν συνολική διευθέτηση των υποχρεώσεών τους.

Οι ρυθμίσεις ασφαλιστικών χρεών μέσω του εξωδικαστικού έφτασαν στο τέλος Ιουνίου τις 60.389, έναντι 55.746 στα τέλη Μαρτίου. Πρόκειται για αύξηση 4.643 διακανονισμών μέσα σε ένα τρίμηνο, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σταδιακή μετατόπιση οφειλετών προς το συγκεκριμένο εργαλείο.

Αντίθετη πορεία ακολουθούν οι πάγιες ρυθμίσεις. Ο αριθμός τους υποχώρησε στις 134.033 στο τέλος Ιουνίου, από 138.035 τρεις μήνες νωρίτερα. Δηλαδή, μέσα σε ένα τρίμηνο μειώθηκαν κατά περίπου 4.000.

Η υποχώρηση αυτή μπορεί να αποδοθεί είτε στην αδυναμία μέρους των ασφαλισμένων και των επιχειρήσεων να συνεχίσουν να πληρώνουν κανονικά τις δόσεις τους είτε στην επιλογή άλλων εργαλείων, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός.

Πίσω από τις επιμέρους ρυθμίσεις, ωστόσο, βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα. Το συνολικό ύψος των ασφαλιστικών οφειλών έχει φτάσει πλέον τα 52,4 δισ. ευρώ, δημιουργώντας ένα τεράστιο βάρος για το ασφαλιστικό σύστημα και τον κρατικό μηχανισμό είσπραξης.

Η σύνθεση των χρεών παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η μεγάλη πλειονότητα των οφειλετών χρωστά ποσά έως 30.000 ευρώ. Παρ' όλα αυτά, ένα εξαιρετικά μεγάλο τμήμα του συνολικού χρέους βρίσκεται συγκεντρωμένο σε ελάχιστους μεγαλοοφειλέτες.

Περίπου το 25% του συνολικού χρέους αντιστοιχεί σε μόλις 3.029 ΑΦΜ, με τον καθένα από αυτούς τους οφειλέτες να έχει εκκρεμότητες άνω του 1 εκατ. ευρώ προς τα ασφαλιστικά ταμεία.

Ακόμη πιο δύσκολη γίνεται η εικόνα από τις οφειλές που θεωρούνται πλέον πρακτικά ανεπίδεκτες είσπραξης. Το συγκεκριμένο ποσό προσεγγίζει τα 10,8 δισ. ευρώ και αφορά, μεταξύ άλλων, επιχειρήσεις που έχουν πτωχεύσει ή τεθεί σε εκκαθάριση, καθώς και οφειλές προσώπων που έχουν αποβιώσει.

Πρόκειται για ένα σημαντικό μέρος του συνολικού χαρτοφυλακίου του ΚΕΑΟ, το οποίο εξακολουθεί να καταγράφεται ως χρέος, χωρίς όμως να υπάρχουν ουσιαστικές πιθανότητες να επιστρέψει στα ασφαλιστικά ταμεία.

Έως 72 δόσεις: Οι προϋποθέσεις και η προθεσμία

Μέσα σε αυτή την ιδιαίτερα πιεστική κατάσταση αποκτά ξεχωριστή σημασία η νέα ρύθμιση ασφαλιστικών οφειλών σε έως 72 δόσεις.

Ο Ν. 5313/2026, που δημοσιεύθηκε στις 25 Ιουνίου, δίνει τη δυνατότητα ένταξης οφειλών οι οποίες αφορούν χρονικές περιόδους έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023.

Βασική προϋπόθεση είναι τα συγκεκριμένα χρέη να μην βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 και να μην έχουν ενταχθεί σε διαφορετικό διακανονισμό μέχρι την ημερομηνία υποβολής της νέας αίτησης.

Οι ασφαλισμένοι και οι επιχειρήσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις έχουν περιθώριο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 για να υποβάλουν ηλεκτρονικά αίτηση.

Παράλληλα, κατά την ημέρα υποβολής δεν θα πρέπει να υπάρχουν άλλες αρρύθμιστες ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Εάν υπάρχουν, θα πρέπει προηγουμένως να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν ενταχθεί σε νόμιμη ρύθμιση.

Με την υπαγωγή στο νέο καθεστώς, η συνολική οφειλή κεφαλαιοποιείται και επιβαρύνεται με τον τόκο που προβλέπεται για την πάγια ρύθμιση, αντί των τόκων, των πρόσθετων τελών και των προσαυξήσεων που συνοδεύουν την εκπρόθεσμη καταβολή.

Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ σε περίπτωση καθυστέρησης προβλέπεται η αντίστοιχη μηνιαία προσαύξηση.

Παράλληλα, έχει διευρυνθεί και η δυνατότητα πρόσβασης στον εξωδικαστικό μηχανισμό για ασφαλιστικές οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Το κατώτατο όριο χρέους μειώθηκε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, επιτρέποντας σε μεγαλύτερο αριθμό ασφαλισμένων και μικρών επιχειρήσεων να χρησιμοποιήσουν τη διαδικασία.

Έτσι, οι οφειλέτες αποκτούν δύο πρόσθετες επιλογές για να επαναφέρουν τις υποχρεώσεις τους σε κανονικότητα: τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων και τον διευρυμένο εξωδικαστικό μηχανισμό.

Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πόσοι θα σπεύσουν να ενταχθούν. Τα ίδια τα στοιχεία του ΚΕΑΟ δείχνουν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα βρίσκεται στη διατήρηση μιας ρύθμισης μέχρι την τελική εξόφληση. Με τα ασφαλιστικά χρέη στα 52,4 δισ. ευρώ, η πραγματική επιτυχία του νέου πλαισίου θα κριθεί από το πόσοι οφειλέτες θα μπορέσουν να πληρώνουν σταθερά τις δόσεις τους και όχι απλώς από τον αριθμό των αρχικών αιτήσεων.