Παρά την εκεχειρία, το Ιράν κρατά σφιχτό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, καθώς το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης στο Ιράν ανακοίνωσε τα ξημερώματα ότι όλα τα πλοία που διέρχονται από την περιοχή οφείλουν, μέχρι νεότερης οδηγίας, να κινούνται μέσω δύο εναλλακτικών διαδρομών, κοντύτερα στις ιρανικές ακτές. Η αιτιολόγηση που δόθηκε από την Τεχεράνη αφορά τον κίνδυνο ύπαρξης ναρκών στα συνήθη περάσματα, τα οποία βρίσκονται πιο ανοιχτά στη θαλάσσια ζώνη.

Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, που επικαλέστηκαν στρατιωτική ανακοίνωση συνοδευόμενη από σχετικό ναυτικό χάρτη, το νέο καθεστώς διέλευσης τίθεται σε εφαρμογή στο πλαίσιο συντονισμού με το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης. Στον χάρτη αποτυπώνονται οι δύο εναλλακτικές πορείες, βόρεια και νότια του νησιού Λαράκ, το οποίο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία στο νέο επιχειρησιακό περιβάλλον.

Τα νέα περάσματα κοντά στο νησί Λαράκ

Για την είσοδο στον Περσικό Κόλπο από τη θάλασσα του Ομάν, τα πλοία καλούνται πλέον να περνούν ανάμεσα στις ιρανικές ακτές και το νησί Λαράκ, ένα σημείο που η Lloyd’s List έχει χαρακτηρίσει ως τον «σταθμό διοδίων της Τεχεράνης». Η νέα αυτή πορεία ενισχύει ακόμη περισσότερο τον άμεσο έλεγχο του Ιράν πάνω στις διελεύσεις από ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη.

Η διαδρομή εξόδου από τον Κόλπο ακολουθεί πλέον τροχιά νότια του ίδιου νησιού, αποφεύγοντας το πιο ομαλό και παραδοσιακό πέρασμα που βρίσκεται πιο κοντά στις ακτές του Ομάν. Οι τελευταίες κινήσεις πλοίων στην περιοχή δείχνουν ότι αρκετές διελεύσεις έχουν ήδη προσαρμοστεί σε αυτή την εναλλακτική χάραξη, η οποία περνά μέσα από ιρανικά χωρικά ύδατα.

Η συμφωνία για εκεχειρία και η πραγματική εικόνα στα Στενά

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς έρχεται αμέσως μετά τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για δίβδομη κατάπαυση του πυρός, η οποία ανακοινώθηκε τη νύχτα από Τρίτη προς Τετάρτη. Στο πλαίσιο εκείνης της συμφωνίας είχε γίνει γνωστό ότι προβλεπόταν και το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ενός περάσματος απολύτως κρίσιμου για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.

Στην πράξη, όμως, η εικόνα που διαμορφώνεται μέχρι στιγμής δείχνει ότι η επιστροφή στην κανονικότητα δεν έχει επιτευχθεί. Τα Στενά είχαν σχεδόν κλείσει μετά το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου και εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, γεγονός που επιτρέπει στην Τεχεράνη να καθορίζει τους όρους διέλευσης ακόμη και μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας.

Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη σοβαρότητα της ανατροπής. Από την 1η Μαρτίου έως τις 27 Απριλίου καταγράφηκαν μόλις 307 διελεύσεις πλοίων που μετέφεραν πρώτες ύλες, σύμφωνα με δεδομένα της Kpler, ιδιοκτήτριας του MarineTraffic. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε πτώση σχεδόν 95% σε σύγκριση με περιόδους ομαλής λειτουργίας και ειρήνης.

Η σημασία των Στενών του Ορμούζ για τη διεθνή αγορά παραμένει τεράστια. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από το συγκεκριμένο στενό πέρασμα, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές οδούς. Για αυτό και κάθε μεταβολή στον τρόπο ελέγχου ή διέλευσης από την περιοχή προκαλεί άμεσα ανησυχία στις αγορές, στη ναυτιλία και στα διεθνή κέντρα ισχύος.