Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Φρανσουά Μπαϊρού υπέβαλε σήμερα την παραίτησή του στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, μία ημέρα μετά την ανατροπή της κυβέρνησής του στην Εθνοσυνέλευση. Η εξέλιξη αυτή βυθίζει τη χώρα σε νέα πολιτική και δημοσιονομική κρίση, αποδυναμώνοντας περαιτέρω τον αρχηγό του κράτους, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με μία από τις πιο δύσκολες φάσεις της προεδρίας του.
Η γαλλική προεδρία ανέφερε ότι ο Μακρόν θα επιδιώξει την εξεύρεση λύσης «εντός των προσεχών ημερών», με την πρόκληση να παραμένει ίδια όπως εδώ και έναν χρόνο: η αναζήτηση ενός πρωθυπουργού ικανού να επιβιώσει μέσα σε ένα κατακερματισμένο κοινοβουλευτικό τοπίο, χωρίς απόλυτη πλειοψηφία και με τρία βασικά στρατόπεδα, τη συμμαχία της αριστεράς, την κεντροδεξιά και την άκρα δεξιά. Ο διάδοχος του Μπαϊρού θα είναι ο πέμπτος πρωθυπουργός που θα ορίσει ο Μακρόν από την έναρξη της δεύτερης θητείας του το 2022, γεγονός που υπογραμμίζει το βάθος της θεσμικής αστάθειας.
Η διεθνής κοινή γνώμη παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Οι New York Times χαρακτηρίζουν τη Γαλλία σε κατάσταση «χρόνιας πολιτικής αστάθειας», ενώ οι Financial Times κάνουν λόγο για «νέα πολιτική κρίση που κινδυνεύει να περάσει στους δρόμους και να ταράξει τις αγορές». Η Süddeutsche Zeitung προειδοποιεί για τον κίνδυνο «μεγάλου αδιεξόδου», και η El Pais τονίζει ότι η κρίση απαιτεί άμεση λύση χωρίς να αγνοείται η «σκληρή αλήθεια για τη δημοσιονομική κατάσταση» που έθεσε στο προσκήνιο ο Μπαϊρού.
Το έργο του προέδρου δυσκολεύεται από το γεγονός ότι τα πολιτικά κόμματα παραμένουν αμετακίνητα στις θέσεις τους. Ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός ζητά τη διεξαγωγή νέων βουλευτικών εκλογών και, μέσω του προέδρου του Ζορντάν Μπαρντελά, προειδοποιεί ότι θα καταψηφίσει οποιονδήποτε πρωθυπουργό δεν αποστασιοποιηθεί από την πολιτική που εφαρμόζεται την τελευταία οκταετία. Η ριζοσπαστική αριστερά επιμένει στο αίτημα παραίτησης του προέδρου, ενώ το Σοσιαλιστικό Κόμμα επαναλαμβάνει ότι η αριστερά, ως πρώτη κοινοβουλευτική δύναμη, δικαιούται να σχηματίσει κυβέρνηση. Ο Μακρόν, από την πλευρά του, φαίνεται να εξετάζει την ενίσχυση του κεντρώου χώρου με την επιλογή μιας προσωπικότητας από τη δεξιά ή το κέντρο, με δυνατότητα συνεργασίας με τους σοσιαλιστές, αποφεύγοντας πάντως τη φορολόγηση των πλουσίων που παραμένει για τον ίδιο ζήτημα-ταμπού.
Στο επίκεντρο των σεναρίων βρίσκονται αρκετά ονόματα. Ο υπουργός Άμυνας Σεμπαστιέν Λεκορνύ, προερχόμενος από τη δεξιά, φέρεται ως μία από τις βασικές επιλογές. Η υπουργός Εργασίας και Υγείας Κατρίν Βοτρέν και ο υπουργός Οικονομίας Ερίκ Λομπάρ, που έχει σοσιαλιστική καταγωγή, αναφέρονται επίσης μεταξύ των πιθανών διαδόχων. Σύμφωνα με τα όσα διαρρέουν από το περιβάλλον του προέδρου, η απόφαση αναμένεται μέχρι το τέλος της εβδομάδας, πριν από την αναχώρηση του Μακρόν για τη Νέα Υόρκη, όπου προγραμματίζεται να αναγνωρίσει επίσημα το κράτος της Παλαιστίνης στα Ηνωμένα Έθνη.
Η ήττα της κυβέρνησης του Μπαϊρού στην Εθνοσυνέλευση ήταν σαρωτική, με 364 ψήφους κατά και μόλις 194 υπέρ. Στην καρδιά της διαμάχης βρέθηκε το σχέδιο προϋπολογισμού, που προβλέπει εξοικονομήσεις 44 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2026, με στόχο τη μείωση του δημόσιου χρέους το οποίο έχει φτάσει στο 114% του ΑΕΠ. Στις αγορές, η Γαλλία δανείζεται πλέον με επιτόκιο 3,47% για δεκαετή τίτλο, ποσοστό αντίστοιχο με αυτό της Ιταλίας, εξέλιξη που τροφοδοτεί ανησυχίες για την αξιοπιστία της χώρας εν όψει και της επικείμενης αξιολόγησης από τον οίκο Fitch, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε υποβάθμιση.
Η πολιτική κρίση εντείνεται καθώς συμπίπτει με την προετοιμασία κοινωνικών κινητοποιήσεων. Το κίνημα «Bloquons tout» («Να μπλοκάρουμε τα πάντα»), που γεννήθηκε στα κοινωνικά δίκτυα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και έχει την υποστήριξη συνδικάτων και της ριζοσπαστικής αριστεράς, καλεί σε γενικευμένη παράλυση της χώρας από αύριο. Οι αρχές προγραμματίζουν την ανάπτυξη περίπου 80.000 αστυνομικών και χωροφυλάκων για την αντιμετώπιση δεκάδων διαδηλώσεων που αναμένονται σε όλη τη Γαλλία, ενώ η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας προειδοποιεί για καθυστερήσεις σε όλα τα αεροδρόμια. Η δημοτικότητα του Μακρόν βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της προεδρίας του, με το 77% των πολιτών να εκφράζει αρνητική γνώμη, την ώρα που η χώρα εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές της πρόσφατης πολιτικής της ιστορίας.
