Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συνάντησής του με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ φέρεται να εξέφρασε την άποψη ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν ενδέχεται κάποια στιγμή να μετανιώσει για την απόφασή του να εισβάλει στην Ουκρανία. Αυτή η παρατήρηση, σύμφωνα με ανάλυση του CNN, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς οι πρόσφατες εξελίξεις στο πεδίο της μάχης φαίνεται να επιβεβαιώνουν την εκτίμηση αυτή, δημιουργώντας παράλληλα ένα νέο παράθυρο ευκαιρίας για την αμερικανική διπλωματία, υπό την προϋπόθεση ότι θα υιοθετηθεί μια διαφορετική στρατηγική προσέγγιση.
Η μεταβολή των ισορροπιών στο μέτωπο
Ο Ρώσος πρόεδρος είχε θέσει ως στόχο για το 2026 την επίτευξη μιας αποφασιστικής ρήξης των ουκρανικών γραμμών άμυνας, αξιοποιώντας το πλεονέκτημα της Ρωσίας σε ανθρώπινο δυναμικό και στρατιωτικό εξοπλισμό. Ωστόσο, τα δεδομένα στο πεδίο της μάχης έχουν ανατραπεί πλήρως. Η Ουκρανία, αντί να βρίσκεται σε θέση άμυνας, έχει καταγράψει καθαρά εδαφικά κέρδη κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, ενώ παράλληλα έχει προκαλέσει τεράστιες απώλειες στις ρωσικές δυνάμεις εισβολής.
Σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο, οι ρωσικές απώλειες σε νεκρούς και τραυματίες προσεγγίζουν ή και υπερβαίνουν τους 30.000 έως 40.000 ανά μήνα. Ο συνολικός αριθμός των απωλειών από την έναρξη της εισβολής υπολογίζεται πλέον σε πάνω από ένα εκατομμύριο, ένα νούμερο που ξεπερνά την ικανότητα της Ρωσίας για αναπλήρωση του στρατεύματός της. Η πίεση αυτή γίνεται αισθητή και στο εσωτερικό της χώρας, με ένα μέλος του ρωσικού κοινοβουλίου να προειδοποιεί δημόσια ότι η οικονομία δεν μπορεί να συντηρήσει έναν πόλεμο επ' αόριστον, λόγω των εκτοξευόμενων αμυντικών δαπανών και των οικονομικών στρεβλώσεων. Ακόμη και ο ίδιος ο Πούτιν, σε μια σπάνια παραδοχή, δήλωσε πρόσφατα ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να "φτάνει στο τέλος του".
Η επανάσταση των drones και η νέα στρατιωτική πραγματικότητα
Η Ουκρανία έχει μεταμορφωθεί σε ένα κράτος που καινοτομεί στρατιωτικά, αναδιαμορφώνοντας τη φύση του πολέμου μέσω της μαζικής παραγωγής αυτόνομων συστημάτων. Η χρήση drones έχει ανατρέψει την αρχική παραδοχή ότι το ανθρώπινο δυναμικό της Ρωσίας θα ήταν καθοριστικό. Κατά μήκος των γραμμών του μετώπου, η Ουκρανία έχει δημιουργήσει μια "ζώνη εξόντωσης" βάθους 10-15 χιλιομέτρων, όπου οι ρωσικές δυνάμεις δεν μπορούν να προελάσουν χωρίς να εκτεθούν σε συνεχείς επιθέσεις από drones.
Τα ουκρανικά πλήττουν πλέον τακτικά στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών αεροδρομίων, εργοστασίων, ενεργειακών υποδομών και αποθηκών πυρομαχικών. Η ικανότητα των drones να φτάνουν μέχρι τη Μόσχα φέρεται να ώθησε τον Πούτιν να προτείνει προσωρινή κατάπαυση του πυρός κατά τη διάρκεια των εορτασμών της "Ημέρας της Νίκης", προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή της στρατιωτικής παρέλασης χωρίς την απειλή αιφνιδιαστικών επιθέσεων. Το κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο της Ρωσίας αναγνώρισε έμμεσα την απειλή, αναφέροντας μία από τις μεγαλύτερες επιθέσεις ουκρανικών drones κοντά στην πρωτεύουσα. Αυτές οι επιθέσεις αναγκάζουν τη Ρωσία να αναδιατάξει την αεράμυνά της, να μεταφέρει αεροσκάφη και να διαθέσει αυξανόμενους πόρους για την άμυνα του εδάφους της, ενώ παράλληλα αδυνατεί να σημειώσει σημαντική πρόοδο στο ουκρανικό μέτωπο.
Η στρατηγική ήττα και η στάση της Κίνας
Οι επιθετικοί πόλεμοι κρίνονται από την επίτευξη των πολιτικών στόχων για τους οποίους ξεκίνησαν. Οι αρχικοί στόχοι του Πούτιν, που περιλάμβαναν την υποταγή της Ουκρανίας, την αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ και την αποκατάσταση της Ρωσίας ως κυρίαρχης δύναμης, είναι πλέον ανέφικτοι. Το πεδίο της μάχης έχει περιοριστεί στο Ντονμπάς, χωρίς καμία προοπτική για κατάληψη του Κιέβου. Η συμμαχία του ΝΑΤΟ, παρά τις επικρίσεις του Τραμπ, είναι ισχυρότερη και μεγαλύτερη, με την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας και την αύξηση των αμυντικών δαπανών στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Το φερόμενο σχόλιο του Σι Τζινπίνγκ έχει σημασία όχι μόνο για την αξιολόγηση της Ρωσίας, αλλά και για τα συμπεράσματα που εξάγει η Κίνα σχετικά με τον πόλεμο και τα σχέδιά της για την Ταϊβάν. Αν και ο Σι έχει διατάξει τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό να είναι έτοιμος για επιχείρηση κατάληψης της Ταϊβάν έως το 2027, η ουκρανική εμπειρία καταδεικνύει τη δυσκολία επίτευξης μιας γρήγορης πολιτικής κατάρρευσης όταν η αμυνόμενη χώρα έχει ισχυρή βούληση αντίστασης. Τους επόμενους μήνες, ο Σι θα σταθμίσει αυτά τα δεδομένα, ενώ οι ΗΠΑ έχουν την ευκαιρία να ενισχύσουν την επιφυλακτικότητά του, ενδυναμώνοντας το ΝΑΤΟ και την υποστήριξή του προς την Ουκρανία.
Η νέα ευκαιρία για την αμερικανική διπλωματία
Ο δηλωμένος στόχος του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου μέσω διπλωματικής διευθέτησης προϋποθέτει εδαφικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία και εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο. Η διπλωματία έχει περιέλθει σε αδιέξοδο, καθώς η Ουκρανία δεν είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει εδάφη που μπορεί να υπερασπιστεί, ενώ η Ρωσία δεν αποδέχεται συμφωνία χωρίς εδάφη που πιστεύει ότι μπορεί να καταλάβει. Η προηγούμενη παραδοχή της αμερικανικής διπλωματίας, ότι η Ουκρανία ως η μικρότερη δύναμη πρέπει να κάνει παραχωρήσεις, είναι πλέον εσφαλμένη.
Η νέα πραγματικότητα στο πεδίο της μάχης δημιουργεί ένα νέο παράθυρο ευκαιρίας. Η Ουκρανία είναι πιο σίγουρη για την άμυνά της, ενώ η Ρωσία αντιμετωπίζει αυξανόμενες απώλειες και οικονομική πίεση. Ο τελευταίος γύρος συνομιλιών με μεσολάβηση των ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο, αλλά η κατάσταση ενδέχεται σύντομα να αλλάξει. Για τον Τραμπ, η καλύτερη ευκαιρία για τον τερματισμό του πολέμου δεν έγκειται στην παραδοχή της ουκρανικής αδυναμίας, αλλά στην αναγνώριση της αυξανόμενης τρωτότητας της Ρωσίας, δημιουργώντας έναν μοχλό πίεσης για μια διευθέτηση αποδεκτή από την Ουκρανία.
