Ο Ζελένσκι ζητά πυραύλους τώρα: Η Ευρώπη απέναντι στη νέα ρωσική καταιγίδα

Σε μια από τις κρισιμότερες φάσεις του πολέμου, η Ουκρανία φιλοξενεί σήμερα σύνοδο των βασικών ευρωπαίων συμμάχων της, ζητώντας επειγόντως περισσότερα μέσα αντιαεροπορικής άμυνας για να αντιμετωπίσει τη νέα κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων.

Η συνάντηση της λεγόμενης «συμμαχίας των προθύμων» πραγματοποιείται σε μια συμβολική ημερομηνία, καθώς σήμερα, 24 Αυγούστου, συμπληρώνονται 35 χρόνια από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας το 1991. Τη σύνοδο συμπροεδρεύουν η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία, την ώρα που η ευρωπαϊκή στήριξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της αβεβαιότητας γύρω από τη μελλοντική στάση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο Κίεβο βρίσκεται ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, πραγματοποιώντας το πρώτο ταξίδι του στο εξωτερικό μετά την ανάληψη των καθηκόντων του. Παρών αναμένεται και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ενώ άλλοι ηγέτες θα συμμετάσχουν στις συνομιλίες μέσω τηλεδιάσκεψης.

Το βασικό μήνυμα που εκπέμπει ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προς τους συμμάχους του είναι πλέον εξαιρετικά συγκεκριμένο: η Ουκρανία χρειάζεται επειγόντως περισσότερα συστήματα και πυραύλους αντιαεροπορικής άμυνας. Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν εντείνει τα πλήγματα με βαλλιστικούς πυραύλους, προκαλώντας αυξανόμενες απώλειες μεταξύ των αμάχων και δοκιμάζοντας τις δυνατότητες της ουκρανικής αεράμυνας.

Το Κίεβο ζητά επειγόντως Patriot – Οι παραδόσεις έχουν μειωθεί δραματικά

Οι συνεχείς ρωσικές επιθέσεις έχουν μετατρέψει την προστασία των ουκρανικών πόλεων σε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του Κιέβου. Μετά από κάθε μεγάλη ομοβροντία πυραύλων, χιλιάδες πολίτες καταφεύγουν σε σταθμούς του μετρό και υπόγεια καταφύγια, ενώ ο Ζελένσκι επαναλαμβάνει ότι χωρίς ενισχυμένη αεράμυνα οι απώλειες θα συνεχίσουν να αυξάνονται.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο οξύ λόγω των περιορισμένων αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων. Ο Ουκρανός πρόεδρος αποκάλυψε στοιχεία που αποτυπώνουν τη δραματική μείωση των παραδόσεων για τα αμερικανικά συστήματα Patriot.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Ουκρανία παρέλαβε 675 πυραύλους το 2023, ενώ το 2025 ο αριθμός περιορίστηκε στους 364, παρά το γεγονός ότι στο ίδιο διάστημα οι ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις αυξήθηκαν. Για το 2026 οι μέχρι στιγμής προβλέψεις κάνουν λόγο για μόλις 264 πυραύλους.

Το Κίεβο ζητά τουλάχιστον 300 επιπλέον αναχαιτιστικούς πυραύλους προκειμένου να ενισχύσει την άμυνά του πριν από τον χειμώνα, όταν οι ουκρανικές Αρχές αναμένουν νέο κύμα ρωσικών επιθέσεων εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων και άλλων κρίσιμων υποδομών.

Η πίεση είναι μεγάλη επειδή οι βαλλιστικοί πύραυλοι κινούνται με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες και ακολουθούν τροχιές που καθιστούν την αναχαίτισή τους ιδιαίτερα δύσκολη. Τα εγχώρια ουκρανικά συστήματα δεν επαρκούν για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους, με αποτέλεσμα το Κίεβο να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα Patriot και άλλα προηγμένα δυτικά συστήματα.

Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ως προς τη διάθεση μεγάλων ποσοτήτων αναχαιτιστικών, καθώς τα δικά τους αποθέματα έχουν δεχθεί πίεση και από τις αυξημένες στρατιωτικές ανάγκες στη Μέση Ανατολή.

Ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι η Ρωσία έχει τη δυνατότητα να παράγει περίπου 100 βαλλιστικούς πυραύλους κάθε μήνα, γεγονός που δημιουργεί μια εξαιρετικά δύσκολη αριθμητική για την ουκρανική αεράμυνα. Κάθε πύραυλος Patriot που χρησιμοποιείται πρέπει να αντικατασταθεί, την ώρα που οι παραδόσεις από τη Δύση δεν ακολουθούν τον ρυθμό των ρωσικών επιθέσεων.

Η Γερμανία έχει ήδη συμφωνήσει με το Κίεβο για την προμήθεια εκατοντάδων πυραύλων PAC-2 κατά την επόμενη περίοδο, ενώ ο Εμανουέλ Μακρόν έχει δεσμευθεί ότι η Γαλλία θα διαθέσει πρόσθετους πυραύλους αναχαίτισης.

Βρετανική κίνηση για παραγωγή SCALP στην Ουκρανία – Σκληρό μήνυμα στη Μόσχα

Η επίσκεψη του Άντι Μπέρναμ συνοδεύεται και από μια σημαντική βρετανική κίνηση στον τομέα των όπλων μεγάλου βεληνεκούς. Η κυβέρνηση του Λονδίνου έδωσε το πράσινο φως στην αμυντική εταιρεία MBDA να κοινοποιήσει διαβαθμισμένες πληροφορίες σχετικά με βρετανικά εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται στον πύραυλο SCALP, τη γαλλική εκδοχή του βρετανικού Storm Shadow.

Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για στενότερη συνεργασία Γαλλίας και Ουκρανίας με στόχο τη συναρμολόγηση των συγκεκριμένων πυραύλων επί ουκρανικού εδάφους. Πρόκειται για κίνηση που μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες του Κιέβου να πραγματοποιεί πλήγματα σε μεγάλες αποστάσεις, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτησή του από τις άμεσες παραδόσεις έτοιμων πυραύλων.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός έστειλε σαφές μήνυμα προς το Κρεμλίνο, υπογραμμίζοντας ότι η Ρωσία δεν πρέπει να έχει καμία αμφιβολία για την αποφασιστικότητα των ευρωπαϊκών χωρών να συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία μέχρι να υπάρξει, όπως ανέφερε, «δίκαιη και διαρκής ειρήνη».

Η «συμμαχία των προθύμων» είχε αρχικά δημιουργηθεί μέσα από γαλλοβρετανική πρωτοβουλία, με αντικείμενο τη συγκρότηση ομάδας κρατών που θα μπορούσαν να συμβάλουν σε μια μελλοντική ειρηνευτική δύναμη στην Ουκρανία σε περίπτωση κατάπαυσης του πυρός. Η πορεία του πολέμου και η αβεβαιότητα γύρω από την αμερικανική στήριξη μετέτρεψαν σταδιακά το σχήμα σε ευρύτερο μηχανισμό στρατιωτικής και πολιτικής υποστήριξης προς το Κίεβο.

Οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν, την ίδια ώρα, ουσιαστικά παγωμένες. Η Μόσχα ζητά εδαφικές και πολιτικές παραχωρήσεις τις οποίες το Κίεβο θεωρεί απαράδεκτες, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια συμφωνία θα ισοδυναμούσε με συνθηκολόγηση και θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για μια νέα ρωσική επίθεση στο μέλλον.

Παράλληλα, η Ουκρανία εντείνει τα δικά της πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς στο εσωτερικό της Ρωσίας, με στόχους ενεργειακές, στρατιωτικές και εφοδιαστικές υποδομές, επιχειρώντας να αυξήσει το κόστος του πολέμου για τη Μόσχα.

Τεσσεράμισι χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022, η σύγκρουση βρίσκεται έτσι σε έναν νέο κύκλο κλιμάκωσης. Η Ρωσία αυξάνει την παραγωγή και τη χρήση βαλλιστικών πυραύλων, η Ουκρανία ζητά επειγόντως περισσότερα μέσα αναχαίτισης και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να καλύψουν ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος του στρατιωτικού κενού.

Η σημερινή σύνοδος στο Κίεβο επομένως δεν αποτελεί μια ακόμη συμβολική συνάντηση υποστήριξης. Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν οι Ευρωπαίοι μπορούν να μετατρέψουν τις πολιτικές δεσμεύσεις σε πυραύλους, συστήματα αεράμυνας και παραγωγική δυνατότητα αρκετά γρήγορα ώστε η Ουκρανία να αντέξει τη νέα ρωσική πίεση.