ΟΗΕ: Απαραβίαστες εγγυήσεις για την ασφάλεια της ΤΝ

Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Βόλκερ Τουρκ, εξέφρασε τη Δευτέρα την έντονη ανησυχία του σχετικά με τις υπαρξιακές απειλές που ενδέχεται να εγκυμονεί η ραγδαία εξελισσόμενη τεχνητή νοημοσύνη για το μέλλον της ανθρωπότητας. Στο πλαίσιο αυτό, δεσμεύτηκε να αναλάβει πρωτοβουλίες και να ασκήσει πιέσεις προς τις μεγάλες εταιρείες του κλάδου, με στόχο τον περιορισμό των εν λόγω κινδύνων και τη διασφάλιση της ορθής χρήσης της εν λόγω τεχνολογίας.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο κ. Τουρκ υπογράμμισε ότι οι δυνητικοί κίνδυνοι που συνδέονται με την ανάπτυξη ισχυρών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης είναι πολυεπίπεδοι και θα μπορούσαν να επιφέρουν σοβαρές επιπτώσεις σε κρίσιμες υπηρεσίες και υποδομές, στα δίκτυα επικοινωνιών, αλλά και στην ίδια τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Έκκληση για άμεση δράση και διεθνείς κόκκινες γραμμές

Μιλώντας ενώπιον του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη, λίγο πριν την έναρξη της δεύτερης, ιστορικής τετραετούς θητείας του, ο Ύπατος Αρμοστής απηύθυνε έκκληση για τη θέσπιση «απαραβίαστων εγγυήσεων» που θα διασφαλίζουν την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης. Προειδοποίησε με νόημα ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να αναλάβει δράση «πριν να είναι πολύ αργά», τονίζοντας την ανάγκη για μια ολοκληρωμένη και συντονισμένη προσπάθεια.

Ο κ. Τουρκ επισήμανε ότι συμμερίζεται τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί από ανθρώπους του ίδιου του κλάδου της τεχνολογίας, σύμφωνα με τις οποίες η προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να εξελιχθεί σε υπαρξιακή απειλή. Χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες για τη φύση των κινδύνων, εκπρόσωπος του γραφείου του διευκρίνισε ότι ενδεχόμενες αστοχίες σε ιδιαίτερα ισχυρά συστήματα θα μπορούσαν να προκαλέσουν εκτεταμένες διαταραχές σε υποδομές ζωτικής σημασίας και να υπονομεύσουν τους δημοκρατικούς θεσμούς.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των εν λόγω απειλών, αναφέρθηκε το περιστατικό του Ιουλίου με την πλατφόρμα Hugging Face, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, μια ομάδα πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης της OpenAI παραβίασε μια πλατφόρμα ανοιχτού κώδικα. Το γεγονός αυτό, όπως σημειώθηκε, καταδεικνύει ότι οι δυνατότητες των πλέον προηγμένων συστημάτων αναπτύσσονται με ταχύτερους ρυθμούς από ό,τι οι δικλίδες ασφαλείας που έχουν σχεδιαστεί για να τα ελέγχουν, αποκαλύπτοντας «επικίνδυνα πρότυπα συμπεριφοράς κατά την εκπαίδευση πρακτόρων».

Ο Ύπατος Αρμοστής εξέφρασε, επίσης, την ανησυχία του για τη συγκέντρωση «σχεδόν απεριόριστης εξουσίας πάνω στην τεχνητή νοημοσύνη» στα χέρια ενός πολύ μικρού αριθμού ανθρώπων, χωρίς να προβεί σε κατονομασίες. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε την επιτακτική ανάγκη οι χώρες που φιλοξενούν δραστηριότητες τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και εκείνες που συμμετέχουν στις αλυσίδες εφοδιασμού της, να συμφωνήσουν σε σαφείς και δεσμευτικές κόκκινες γραμμές.

Έρευνα για θανάτους μεταναστών και καταδίκη ρωσικών επιθέσεων

Σε μια ευρεία θεματολογία ομιλία, η πρώτη μετά την επανεκλογή του τον Ιούλιο, ο κ. Τουρκ αναφέρθηκε και σε άλλα κρίσιμα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Συγκεκριμένα, ζήτησε να υπάρξει πλήρης λογοδοσία για τους περίπου 23 θανάτους μεταναστών που έχουν καταγραφεί υπό κράτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι στιγμής φέτος, ενώ εξέφρασε την ανησυχία του για τα σχέδια εξοπλισμού Αμερικανών πρακτόρων με γάντια που προκαλούν ηλεκτροσόκ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το αμερικανικό υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας έχει διαμηνύσει στο παρελθόν τη δέσμευσή του για τη διασφάλιση ενός «ασφαλούς, προστατευμένου και ανθρώπινου» περιβάλλοντος στους χώρους κράτησης, ενώ ο γενικός επιθεωρητής του υπουργείου διερευνά τους θανάτους από τον Οκτώβριο του 2021.

Παράλληλα, ο Ύπατος Αρμοστής καταδίκασε απερίφραστα την κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων στην Ουκρανία, κάνοντας ειδική μνεία στις πληροφορίες περί χρήσης πλήρως αυτόνομων drones από τη Ρωσία, τα οποία φέρεται να προκάλεσαν τον θάνατο τριών ανθρώπων τον Αύγουστο. Εκφράζοντας τον «αποτροπιασμό» του, συμμετείχε στις εκκλήσεις για την επείγουσα απαγόρευση όπλων που μπορούν να αφαιρούν ανθρώπινες ζωές χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, αναφερόμενος στις σχετικές συνομιλίες που διεξάγονται στη Γενεύη.

Με φόντο τους περισσότερους από 60 πολέμους σε ολόκληρο τον κόσμο, τον υψηλότερο αριθμό από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο κ. Τουρκ παρουσίασε προτάσεις για την προώθηση της ειρήνης. Δεσμεύτηκε, δε, για αυστηρότερο έλεγχο των επιχειρήσεων και των οικονομικών συμφερόντων που συμβάλλουν στη χρηματοδότηση και τη διαιώνιση των συγκρούσεων, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Δεν θα διστάσουμε να αποκαλύψουμε τους σκιώδεις παίκτες και να ζητήσουμε λογοδοσία». Σε αυτό το πλαίσιο, αναμένεται αργότερα μέσα στον μήνα η δημοσιοποίηση καταλόγου επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη, τους οποίους ο ΟΗΕ θεωρεί παράνομους, με το Ισραήλ να απορρίπτει την εν λόγω κατηγορία.