ΟΗΕ: Λογοδοσία για 23 νεκρούς μετανάστες στις ΗΠΑ

Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ανησυχίας αναφορικά με την μεταναστευτική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς την Ουάσινγκτον. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στην έναρξη της συνεδρίασης του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη, ο κ. Τουρκ ανέφερε ότι η αμερικανική κυβέρνηση οφείλει να αποδώσει ευθύνες για τον θάνατο 23 μεταναστών που κρατούνταν από τις αρχές από την αρχή του έτους.

Ο επικεφαλής της Υπηρεσίας του ΟΗΕ τόνισε με έμφαση ότι μόνο τον τελευταίο μήνα, από τον Ιούνιο και μετά, τέσσερις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ενώ βρίσκονταν υπό την επιτήρηση των αμερικανικών αρχών μετανάστευσης. Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη για πλήρη διαλεύκανση των υποθέσεων και απόδοση λογοδοσίας, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ως ιδιαίτερα ανησυχητική. Η δήλωση αυτή έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη βεβαρημένο κλίμα, καθώς η αμερικανική υπηρεσία μετανάστευσης και τελωνειακής επιβολής (ICE) έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο επικρίσεων για τις συνθήκες κράτησης και τον χειρισμό των αιτούντων άσυλο.

Ενδεικτική της κατάστασης είναι η περίπτωση που έφερε στο φως η ίδια η ICE στις αρχές Αυγούστου, ανακοινώνοντας τον θάνατο ενός υπηκόου του Σαλβαδόρ σε κέντρο κράτησης στο Νιου Τζέρσεϊ. Το περιστατικό αυτό έχει αναδείξει τις συστημικές παθογένειες ενός συστήματος που, σύμφωνα με τους επικριτές του, εφαρμόζει μια ιδιαίτερα σκληρή και βίαιη πολιτική μαζικών απελάσεων. Η ICE, η οποία αποτελεί το κύριο όργανο εφαρμογής αυτής της πολιτικής, έχει γίνει το σύμβολο των καταχρήσεων που καταγγέλλονται από οργανώσεις προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πέραν των θανάτων, ο Φόλκερ Τουρκ εξέφρασε την έντονη ανησυχία του και για τα σχέδια που έχουν διαρρεύσει σχετικά με τον εξοπλισμό των πρακτόρων μετανάστευσης με γάντια που προκαλούν ηλεκτροσόκ. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη ενέχει τον σοβαρό κίνδυνο να κλιμακωθεί ακόμη περισσότερο η βία που χαρακτηρίζει τις επιχειρήσεις των αμερικανικών αρχών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα των μεταναστών.

Τα επίσημα στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει οργανώσεις όπως το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRW) και οι Γιατροί για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Physicians for Human Rights) αποτυπώνουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την έκταση του φαινομένου. Σύμφωνα με τις καταγραφές τους, περίπου 50 άνθρωποι που τελούσαν υπό κράτηση από την ICE έχασαν τη ζωή τους από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025. Τα νούμερα αυτά καταδεικνύουν μια ανησυχητική τάση που συνεχίζεται αμείωτη, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης έχει διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των προσώπων που μπορούν να απελαθούν, θέτοντας στο στόχαστρο κυρίως εκείνους που είχαν λάβει προστασία μέσω δικαστικών αποφάσεων επί προηγούμενων κυβερνήσεων. Οι άνθρωποι αυτοί, που είχαν λάβει άδεια να ζουν και να εργάζονται στις ΗΠΑ λόγω του φόβου δίωξης στις χώρες προέλευσής τους, βρίσκονται τώρα αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο της απέλασης. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, ακόμη και στην περίπτωση που δεν μπορεί να τους στείλει πίσω στις πατρίδες τους, δεν υπάρχει νομικό κώλυμα για να τους μεταφέρει σε τρίτες χώρες.

Σύμφωνα με έρευνα του Γαλλικού Πρακτορείου, η Ουάσινγκτον έχει αναπτύξει μια επιθετική διπλωματική εκστρατεία για να πείσει τρίτες χώρες, κυρίως στην Αφρική, να δεχθούν τους απελαθέντες. Στο πλαίσιο αυτό, προσφέρονται συμφωνίες ύψους εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ παράλληλα ασκούνται πιέσεις μέσω της απειλής επιβολής περιορισμών στις θεωρήσεις διαβατηρίων (βίζες). Η πρακτική αυτή, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως εκβιαστική από διάφορους διεθνείς παρατηρητές, στοχεύει στη μετατόπιση του βάρους διαχείρισης του μεταναστευτικού ζητήματος σε λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη.

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Φόλκερ Τουρκ απηύθυνε άμεση έκκληση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες να σταματήσουν τη μεταφορά ανθρώπων σε περιοχές όπου διατρέχουν τον κίνδυνο να υποστούν ανεπανόρθωτη ζημιά, κάνοντας ειδική μνεία στην Αϊτή. Παράλληλα, ζήτησε να υπάρξει εγγύηση για τον σεβασμό της δέουσας διαδικασίας σε όλες τις περιπτώσεις απέλασης προς τρίτες χώρες, υπογραμμίζοντας ότι η νομιμότητα και ο ανθρωπισμός πρέπει να αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αρχές σε κάθε πολιτική που αφορά τη διαχείριση των συνόρων και των προσφυγικών ροών.