Η συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε η Μαρία Καρυστιανού δεν είχε μόνο ειδησεογραφικό βάρος· λειτούργησε και ως αφορμή για μια ευρύτερη, βαθύτερη ανασκόπηση της κατάστασης γύρω από το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη. Πέρα από τις ειδήσεις που αποκάλυψε και το ενδιαφέρον που προκάλεσε στον δημοσιογραφικό κόσμο, έδωσε την ευκαιρία σε πολλούς πολίτες να ξαναδούν τη «μεγάλη εικόνα», να επανεστιάσουν στα θεμελιώδη, στα ουσιώδη ζητήματα που παραμένουν αναπάντητα, μήνες μετά την τραγωδία.
Ανάμεσα σε αυτά τα θεμελιώδη σημεία, ξεχωρίζει η σταθερή και αμετακίνητη θέση της πλειοψηφίας των συγγενών των θυμάτων: η πεποίθηση ότι στην εμπορική αμαξοστοιχία υπήρχε παράνομο, αδήλωτο φορτίο με εύφλεκτο υλικό, το οποίο πυροδότησε τη φονική πυρόσφαιρα που προκάλεσε τον θάνατο δεκάδων επιβατών. Αυτή η άποψη δεν είναι προϊόν συναισθηματικής φόρτισης ή εικασιών, αλλά έχει διαμορφωθεί βάσει επιστημονικών αναλύσεων, ερευνών και εκτιμήσεων ειδικών υψηλού κύρους, οι οποίοι –πολλές φορές χωρίς αμοιβή– παρέχουν τις γνώσεις και την εμπειρία τους στις οικογένειες που ζητούν απαντήσεις και δικαίωση.
Απέναντί τους βρίσκεται η κυβέρνηση, συνοδευόμενη από μια στρατιά «προθύμων» και επαγγελματικά διασυνδεδεμένων υποστηρικτών, που ακολουθούν μία πολιτική διαρκών παλινωδιών και μεταβαλλόμενων θέσεων. Ενδεικτικό αυτής της ασυνέπειας είναι η στάση του ίδιου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Ενώ αρχικά απέρριψε κατηγορηματικά τις αναφορές περί παράνομου φορτίου, χαρακτηρίζοντάς τις «τερατουργίες» και «συνωμοσιολογίες», στη συνέχεια υιοθέτησε έναν πιο επιφυλακτικό τόνο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να εμπεριέχουν στοιχεία αλήθειας τα σενάρια που ο ίδιος προηγουμένως αποδοκίμαζε.
Παρόμοια μεταβλητότητα χαρακτηρίζει και τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Ενώ αρχικά το παρουσίαζαν ως τεκμηριωμένο και αδιαμφισβήτητο, όταν διαπιστώθηκε πως δεν τους εξυπηρετεί πολιτικά, ξεκίνησε μια οργανωμένη προσπάθεια απαξίωσής του. Η στοχοποίηση του αναπληρωτή προέδρου του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, Χρήστου Παπαδημητρίου, ο οποίος τελικά οδηγήθηκε σε παραίτηση, φανερώνει την προσπάθεια ελέγχου της πληροφόρησης και της δημόσιας εικόνας, ανεξαρτήτως της ουσίας των επιστημονικών συμπερασμάτων.
Οι αντιφάσεις στις οποίες έχει υποπέσει η κυβέρνηση δεν είναι απλώς μεμονωμένες γλωσσικές ή πολιτικές αβλεψίες· συγκροτούν ένα μοτίβο αποφυγής ευθύνης και συγκάλυψης. Θυμίζουν τις περιπτώσεις εγκληματιών που, κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, αρχικά αρνούνται τα πάντα, αλλά τελικά λυγίζουν κάτω από το βάρος των στοιχείων και των ίδιων τους των αντιφάσεων.
Σε αυτό το σκηνικό, η κοινωνία έχει σαφώς επιλέξει πλευρά. Η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού στέκεται με σεβασμό, οργή και συμπαράσταση στο πλευρό των οικογενειών των θυμάτων. Αντίθετα, δίπλα στην κυβέρνηση βρίσκονται, κατά κοινή ομολογία, όσοι έχουν άμεση ή έμμεση οικονομική εξάρτηση από αυτήν. Οι φωνές που επιχειρούν να σχετικοποιήσουν ή να εκλογικεύσουν τις κυβερνητικές παλινωδίες είναι λίγες – και προβλέψιμες.
Η υπόθεση των Τεμπών δεν αφορά απλώς ένα τραγικό δυστύχημα. Έχει πλέον εξελιχθεί σε ζήτημα θεσμικής αξιοπιστίας, διαφάνειας και λογοδοσίας. Και όσο οι απαντήσεις καθυστερούν, τόσο το αίτημα για δικαιοσύνη γίνεται πιο επιτακτικό, πιο ηχηρό, πιο συλλογικό.
