Η πανδημία που ξέσπασε πριν από περίπου έξι χρόνια λειτούργησε ως επιταχυντής για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Σε εκείνη την πρώτη, κρίσιμη φάση, οι διοικήσεις των τραπεζών βρέθηκαν μπροστά στην ανάγκη να επισπεύσουν δραστικά τη μετάβαση στις μη εγχρήματες συναλλαγές και να οδηγήσουν ένα μεγάλο κομμάτι του πελατολογίου τους, το οποίο έως τότε δεν είχε καμία ουσιαστική επαφή με ηλεκτρονικές υπηρεσίες, στην εγγραφή και χρήση των ψηφιακών καναλιών.
Το εγχείρημα απέδωσε. Μέσα στην τριετία που ακολούθησε, οι νέες εγγραφές στο e-banking ανήλθαν σε περίπου 2 εκατομμύρια, ενώ το ποσοστό των συναλλαγών που πραγματοποιούνται μέσω ηλεκτρονικών καναλιών, μακριά από τα γκισέ των καταστημάτων, ξεπέρασε το 95%.
Ωστόσο, αυτό αποτέλεσε μόνο την αφετηρία. Το επόμενο και πιο φιλόδοξο στοίχημα για τις τράπεζες ήταν η αξιοποίηση των εναλλακτικών δικτύων –κυρίως του e-banking και του m-banking– όχι απλώς για την εξυπηρέτηση, αλλά και για την ενίσχυση των πωλήσεων τραπεζικών προϊόντων.
Η μετάβαση στις online λύσεις
Στο πλαίσιο αυτό, ξεκίνησε σταδιακά το λανσάρισμα πλήρως ψηφιακών προγραμμάτων σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες προϊόντων. Πρώτα προωθήθηκαν τα πιο απλά και τυποποιημένα: προθεσμιακές καταθέσεις, πιστωτικές κάρτες, ασφαλιστικά προϊόντα ζημιών και καταναλωτικά δάνεια, τα οποία δεν απαιτούν εκτενή ανάλυση ή εξατομικευμένη συμβουλευτική πριν από την επιλογή τους.
Στη συνέχεια, το ψηφιακό αποτύπωμα επεκτάθηκε και σε πιο σύνθετα προϊόντα, όπως τα στεγαστικά δάνεια και οι επενδυτικές λύσεις. Παράλληλα, ενισχύθηκαν σημαντικά οι δυνατότητες εξ αποστάσεως επικοινωνίας με τραπεζικούς συμβούλους μέσω βιντεοκλήσης, ενώ καθιερώθηκε και η ψηφιακή υπογραφή, καθιστώντας περιττή τη φυσική παρουσία για το μεγαλύτερο μέρος των διαδικασιών.
Πλέον, η επίσκεψη σε τραπεζικό κατάστημα θεωρείται αναγκαία μόνο όταν απαιτείται δια ζώσης συζήτηση με το προσωπικό. Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις οι όροι διάθεσης των ψηφιακών προϊόντων είναι ευνοϊκότεροι, λειτουργώντας ως πρόσθετο κίνητρο για την επιλογή τους μέσω των ηλεκτρονικών καναλιών αντί του φυσικού δικτύου.
Το αποτύπωμα στην καταναλωτική πίστη
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιτυχίας αυτής της στρατηγικής αποτελεί η πορεία των online εργασιών στον τομέα της καταναλωτικής πίστης. Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, κατά τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς σχεδόν 7 στα 10 καταναλωτικά δάνεια χορηγήθηκαν αποκλειστικά μέσω των ψηφιακών καναλιών, χωρίς καμία επίσκεψη σε κατάστημα.
Στην πράξη, ο πελάτης επιλέγει το προϊόν που τον ενδιαφέρει μέσω e-banking ή m-banking, υποβάλλει εκεί την αίτησή του, η οποία εξετάζεται άμεσα εφόσον τα στοιχεία του είναι επικαιροποιημένα, και λαμβάνει απάντηση για την έγκριση ή μη του δανείου μέσα σε λίγα λεπτά. Σε περίπτωση θετικής απάντησης, η σύμβαση υπογράφεται ψηφιακά και το ποσό εκταμιεύεται άμεσα με πίστωση στον λογαριασμό του.
Σημειώνεται ότι ειδικά στην καταναλωτική πίστη, οι περισσότερες τράπεζες προβλέπουν μειωμένα έξοδα όταν η διαδικασία ολοκληρώνεται ψηφιακά, σε σύγκριση με την αίτηση μέσω καταστήματος.
Σε επίπεδο συνολικών μεγεθών, τραπεζικοί κύκλοι αναφέρουν ότι πέρυσι εκταμιεύθηκαν 122.738 καταναλωτικά δάνεια χωρίς εξασφάλιση, με ολόκληρη τη διαδικασία να διεκπεραιώνεται μέσω e-banking και m-banking. Αντίστοιχα, μέσω των καταστημάτων χορηγήθηκαν 62.707 δάνεια της ίδιας κατηγορίας.
Συνολικά, οι χορηγήσεις στην καταναλωτική πίστη ανήλθαν σε 185.445 δάνεια, με το ύψος τους να φτάνει τα 1,6 δισ. ευρώ. Σε όρους αξίας εκταμιεύσεων, η ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε στο 15%.
Στα μεγέθη αυτά περιλαμβάνονται, πέραν των δανείων που χορηγήθηκαν μέσω των τραπεζικών δικτύων –ψηφιακών και φυσικών– και τα προγράμματα αυτοκινήτου και μοτοσικλετών, τα οποία το 2025 έφτασαν τα 440 εκατ. ευρώ, καθώς και τα δάνεια μέσω συνεργαζόμενων εμπόρων, οι γραμμές ανοιχτής πίστωσης και τα προϊόντα με εξασφάλιση.
